İran savaşı ABD’li hanelere ortalama 2 bin dolara mal oldu

İran savaşının ABD’li hanelere getirdiği ekonomik yükün ortalama 2 bin dolara ulaştığı tahmin edildi. Enerji maliyetleri, yükselen faizler ve askeri harcamaları kapsayan bu hesaplama, ABD Kongre Bütçe Ofisinin (CBO) askeri maliyet tahmininden farklı bir kapsamı içeriyor.

Moody’s Analytics başekonomisti Mark Zandi, 12 Ekim’de X’te yayımladığı paylaşımda savaşın hane başına maliyetini yaklaşık 2 bin dolar, ABD genelindeki toplam maliyeti ise 265 milyar dolar olarak hesapladı. Bu tutar federal hükümetin fiili harcaması değil; hanelerin enerji maliyetleri ve faiz yükü gibi kalemleri içeren ekonomik bir tahmin.

Zandi’ye göre hane başına yaklaşık 1.100 dolarla enerji ve ulaşım maliyetleri en büyük payı oluşturuyor. Faiz artışının yükü yaklaşık 540 dolar, askeri harcamaların payı ise yaklaşık 360 dolar olarak hesaplandı. Mevcut yakıt fiyatlarının sürmesi halinde enerji maliyetlerinin hane başına haftada yaklaşık 50 dolar artabileceğini de belirtti.

Zandi, “Savaşın tüm maliyetleri bir araya getirildiğinde, son sekiz ayda ortalama bir hanenin gelir artışının yaklaşık yarısını tüketti” diye yazdı ve “Savaşın popüler olmaması da şaşırtıcı değil” ifadesini kullandı. Bu rakam, hanelerin fiili harcamalarına ilişkin bir istatistik değil, Zandi’nin analizine dayanıyor.

Askeri maliyet tahminleri, hesaplama kapsamına göre değişiyor. CBO, 1 Ağustos’a kadar ABD ordusunun üstlendiği savaş maliyetini yaklaşık 38 milyar dolar olarak tahmin etti. Bu tutara mühimmat ve ekipman yenileme, operasyon ve yakıt maliyetleri dahil.

Savunma Bakanı Pete Hegseth, temmuz ayında Senato’da doğrudan askeri maliyeti yaklaşık 37,5 milyar dolar olarak açıkladı. CBO, savaşın yoğunluğuna bağlı olarak 1 Ağustos sonrasında da ayda 2 ila 3 milyar dolar harcanabileceğini tahmin etti.

Zandi’nin hane başına 2 bin dolarlık hesabı ile CBO’nun 38 milyar dolarlık tahmini, aynı maliyet için ortaya konmuş çelişkili rakamlar değil. İlk tahmin enerji ve faiz yükü gibi ekonomik maliyetleri kapsarken, ikincisi Savunma Bakanlığının operasyonlarla bağlantılı harcamalarını hesaplıyor.

Beyaz Saray, Zandi’nin analizine itiraz etti. Beyaz Saray başsözcü yardımcısı Anna Kelly, yaptığı açıklamada “Mark Zandi, Demokratların destekçisi ve resesyonları birçok kez yanlış tahmin etti” dedi. Kelly, Başkan Donald Trump’ın İran’ın nükleer silah edinmesini engellediğini de ekledi.