Meta, yapay zekâya 100-200 milyar dolar yatırım planından söz etti; gelirinin yüzde 98’i reklamlardan

Meta CEO’su Mark Zuckerberg, yapay zekâya 100-200 milyar dolar yatırım yapma olasılığından söz etti. AI ajanı Muse’un alışveriş özelliklerini ve abonelik gelirine ilişkin planlarını da anlattı ancak bu girişimlerin reklam işine etkisini rakamlarla açıklamadı.

Fortune’un aktardığına göre Zuckerberg, Stripe’ın kurucu ortağı John Collison’ın sunduğu Cheeky Pint podcast’inde “100 milyar, 200 milyar dolarlık çekler yazmayı düşünüyoruz” dedi. Meta’nın bu yıl için açıkladığı sermaye harcaması (CAPEX) beklentisi ise 130-145 milyar dolar. Podcast’teki sözler, yatırım ölçeğini anlatan bir sohbet sırasında verilen yaklaşık rakamlardı ve resmî bütçeden ayrı değerlendirilmeli.

Meta’nın baş yapay zekâ sorumlusu Alexandr Wang, aynı söyleşide bu ölçekteki kararların “işe yaradığının kanıtı ortaya çıkmadan çok önce” alındığını söyledi. Wang bunu “yalın girişim yaklaşımının tam tersi” diye niteledi. Başka bir deyişle şirket, sonuçlar kanıtlanmadan büyük miktarda kaynak yatırıyor. Söyleşi, Wang’ın yönettiği Meta Süperzekâ Laboratuvarı’nın Muse Wonder modelinin tanıtımıyla aynı dönemde yayımlandı.

Zuckerberg, Meta’yı veri merkezlerinden çiplere ve alt yapı bileşenlerine kadar her şeyi kendi bünyesinde geliştiren “tam yığın bir teknoloji şirketi” olarak tanımladı. Bu yaklaşımın amacının “platforma sahip olmak değil, mümkün olan en iyi ürünü ortaya çıkarmak” olduğunu söyledi. Tam yığın model, modelden altyapıya ve hizmetlere kadar tüm katmanların tek bir şirket tarafından kurulmasını ifade ediyor.

Bu stratejinin arka planında mobil platform sağlayıcılarıyla yaşanan uzun süreli gerilim bulunuyor. Apple, 2019’da kullanıcı verilerini geniş ölçekte toplayan Facebook Research uygulamasını durdurdu. Apple’ın 2021’de uygulamaların kullanıcı takibini engellemesine imkân veren politika değişikliğinin ardından Meta, bu değişikliğin yalnızca 2022’de yaklaşık 10 milyar dolara mal olduğunu açıklamıştı. Zuckerberg, 2024’te Meta’nın internet sitesinde yayımlanan bir yazıda “Apple’ın izin verdiği sınırlar içinde hizmet geliştirmek zorunda kalma deneyimi en büyük ders oldu” diye yazdı.

Tam yığın stratejinin maliyeti yüksek. Zuckerberg, 1 gigavatlık bir AI veri merkezi inşa etmenin 50-60 milyar dolar, yıllık işletme giderinin ise yaklaşık 15 milyar dolar olduğunu söyledi. Amazon, Microsoft ve Google’dan farklı olarak Meta’nın veri merkezlerini dış müşterilere kiraladığı bir bulut işi bulunmuyor. Zuckerberg, podcast’te elde edilen hesaplama kapasitesini “riski hedge etmenin bir yolu” olarak tanımladı.

Ajanlarla ticaret, bu stratejinin sonraki adımı olarak sunuluyor. Muse, kullanıcının talimatıyla web’de gezinen, formları dolduran veya alışveriş yapan kişisel bir AI ajanı. Meta, eylül ayındaki resmî açıklamasında Muse’un alışveriş gibi hassas işlemlerden önce kullanıcı onayı istediğini bildirmişti. Zuckerberg, Muse’a özel bir Instacart hesabı oluşturup hafta sonu için fırın malzemeleri sipariş ettiğini, Instacart’ı yılda birkaç kez kullanırken artık haftada bir veya iki kez kullandığını anlattı.

Wang’a göre ajanlarla alışverişin faydası, kullanıcıların araştırma yapmak için farklı web siteleri arasında gidip gelme yükünü azaltması. “En iyi kişisel ajan, yanında hukuk, finans ve sağlık ekipleri varmış gibi hissettirmeli” dedi. Ajanların ürünleri karşılaştırıp satın alabilmesi için satıcılarla iş birliği yapılması gerekebilir. Amazon, 20 Eylül’de kullanım koşullarının ihlali ve hesap bilgilerinin korunmasına ilişkin kaygılar nedeniyle Muse’un kendi sitesine erişimini engelledi. Meta daha sonra alışveriş ortaklarının sayısını 10 artırdı ve PayPal ödemelerini desteklemeye başladı.

Öne çıkan soru reklam gelirleri. Reklamlar, Meta’nın geçen çeyrekteki gelirinin yaklaşık yüzde 98’ini oluşturdu. Bir ajan fiyatları karşılaştırıp yorumları okuduktan sonra satın alma kararını da verirse reklamların tüketici tercihlerini etkileme biçimi değişebilir. Collison, “ancak müşterilerden fazla ücret alarak başarılı olan” şirketlerin ajanları engellemeye çalışabileceğini söyledi.

Zuckerberg ise ajanları engellemeye çalışan şirketlerin az olduğunu ve bunu yapanların zarar görebileceğini savundu. “Toplam ticaret pazarı önemli ölçüde büyüyemez mi?” diye de sordu. Ancak ajanlarla alışverişin Meta’nın reklam gelirlerine etkisini rakamlarla açıklamadı.

Reklam dışındaki gelir kaynakları arasında abonelikler ve işlem ücretleri yer aldı. Zuckerberg, “Abonelik büyük bir unsur olacak” dedi; ticarette ise kullanıcıların tasarruf ettiği veya kazandığı paranın “küçük bir kısmını” alma seçeneğinden söz etti. Meta, resmî açıklamasında Muse’un temel özelliklerinin ücretsiz olacağını ve abonelik seçeneği sunulacağını bildirdi ancak fiyat açıklamadı. Abonelik ve ücretlerin reklam gelirlerindeki olası açığı kapatıp kapatamayacağı, bu kaynakların ölçeği açıklandığında değerlendirilebilecek.

Bank of America analisti Justin Post, Meta’nın AI ile “yeniden hücuma geçtiğini” değerlendirdi. Post, en büyük riskin ajanlar değil, artan AI harcamaları olduğunu söyledi. Ajanlarla alışverişin reklam gelirlerini azaltabileceği yönündeki kaygılara Meta’nın yanıtı ise aktarılmadı.

Meta’nın üçüncü çeyrek sonuçlarını ABD Doğu Saati’yle 21’inde piyasa kapanışının ardından açıklaması ve aynı gün bir telekonferans düzenlemesi bekleniyor.