Ağırlıklı ortalama reel faiz düşük kaldı, Japonya Merkez Bankası finansal koşulları gevşek değerlendirdi

Japonya’da reel faizler son dönemde tüm vadelerde yükseldi. Uzun ve çok uzun vadeli faizlerdeki artış daha belirgin olsa da ekonomik çıktı açığı üzerindeki etkileri yansıtan ağırlıklı ortalama reel faiz düşük seviyede kaldı.

Japonya Merkez Bankası (Bank of Japan), 2 Ekim’de yayımladığı ekim ayı ekonomi ve fiyat görünümü raporunda bu değerlendirmeye yer verdi. Banka, şirketlerin finansman maliyetleri ve kredi koşullarını da kapsayan finansal koşulların hâlâ gevşek olduğunu belirtti.

Rapora göre reel faiz, nominal devlet tahvili getirisinden Japonya Merkez Bankası personelinin hesapladığı bileşik enflasyon beklentisi endeksinin çıkarılmasıyla elde ediliyor. Banka, tüketim ve yatırım kararlarını reel faizlerin nominal faizlerden daha fazla etkilediğini belirtti. Bu nedenle şirketler ve haneler için finansmanda önemli yer tutan kısa ve orta vadeli faizleri özellikle izliyor.

Japonya Merkez Bankası, farklı vadelerdeki reel faizlerin ağırlıklı ortalamasını da hesapladı. Ağırlıklar, her vadede faiz değişiminin ekonomik çıktı açığı üzerindeki tahmini etkisine göre belirlendi. Bu ortalama düşük seviyesini korudu.

Reel faiz ile doğal faiz arasındaki ilişki, para politikasının gevşeklik veya sıkılık derecesini değerlendirmede kullanılan ölçütlerden biri. Ancak doğal faiz doğrudan gözlemlenemediği için seviyesini ya da reel faizle arasındaki farkı önceden doğru biçimde belirlemek zor.

Nominal faizler de yükseliş gösterdi. Raporda, teminatsız gecelik çağrı faizinin eylüldeki politika faizi artışının ardından yaklaşık yüzde 1,25 seviyesinde seyrettiği; üç aylık bankalar arası faiz ile kısa vadeli devlet tahvili getirilerinin de yükseldiği kaydedildi.

Piyasa faizlerindeki artış şirketlerin finansman maliyetlerine de yansıdı. Kısa ve uzun vadeli kredi faizleri ile ticari kâğıt (CP) ve şirket tahvili ihraç faizleri yükselirken şirketlerin faiz ödemeleri de arttı. Buna karşın faiz yükü, mevcut kârlarla karşılaştırıldığında düşük seviyede kaldı.

Finansman koşulları olumlu seyrini sürdürdü. Finans kuruluşlarının kredi verme tutumu istekli, şirketlerin nakit durumu ise iyiydi. Ekonomik faaliyetlerin toparlanması ve şirket satın almalarına yönelik talebin artmasıyla, özellikle banka kredileri başta olmak üzere finansman artışı yüksek seviyesini korudu.

Japonya Merkez Bankası, faizler ve finansman koşullarının yanı sıra hisse senedi fiyatları ve döviz kurları gibi varlık fiyatlarını da değerlendirmeye kattı. Bunun nedeni, varlık fiyatlarının şirketlerin ve hanelerin mali durumunu ve kararlarını etkileyebilmesi.

Raporda, finansal koşullar endeksinde kullanılan göstergelere ve ağırlıklandırma yöntemine bağlı olarak değerlendirmelerin değişebileceği belirtildi. Japonya Merkez Bankası, tek bir göstergeye dayanmak yerine merkez ve şubelerinden gelen saha araştırması bilgilerini de geniş biçimde inceleyerek finansal koşulları değerlendireceğini bildirdi.