Perp DEX'lerde 30 günlük kullanıcı ücreti 125 milyon dolar, Hyperliquid(HYPE) payı 84,55 milyon dolar

Zincir üstü vadeli işlem borsalarından (Perp DEX) 38'i son 30 günde kullanıcılardan yaklaşık 125 milyon dolar (yaklaşık 166,1 milyar won) ücret topladı. Hyperliquid(HYPE) tek başına 84,55 milyon dolarla (yaklaşık 112,4 milyar won) bu tutarın büyük kısmını oluşturdu. İlk beş platformun toplam ücretlerdeki ortak payı ise yüzde 85,6 oldu.

Rakamlar, PerpsAtlas'ın derlediği kullanıcı ücretlerine dayanıyor. Girişim sermayesi şirketi Foresight Ventures, 19'unda Odaily'de yayımlanan bir yazıda bu veriye atıfta bulundu. Şirket, ücreti ödeyen trader ile getirinin ulaştığı token sahibinin her zaman aynı kişiler olmadığına dikkat çekti. Foresight Ventures aynı zamanda yazıda tanıtılan Perp DEX PopDEX'in yatırımcısı ve kuluçka ortağı. Aşağıda PopDEX'e dair aktarılan her şey şirketin kendi anlatımı.

Yazı, kamuya açık token yapılarından yola çıkarak iki platformu örnek gösteriyor. Aster(ASTER), günlük platform ücretlerinin yüzde 99'unu Aster token'ı geri alımına ayırıyor. Geri alınan token'lar veASTER stake eden katılımcılara dağıtılıyor, aynı miktar ise rezervden yakılıyor. Hyperliquid ise Assistance Fund üzerinden ücretlerin bir bölümünü token'a çevirip yakıyor.

Foresight Ventures daha önce yayımladığı raporda, Hyperliquid token'ı tutan adreslerin yaklaşık yüzde 86'sının hiç perp işlemine katılmadığını belirtmişti. Şirket, adres sayısının kullanıcı sayısı anlamına gelmediğini ve sahiplerin başka yollarla katkı verebileceğini de not düştü. Yine de geliri üreten kesimle token değerinden pay alan kesimin örtüşmemesini dikkate değer buldu.

Aster, Kasım 2025'te VIP programına Aster token'ı bulundurma şartı ekledi. Böylece işlem hacmine göre belirlenen ücret kademeleri, tutulan token miktarına da bağlandı. Yazıya göre ücretini düşürmek isteyen trader, fiyat dalgalanması riskini de üstleniyor. Token çıkışından sonra gelenler aynı kademeye ulaşmak için token'ı ikincil piyasadan almak zorunda kalıyor. Bu da ilk airdrop alanlarla aralarında fark yaratıyor.

TokenPost daha önce Perp DEX piyasasında Hyperliquid'in işlem hacminde birinciliğini koruduğunu, ancak token performanslarının ayrıştığını aktarmıştı. O dönemde Hyperliquid token'ı güçlü, Aster token'ı ise zayıf seyrediyordu.

Yazı, puan sistemlerinin risklerine de değiniyor. Arcus ilk sezonda her hafta 250 bin puan, Variational Omni ise her hafta 150 bin puan dağıtıyor. Trader kayma (slippage), fonlama oranı ve sermayenin kilitli kalma maliyetini baştan üstleniyor. Ödülün değeri ise ancak token çıkışı ve değerleme belli olunca anlaşılıyor.

Decentralised News'in puan çiftçiliği getiri modeli bunu rakamlara döküyor. Modelin varsayımlarına göre iki ayda 2 milyon dolarlık (yaklaşık 2,7 milyar won) işlem yapan delta nötr bir çiftçinin toplam maliyeti yaklaşık 670 dolar (yaklaşık 890 bin won). Başabaş için ilgili projenin tam seyreltilmiş değerinin (FDV) yaklaşık 555 milyon dolara (yaklaşık 737,6 milyar won) ulaşması gerekiyor. Yazı bunun bir model tahmini olduğunu vurguluyor ve projenin token çıkaracağı varsayımına dayandığını belirtiyor.

StandX ise bu varsayımın tutmadığı örnek. Platform, Aralık 2025'te ana ağ puan etkinliğini başlattı. Mayıs 2026'da bazı puanların dağıtım hızını yüzde 50 düşürdü. 15 Ekim'de ise token çıkışının (TGE) iptal edildiğini ve vadeli sözleşme işinin aşamalı olarak kapatılacağını resmen duyurdu. Toplam kilitli değeri (TVL) en yüksek seviyede 200 milyon doları (yaklaşık 265,8 milyar won) aşan bir platformdan söz ediyoruz. Yazıya göre puan modelinin zayıf noktası şu: Platform önce işlem hacmini ve ücreti alıyor, ödül ise hiç gelmeyebiliyor.

Foresight Ventures'ın alternatif olarak sunduğu isim PopDEX. Yazıya göre Open Beta öncesinde PopDEX'in TVL'si 70 milyon dolara (yaklaşık 93 milyar won) yakın. Platformun açıkladığı Closed Beta toplam işlem hacmi 40 milyar dolar (yaklaşık 5,32 trilyon won). İşlem yapılabilen piyasa sayısı ise 12'den 66'ya çıktı.

PopDEX, zincir üstü emir defterini (CLOB) Morph Tachyon zinciri üzerine kurdu. Morph'un yayımladığı teknik şartnamedeki tasarım hedefleri yaklaşık 100 ms blok süresi ve en fazla 200 bin TPS. Yazı, TVL ve teknik göstergelerin en iyi işlem deneyimi anlamına gelmediğini de not ediyor. Asıl ölçüt, büyük emirlerdeki kayma ve ani hareketlerde emirlerin gerçekleşip gerçekleşmediği.

Open Beta'da devreye giren ‘MegaPop’, puan biriktirip sonradan pay alma modelinden farklı çalışıyor. Trader'lar işlemle çekiliş bileti (Pop Tickets) kazanıyor. Haftalık çekiliş ise ücret gelirinden bir bölümüyle doldurulan ödül havuzundan yapılıyor. Tasarıma göre dağıtılabilir ücret değerinin en fazla yüzde 60'ı tavsiye, ortaklık ve ekosistem desteğine, yüzde 40'ı haftalık ödül havuzuna gidiyor. Yazıya göre işlem hacmi yalnızca bilet sayısını belirliyor, kazananı doğrudan belirlemiyor. Çok bilete sahip olmak da kazanç garantisi vermiyor.

Yazı, bu modelin sürdürülebilirliğinin platformun gerçek işlem geliri üretme becerisine bağlı olduğunu söylüyor. Kullanıcıyı elde tutup işlem hacmini artırıp artıramayacağının ise Open Beta sürecinde piyasada sınanması gerektiğini de ekliyor.