Soğuk hava ve Hürmüz aksaklığı senaryosunda AB gaz stokları %10’un altına inebilir

Avrupa Birliği (AB), 2026-2027 kışındaki ısınma sezonuna 2013’ten bu yana en düşük doğal gaz stokuyla girdi. Hava koşullarının ortalamadan soğuk seyretmesi ve Hürmüz Boğazı’ndaki sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) taşımacılığı aksaklıklarının sürmesi halinde, depolardaki doluluk oranı Mart 2027 sonunda işletme kapasitesinin %10’unun altına düşebilir.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), 3 Kasım’da yayımladığı “2026 Dünya Gaz Arz Güvenliği Raporu”nda AB’nin ısınma sezonuna 2013’ten bu yana en düşük stok düzeyiyle başladığını bildirdi. Doluluk oranı, doğal gaz depolarının işletme kapasitesinin ne kadarının gazla dolu olduğunu gösteriyor.

%10’un altındaki oran, mevcut doluluk düzeyi veya kesinleşmiş bir tahmin değil. Bu sonuç, ortalamadan daha soğuk hava koşullarının ve Hürmüz Boğazı’ndan geçen LNG taşımacılığındaki aksaklıkların sürmesinin birlikte varsayıldığı bir simülasyona dayanıyor.

Avrupa, depolara gaz basma dönemini geride bırakarak stoklarını kullanacağı ısınma sezonuna girdi. IEA, sezona düşük stokla başlamanın arz kesintilerini karşılama kapasitesini azalttığını ve kış talebini karşılamak için uluslararası LNG arzına bağımlılığı artırdığını belirtti.

Depolarda kalan gaz miktarının yanı sıra ihtiyaç anında gazın ne hızla çekilebileceği de belirleyici. IEA’ya göre doluluk oranı işletme kapasitesinin %30’unun altına indiğinde gaz çekiş hızı genellikle yavaşlıyor.

Doluluk düşükken yeni bir soğuk hava dalgası, tesis arızası veya başka bir arz kesintisi yaşanması, Avrupa piyasasındaki arz esnekliğini daha da azaltabilir. IEA, bu durumda depolardaki düşük stokun ve yavaşlayan çekiş hızının birlikte baskı oluşturabileceğini değerlendirdi.

Avrupa’daki stok açığı, uluslararası LNG piyasasında kargolar için rekabete yol açabilir. IEA’nın analizine göre Avrupa’daki düşük doluluk oranları, Asya ve Güney Amerika’daki bazı LNG ithalatçılarının sınırlı depolama kapasitesiyle birleşirse varış noktası değiştirilebilen LNG kargoları için rekabet yoğunlaşabilir.

Talebin yoğunlaştığı dönemlerde bu rekabet, LNG spot fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabilir. Bu değerlendirme, belirli bir fiyatı veya artış miktarını öngörmüyor; yalnızca mevcut kargolar için rekabetin yoğunlaşma olasılığına işaret ediyor.

Kış sonunda doluluk oranının düşük kalması, 2027 yazında depoları yeniden doldurmak için daha fazla gaz gerektirebilir. IEA, bunun sıkı arz koşullarının sonraki yıla da taşınması olasılığını artırabileceğini belirtti.

TokenPost daha önce, Avrupa gaz vadeli işlemlerinin gün içinde 100 avroyu aştığı sırada AB depolarındaki doluluk oranının %75 olduğunu bildirmişti. Aynı dönemdeki 10 yıllık ortalama doluluk oranı yaklaşık %90’dı. O günkü %75, depoların o tarihteki doluluk oranını; %10’un altındaki oran ise 2027 Mart sonuna yönelik koşullu simülasyonu ifade ediyor.