Politika faizi %2,5'e çıktı: Kanada Merkez Bankası %2,25'te tutmayı da değerlendirdi

Kanada Merkez Bankası (Bank of Canada), politika faizini 0,25 puan artırarak %2,5'e çıkarmadan önce %2,25'te sabit bırakma seçeneğini de değerlendirdi. Banka, enerji maliyetlerinin diğer mal ve hizmet fiyatlarına yansıyarak enflasyon baskısını yaygınlaştırabileceği gerekçesiyle faiz artışını tercih etti.

Kanada Merkez Bankası, 11 Kasım'da para politikası görüşmelerinin özetini yayımladı. Belgede, 28 Ekim'deki faiz kararıyla sonuçlanan Konsey görüşmeleri ele alındı. Toplantı 20 Ekim'de başladı.

Konsey üyeleri önce küresel ekonomideki gelişmeleri değerlendirdi. Yüksek petrol fiyatlarına rağmen küresel büyüme, temmuz ayındaki tahminden güçlü seyretti. ABD ve Asya'daki yapay zekâ yatırımları büyümeyi desteklerken enerji maliyetleri, Euro Bölgesi gibi petrol ithalatçısı ekonomiler üzerinde baskı oluşturdu.

Kanada ekonomisi de beklenenden dirençliydi. Gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) ikinci çeyrekte %3,3 büyüdü. Son göstergeler, üçüncü çeyrek büyümesinin yaklaşık %2 olacağına işaret etti.

Konsey üyeleri, Kanada ekonomisinin 2026'da %1, 2027 ve 2028'de ise ayrı ayrı %2 büyüyeceğini öngördü. Ekonomide atıl üretim kapasitesi bulunduğunu, ancak büyümenin sürmesiyle bu kapasitenin giderek azalacağını değerlendirdi.

Enflasyon nisan ayından bu yana %3 civarında kaldı. Artış ağırlıklı olarak benzin ve uçak bileti gibi enerji fiyatlarından doğrudan etkilenen kalemlerde görüldü; çekirdek enflasyon göstergeleri %2'ye yakındı. Enflasyonu %3 veya üzerinde olan ürünlerin payı da geçmiş ortalamalara yaklaştı.

Konsey üyeleri, yakıt maliyetlerinin şirketlerin giderlerini artıran başlıca etken olduğunu değerlendirdi. Enerji dışındaki kimyasal ürünler, plastik ve kauçuk gibi petrol türevi ürünlerin yanı sıra yarı iletkenler ve bilgisayar parçaları gibi ithal girdilerin fiyatları da yükseldi. Merkez Bankası, bazı parçaların, özellikle yarı iletkenlerin fiyat artışında yapay zekâ ekipmanlarına yönelik talebin etkili olduğunu belirtti.

Şirketlerin artan maliyetleri o tarihe kadar tüketici fiyatlarına yansıtma ölçüsü sınırlıydı. Ancak Merkez Bankasının anketi, şirketlerin gelecek bir yılda maliyet artışlarını müşterilerine daha fazla yansıtacağını gösterdi. Konsey üyelerine göre bu yansıtmanın hızı ve kapsamı, enerji şokunun ne kadar süreceğine bağlı.

Konsey üyeleri kısa vadeli enflasyon beklentilerinin yükseldiğini, uzun vadeli beklentilerin ise istikrarlı kaldığını değerlendirdi. Maliyet artışlarının fiyatlara ne zaman ve ne ölçüde yansıyacağı konusunda görüş ayrılığı vardı.

Faizi sabit tutma seçeneğini destekleyen gerekçeler arasında enflasyon artışının enerji ve enerji girdilerinin yoğun kullanıldığı hizmetlerde görülmesi yer aldı. Eylül ayında benzin hariç enflasyon %2,2'ydi; çekirdek enflasyon da %2'ye yakındı. Ekonomide atıl kapasitenin bulunması ve ABD'nin yeni tarifelerinin büyümeyi baskılayabilme ihtimali de bu seçeneği destekledi.

Kanada ile ABD arasındaki ticaret müzakerelerinin sonuçsuz kalmasının ardından ankete katılan şirketlerin güveni de zayıfladı. Konsey üyeleri, ticaretteki belirsizliğin büyüme ve şirket faaliyetleri üzerindeki olası etkisini de hesaba kattı.

Faiz artışını destekleyenler, benzin, dizel ve kalorifer yakıtı fiyatlarının temmuza kıyasla belirgin biçimde yükseldiğini ve yüksek seviyelerde kalmasının beklendiğini dikkate aldı. Şirketlerin yakıt ve diğer girdi maliyetlerini tüketici fiyatlarına yansıtması hâlinde enflasyon baskısının daha geniş bir alana yayılabileceği değerlendirildi. Büyüme görünümünün iyileşmesiyle maliyet baskısını dengeleyebilecek ekonomik kapasitenin de azaldığı düşünüldü.

Daha önce Kanada Merkez Bankasının hükümetin mali planını enflasyonu hedefe döndürmenin önünde engel olarak görmediği aktarılmıştı. Bu görüşmelerde ise mali harcamalardan ayrı olarak, enerji maliyetlerinin diğer fiyatlara yayılma riski faiz kararının temel konularından biri oldu.

Konsey üyeleri iki seçeneği değerlendirdikten sonra politika faizini %2,5'e yükseltti. Uluslararası enerji fiyatlarını para politikasıyla düşürmek mümkün olmasa da enerji şokunun genel fiyat artışına dönüşmesini önlemenin mümkün olduğu sonucuna vardı.

Üyeler ek faiz artışı olasılığını açık tuttu, ancak belirsizlikler nedeniyle her toplantıda yeni ekonomik veriler ışığında karar alma konusunda uzlaştı. Bir sonraki faiz kararı 9 Aralık'ta açıklanacak.