Avrupa Birliği’nin (AB) kömür talebinin 2026’da önceki yıla göre azalması bekleniyor. Ancak yükselen gaz fiyatları nedeniyle bazı santrallerin gaz yerine daha fazla kömür kullanması, düşüşün başlangıçta öngörülenden daha sınırlı kalmasına yol açabilir.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), 10 Eylül’de yayımladığı ‘Coal Mid-Year Update 2026’ raporunda AB’nin bu yılki kömür talebini 276 milyon ton olarak tahmin etti. Bu miktar, 2025’teki 292 milyon tonun altında. IEA, Almanya ve Polonya gibi hem gaz santrallerine hem de çalıştırılabilecek kömür santrallerine sahip ülkelerde yüksek gaz fiyatlarının kömür talebindeki düşüşü yavaşlatabileceğini belirtti.
Hürmüz Boğazı’ndaki nakliye aksaklıkları kömür tedarikini doğrudan engellemiyor. Boğazdan geçen kömür miktarı yok denecek kadar az. Ancak sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatındaki aksaklıklar gaz arzını azaltıp fiyatları yükselterek kömür talebini etkiliyor. Hem gaz hem kömür santrallerinin kullanılabildiği bazı elektrik piyasalarında yakıt değişimi görüldü.
IEA, Orta Doğu kaynaklı gaz arzı aksaklıklarının yakıt değişimine yol açmasını gerekçe göstererek küresel kömür talebi tahminini daha önce yükseltmişti. AB’ye ilişkin bu tahmin de kısa vadede gaz fiyatlarının kömür talebindeki düşüşün boyutunu etkileyebileceğine işaret ediyor.
Bu tahmin, Avrupa’da kömür kullanımının uzun vadeli artış eğilimine döndüğü anlamına gelmiyor. IEA; yenilenebilir enerji üretimindeki artışı, bazı piyasalarda nükleer enerji üretiminin yükselmesini, kömürden çıkış politikalarını ve sanayi talebindeki zayıflamayı uzun vadeli düşüş etkenleri olarak sıraladı. Gaz fiyatları ve hava koşulları kısa vadeli talebi etkileyebilse de yapısal düşüş eğiliminin sürmesini bekliyor.
Almanya’nın kömürden çıkış süreci de devam ediyor. Almanya Federal Ağ Ajansı, 1 Eylül itibarıyla piyasadan çıkarılmış kömür santrali kapasitesinin 2029 için yasal hedefi belirgin biçimde aştığını ve bu yıl ek işletme yasağına gerek olmadığını açıkladı. Açıklama, azaltım hedefi ve kapasitenin devreden çıkarılmasıyla ilgiliydi; faaliyette kalan santrallerin elektrik şebekesi istikrarı için gerekli olduğu yönünde bir değerlendirme içermedi.
Almanya’daki linyit santrallerinin kârlılık göstergesinin ekim ayında MWh başına 64 euroya ulaştığı da haberleştirildi. Bloomberg, bu rakamı Energy Aspects tahmini olarak aktardı; ancak göstergenin birincil verisi ve hesaplama yöntemi doğrulanmadı. Bu nedenle rakamı kesinleşmiş santral geliri olarak değerlendirmek güç. AB’nin kömür talebi tahmini ile tek tek santrallerin fiilî kârlılığı birbirinden ayrı ele alınmalı.
Yorum 0