150 günden 3-4 güne: Sorunlu finans kuruluşları için hızlı çözümleme planı

Güney Kore Finansal Hizmetler Komisyonu, acil durumlarda hafta sonları da dahil olmak üzere sorunlu finans kuruluşlarının 3-4 gün içinde çözümlenmesini sağlayacak yeni bir sistem kurmayı planlıyor. Mevcut süreçte, sorun işaretlerinin tespitinden sözleşmelerin devrine kadar yaklaşık 150 gün geçiyor.

Komisyon, 29'unda “Finans Kuruluşları için Hızlı Çözümleme Sistemi Planı”nı açıkladı ve acil durumlarda çözümleme sürecinin bazı aşamalarının atlanabilmesini öngördüğünü bildirdi. Sistemin devreye alınması için Finans Sektörünün Yapısal İyileştirilmesi Hakkında Kanun ile Mevduat Sigortası Kanunu'nda değişiklik yapılması gerekiyor. Açıklama, mevcut sürecin hemen değiştiği anlamına gelmiyor.

Mevcut sistem aşamalı işliyor: Sorun yaşama ihtimali bulunan finans kuruluşlarına erken müdahale tedbirleri uygulanıyor; kuruluş bu tedbirleri yerine getiremezse çözümleme kararı alınabiliyor. Sözleşme devri veya devralma süreçlerinde de ihale, önceden bildirim ve genel kurul kararı gibi aşamalar izleniyor.

Komisyon, ilgili kurumlar ve dış uzmanların katılımıyla 2023'ten bu yana görüşmeler yürüttü. Sistemin kurulmasına yönelik plan, geçen temmuzda Cumhurbaşkanına sunulan çalışma raporunda da yer aldı. Öneri, tek bir finans kuruluşundaki sorunların finans piyasalarına yayılma riski taşıdığı durumlara odaklanıyor.

Sistemin kapsamına, Mevduat Sigorta Fonu'ndan mali destek alabilecek bankalar, sigorta şirketleri, menkul kıymet şirketleri, tasarruf bankaları ve finansal holdingler girecek. Uzmanlaşmış kredi finansman kuruluşları ile bazı varlık yönetimi ve tröst şirketleri kapsam dışında kalacak. Tarım ve balıkçılık kooperatif bankaları ile kooperatif finans kuruluşlarının kapsama alınıp alınmayacağı orta ve uzun vadede değerlendirilecek.

Sistemin devreye alınma koşulları sınırlı tutulacak. Finans kuruluşunun sorunlu durumda olması veya bu riske ciddi biçimde yaklaşması ve bir finansal krize yol açma ya da finans piyasalarının istikrarına önemli ölçüde zarar verme ihtimali bulunması gerekecek. Mevcut tedbirlerin krizi önlemekte yetersiz kalacağı ve acil çözümlemenin gerekli olduğu sonucuna varılması da şart olacak. Ayrıca Finansal Hizmetler Komisyonu üyelerinin en az üçte ikisinin onayı gerekecek.

Önerilen çözümleme araçları arasında faaliyetlerin durdurulması, yöneticilerin görevlerinin askıya alınması, kayyum atanması, sözleşmelerin devri, üçüncü tarafın devralması, hisselerin iptali veya birleştirilmesi ve faaliyet izinlerinin iptali bulunuyor. Sözleşme devri veya üçüncü tarafça devralma için doğrudan sözleşme yapılmasına izin verilmesi planlanıyor. Önceden bildirim, tarafların görüşlerinin alınması, yönetim kurulu ve genel kurul kararları, alacaklıların itiraz süreci ve şirket birleşmesi incelemesi gibi aşamalar da atlanabilecek.

Kore Mevduat Sigorta Kurumu, varlık ve yükümlülükleri 1-2 gün içinde geçici olarak değerlendirecek; çözümlemenin ardından kesin inceleme yapılacak. Hissedarlarla alacaklıların kayıp tutarlarının tasfiye veya iflas sürecindekinden daha yüksek olmamasını sağlayacak bir düzenleme de planlanıyor. Finansal Hizmetler Komisyonunun seçtiği dış uzman kuruluş, tasfiye varsayımıyla oluşacak kaybı hesaplayacak. Fiili kayıp ile bu hesaplama arasında fark olması halinde aradaki tutar Mevduat Sigorta Fonu'ndan karşılanacak.

Finansal Hizmetler Komisyonu, hızlı çözümleme kararından sonraki 6 ay içinde ilgili bilgileri Ulusal Meclis Siyasi İşler Komitesine sunmayı planlıyor. Kanun değişikliği taslakları 2 Kasım-14 Aralık tarihleri arasında kamuoyu görüşüne açılacak; ardından Düzenleme Reform Komitesi ve Mevzuat Bakanlığının incelemesi ile Bakanlar Kurulu onayından geçirilerek Ulusal Meclise sunulacak.