CPC’nin 2025 petrol taşımacılığı 70,5 milyon tona ulaştı; çoğu Kazakistan petrolü

Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu (CPC), 2025’te 70,5 milyon ton ham petrol taşıdı. Bunun 63,8 milyon tonu Kazakistan petrolünden oluştu. Rusya ve İran petrolünün karıştırıldığı ve yaptırımlardan kaçınmak için kullanıldığı iddiaları gündeme gelse de CPC’nin taşıma verileri tek başına petrolün karıştırıldığını veya yaptırımların delindiğini kanıtlamıyor.

OilPrice.com, ismi açıklanmayan bir Avrupa Birliği (AB) enerji güvenliği yetkilisinin CPC karışımında Rusya ve İran petrolünün bulunduğu ve petrolün Avrupa’ya gönderildiği yönündeki iddiasını aktardı. Yetkili ayrıca İran petrolünden elde edilen gelirin Rusya’nın İran’a askeri malzeme tedarikinde kullanıldığını öne sürdü. Bu iddialar, yayımlanmış taşıma istatistiklerinden ayrı olarak dile getirildi.

Kazakistan hükümetinin Ocak 2026’da açıkladığı verilere göre CPC, 2025’te toplam 70,5 milyon ton petrol taşıdı; Kazakistan kaynaklı petrolün miktarı 63,8 milyon ton oldu. CPC’nin 2024 verileri ise deniz terminalinden yapılan yüklemeleri 63.009.481 ton olarak kaydetti. Yıllar ve ölçülen kalemler farklı olduğu için bu rakamları doğrudan karşılaştırmak zor. Veriler, petrolün karıştırılıp karıştırılmadığını da göstermiyor.

CPC, Kazakistan’ın batısındaki sahalardan çıkarılan petrolü Rusya üzerinden Karadeniz’deki Novorossiysk’e taşıyan bir boru hattı. İşletmeci, başlıca tedarik kaynağının Kazakistan’ın batısındaki sahalar olduğunu ve Rus üreticilerin petrolünü de taşıdığını belirtiyor. Ancak Rusya topraklarından geçiş veya Rusya kaynaklı petrolün taşınması tek başına yaptırımlardan kaçınıldığını kanıtlamıyor.

AB’nin 2027’ye yönelik önlemlerinde petrol ile doğal gazı birbirinden ayırmak gerekiyor. 2026/261 sayılı düzenleme, Rus doğal gazı ithalatını aşamalı olarak sona erdirmeyi ve Rus petrolü ithalatının kademeli biçimde sonlandırılmasına hazırlık yapılmasını öngörüyor. Avrupa Komisyonu, Rusya’dan uzun vadeli sözleşmeler kapsamında LNG ithalatı yasağının 1 Ocak 2027’de yürürlüğe gireceğini açıkladı.

Kazakistan, Rusya üzerinden geçen ihracat güzergâhına bağımlılığı azaltmak için Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru hattının kullanımını artırmayı da hedefliyor. Kazakistan Enerji Bakanlığı’nda petrol taşımacılığı ve rafinajından sorumlu genel müdür Daulet Arykbayev, 1 Ekim’de S&P Global Energy’ye verdiği röportajda uzun vadede yıllık 7 milyon tona kadar taşıma olasılığından söz etti. BTC üzerinden 2025’te fiilen taşınan miktar 1,2 milyon tondu.

Kazakistan’ın BTC üzerinden taşımayı artırma planı, Kazakistan petrolünün ticari sevkiyatıyla ilgili. Bu plan, Rusya veya İran petrolünün başka güzergâhlardan taşındığı iddialarına kanıt oluşturmuyor.