İşlem rotasının otomatik seçimi, FCA’nın düzenleme dışı değerlendirmesinde ölçüt oldu

Bir uygulamanın işlem rotasını seçmesi, Birleşik Krallık Finansal Davranış Otoritesi’nin (FCA) teknik hizmetlerin düzenleme dışında kalıp kalmadığını değerlendireceği ölçütlerden biri olacak.

FCA, 21 Ekim’de yayımladığı CP26/36 numaralı istişare belgesinde teknik hizmet sağlayıcılarına ilişkin yorum taslağını paylaştı. Belge, belirli bir uygulamayı düzenlemeye tabi ilan eden nihai bir karar değil; yakın tarihli yasal değişiklikle getirilen istisnanın nasıl uygulanacağına ilişkin görüş toplama süreci.

Taslakta, uygulama işletmecisinin işlem karşı tarafını, borsayı, merkeziyetsiz protokolü, likidite sağlayıcısını veya işlem rotasını seçmesi takdir yetkisinin göstergeleri arasında sayılıyor. Fiyat, likidite, hız ve işlem maliyetlerini değerlendirerek rotayı belirlemek ya da değiştirmek de bu kapsamda ele alınıyor.

FCA, uygulamanın kullanıcılara en iyi işlem sonucunu sunacağını belirtip belirtmediğini de inceliyor. Otoriteye göre böyle bir ifade, işletmecinin farklı seçenekleri karşılaştırıp seçim sorumluluğunu üstlendiğine işaret edebilir. Bunun anlamı, hizmetin gerçekte nasıl çalıştığına bağlı.

Buna karşılık kullanıcı işlem yapacağı hizmet sağlayıcıyı veya protokolü ve koşulları kendisi seçiyor, uygulama da talimatı değiştirmeden iletiyorsa bu durum takdir yetkisi bulunmayan hizmetin göstergesi olabilir. İşlem rotasının önceden belirlenmiş nesnel kurallarla seçilmesi ve aynı girdilerin genellikle aynı sonucu vermesi de değerlendirmeye alınacak.

Yalnızca algoritma kullanılması, hizmetin düzenleme dışında kalmasını sağlamıyor. Yazılım, işletmecinin önceden belirlediği kararları uygulayabilir veya ayarlanan ölçütlere göre birden fazla rota arasından seçim yapabilir. FCA, işletmecinin işlemi etkileyen kararlar alıp almadığını anlamak için hizmetin tasarımını ve işleyişini bir bütün olarak inceleyeceğini belirtiyor.

Bu ayrım, kripto varlık işlemlerine aracılık faaliyetleri için getirilen teknik hizmet istisnasıyla ilgili. Yasal değişiklik, belirli koşulları karşılayan teknik sağlayıcıların üçüncü taraf hizmetlere veya merkeziyetsiz protokollere erişimi kolaylaştırmasını istisna kapsamına aldı. FCA, hizmetin “teknik”, “otomatik” veya “yazılım” olarak adlandırılmasının tek başına genel bir muafiyet sağlamadığını vurguladı.

İşlem rotasının seçilmesi, yetkilendirme gerekip gerekmediğini tek başına belirlemiyor. FCA herhangi bir ölçütün tek başına sonuca götürmeyeceğini; takdir yetkisi bulunmasa bile işlemi fiilen etkileyen bir hizmetin basit teknik hizmet sayılmayabileceğini belirtti. Değerlendirmede uygulamanın işlevleri, çalışma biçimi ve diğer istisna koşulları birlikte dikkate alınacak.

FCA’nın işlem rotası seçimini basit teknik hizmet saymayabileceğine ilişkin önceki haberimizde istişareyle ilgili gelişmelere yer verilmişti. Bu taslak, CP26/36’daki teknik hizmet hükümlerini ve takdir yetkisi ölçütlerini ayrıntılandırıyor. FCA, rehberin yasal düzenlemenin kapsamını genişletmediğini veya daraltmadığını, değiştirilen yasanın nasıl uygulanacağına ilişkin yorum sunduğunu ifade etti.

Haberde esas alınan 24 Ekim 2026 tarihi itibarıyla, Birleşik Krallık’ta yeni düzenlemeye tabi faaliyet yürütmek isteyen mevcut işletmeler için yetkilendirme başvuru dönemi devam ediyor. Yeni Birleşik Krallık kripto varlık düzenleme çerçevesinin 25 Ekim 2027’de yürürlüğe girmesi planlanıyor. Başvuru dönemi 30 Eylül 2026’da başladı ve 28 Şubat 2027’de sona erecek. FCA, taslak hakkındaki görüşleri 18 Kasım’a kadar kabul edecek.