İngiltere’nin 2026-2027 Maliye Yasası tasarısı, kripto şirketlerini bilgi bildirimi kapsamına alıyor

İngiltere’nin maliye yasası tasarısı, vergi makamlarının dijital bilgileri inceleme kurallarını değiştiriyor ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarını finans kuruluşlarına yönelik bilgi bildirimi kapsamına ekliyor. Vergi hesabında kullanılan yapay zekâ sohbet kayıtları tasarıda açıkça yer almıyor; bunların talep edilip edilemeyeceği yoruma bağlı.

İngiltere Parlamentosu, 3 Kasım’da sunulan 2026-2027 Maliye Yasası tasarısına 231. madde “Dijital Bilgiler” ile 232. madde “Finans Kuruluşlarına Bilgi Bildirimi: Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıları ve Yıllık Raporlama” hükümlerini ekledi. İki madde aynı tasarıda yer alsa da farklı konuları düzenliyor.

231. madde, 2008 Maliye Yasası’nın 114. maddesinin başlığını “Bilgisayar Kayıtları”ndan “Dijital Bilgiler”e çeviriyor. Bilgi içeren unsurların kapsamını bilgisayarlar ve ilgili cihazlarla sınırlı olmaktan çıkarıp daha geniş bir “şey” kavramına taşıyan ifadeler de içeriyor.

İngiltere Vergi ve Gümrük İdaresi (HMRC), politika açıklamasında yazılımların, otomatik sistemlerin ve bulutta saklanan vergi bilgilerinin incelemeye konu olabileceğini belirtti. Vergi tutarlarının nasıl hesaplandığını gösteren bilgiler de bu kapsamda değerlendirilebilir. İlgili bilgileri üçüncü taraflar veya aracılar tutuyor ya da yönetiyorsa, yasal bir bildirimle bu belgeler talep edilebilir.

Tasarıda veya HMRC’nin politika belgesinde yapay zekâ sohbet botları ya da ChatGPT doğrudan anılmıyor. Vergi hesabında kullanılan sohbet kayıtlarının talep edilebileceği yorumu mümkün olsa da uygulama; sohbetin vergiyle ilgisine, kayıtları kimin tuttuğuna ve her bir bildirimin hukuki dayanağına bağlı.

114. madde değişikliği, tek başına yeni bir bilgi talep yetkisi oluşturmuyor. Taleplerin mevcut yasal dayanağa sahip olması ve mükellefin vergi durumunu belirlemek için makul ölçüde gerekli bilgilerle sınırlı kalması gerekiyor. Mevcut güvenceler de korunuyor.

Vergi yazılımlarının incelenmesi konusu, 2023’te bilgi yetkilerinde yapılması planlanan değişikliklere ilişkin görüş alma sürecinde de gündeme gelmişti. Bazı katılımcılar vergi hesaplama sürecinin paylaşılmasına karşı çıkmazken fikri mülkiyetin nasıl korunacağı konusunda endişelerini dile getirdi.

Kripto varlık sektörüyle ilgili hükümler ayrı bir madde olan 232. maddede yer alıyor. Finans kuruluşlarına bilgi bildirimi, HMRC’nin vergi durumunu kontrol etmek gibi amaçlarla kurumlardan bilgi ve belge talep etmesini sağlayan bir süreç. Tasarı, kripto varlık hizmet sağlayıcılarını da bu sürecin kapsamına alıyor.

Hüküm; kripto varlıkların takasını, transferini, saklanmasını veya ihracını sağlayan ya da kolaylaştıran şirketleri ve bu varlıklarla ilgili ödemeleri kolaylaştıran işletmeleri kapsıyor. Bu düzenleme, yapay zekâ sohbet kayıtlarının olası kapsamını ele alan 231. maddeden ayrı.

HMRC, yeni kurallardan etkilenecek işletme sayısının 100’ün altında olmasını beklediğini açıkladı. Bazı şirketler hâlihazırda üçüncü taraf bilgi bildirimlerine yanıt veriyor. Tasarı yasalaşırsa bu şirketlerin finans kuruluşlarına yönelik bildirim sürecine de yanıt vermesi gerekebilir.

232. madde, finans kuruluşlarına yönelik bilgi bildirimleri hakkında parlamentoya yıllık rapor sunma yönündeki yasal zorunluluğu da kaldırıyor. HMRC, ilgili istatistikleri yayımlamayı sürdüreceğini belirtti.

TokenPost daha önce HMRC’nin kripto varlık sahiplerine vergiyle ilgili 81.000 uyarı mektubu gönderdiğini bildirmişti. Bu tasarı ise kripto varlık hizmet sağlayıcılarına yönelik bilgi bildirimi sürecini düzenliyor.

11 Kasım’da Reddit’in İngiltere siyaseti forumunda açılan bir tartışmada bazı kullanıcılar gizlilik ihlali endişesi dile getirirken, vergi incelemeleri için gerekli kayıtların incelenebilmesi gerektiğini savunanlar da oldu. Bunlar gönderi kullanıcılarının tepkileri; kripto şirketlerinin resmî görüşünü veya kamuoyunun tamamını temsil etmiyor.

15 Kasım itibarıyla tasarı henüz yürürlüğe girmedi. İngiltere Parlamentosu takvimine göre Avam Kamarası’ndaki ikinci okuma 23 Kasım’da yapılacak. İlgili değişikliklerin, tasarı kraliyet onayı aldığı gün yürürlüğe girmesi öngörülüyor.