Buterin: Ethereum’un değeri yalnızca yakım miktarıyla ölçülmemeli

Ethereum’un kurucu ortağı Vitalik Buterin, 8 Kasım’da Ethereum(ETH) değerinin yalnızca işlem ücreti yakım miktarına göre değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi. Buterin, Ethereum’u yakılan işlem ücretleri üzerinden tanımlamak yerine değer saklama aracı rolüne odaklanmanın daha makul olduğunu belirtti. Görüşünü X’te paylaştı.

Buterin, işlem ücreti yakımının sürmesini ancak değere ilişkin değerlendirmelerin tek başına yakım miktarına bağlanmamasını önerdi. CROPS kısaltmasıyla sansüre ve ele geçirilmeye karşı direnci, açık kaynak kodunu, gizliliği ve güvenliği sıraladı. Bu, bir protokol değişikliği duyurusu değil, Ethereum’un uzun vadeli rolüne ilişkin bir görüş.

Ethereum’daki EIP-1559, işlem ücretlerinin temel ücret bölümünü yakarken öncelik ücretini doğrulayıcılara aktarıyor. Bu düzenleme, ağ kullanımına bağlı ücret yakımını Ethereum’un değerini açıklayan unsurlardan biri haline getirdi.

Ethereum hem işlem ücretlerini ödemek hem de hisse kanıtı (PoS) doğrulayıcılarına teminat sağlamak için kullanılıyor. Ethereum’un resmi belgeleri işlem ücretleri ile doğrulayıcıların rolünü açıklıyor.

Synthetix, 3 Haziran 2026’dan itibaren Ethereum ana ağındaki borsasında ETH’yi işlem teminatı olarak destekledi. Teminat olarak kullanılması, Ethereum’un yakım dışında da kullanım alanları bulunduğunu gösteriyor. Ancak bu kullanım, varlığın fiyatının veya yakım miktarının artacağını garanti etmiyor.

Reddit’teki bir Ethereum tartışmasında, değer saklama rolünü öne çıkarmanın önceki işlem ücreti yakımı anlatısını değiştirmek gibi görünebileceği yönünde şüpheler dile getirildi. Buna karşılık, yakımın kaldırılmasının savunulmadığı ve değer saklama rolünün daha önce de tartışıldığı belirtildi. Bu tartışma, topluluktaki görüşlerden yalnızca bir örnek.

ENS Labs, 6 Şubat 2026’da ENSv2’yi yalnızca Ethereum ana ağına yerleştireceğini ve kendi Layer 2 (L2) ağı Namechain’in geliştirilmesini durduracağını açıkladı. Şirketin hesaplamasına göre alan adı kayıtlarındaki ortalama gas maliyeti son bir yılda yaklaşık yüzde 99 geriledi. Aynı dönemde Ethereum’da blok başına gas limiti 30 milyondan 60 milyona yükseldi.

ENS Labs kararında maliyetlerin yanı sıra bağımsız bir L2 ağını işletmenin giderlerini ve karmaşıklığını da dikkate aldı. Şirket, Namechain gibi L2 ağlarında ENS adlarının çözümlenmesi için ayrı bir ağ geçidine ihtiyaç duyulabileceğini; bunun ana ağda bulunmayan ek güven varsayımları ve merkezileşme noktaları oluşturabileceğini söyledi. ENSv2 diğer ağlarla bağlantıyı kesmiyor ve 60’tan fazla blokzincirde ad çözümlemeyi desteklemeyi sürdürüyor. ENS’nin resmi lansman duyurusunda ENSv2’nin 27 Ekim’de Ethereum ana ağında çalışmaya başladığı belirtildi.

Synthetix, 18 Aralık 2025’te Ethereum ana ağında sürekli vadeli işlem borsasının kapalı beta sürümünü başlattı. Ancak işlemlerin tamamı zincir üzerinde yürütülmüyor. Kullanıcı varlıklarının saklanması ve işlem sonuçlarının kesinleştirilmesi ana ağda yapılırken, merkezi limit emir defteri (CLOB) tabanlı emir eşleştirme motoru ile başlangıç teminatı yönetimi zincir dışında tutuluyor. Varlıkların nerede saklandığı ile emirlerin nasıl eşleştirildiği bu nedenle ayrı değerlendirilmeli.

Synthetix, 1 Mayıs 2026’da yayımladığı borsa güncellemesinde, borsa devre dışı kalsa bile kullanıcıların teminatlarını ana ağdaki akıllı sözleşmelerden çekebileceğini açıkladı. Varlıkların ana ağda tutulması, emir sürecinin tamamının zincir üzerinde gerçekleştiği anlamına gelmiyor.

Ethereum Vakfı, 18 Şubat 2026 tarihli protokol öncelikleri belgesinde gas limitini 100 milyonun üzerine çıkarma hedefini ortaya koydu. Bu, halihazırda ulaşılmış bir işlem kapasitesi değil. Vakıf, işlem kapasitesini artırmanın yanı sıra güvenlik ve sansüre karşı direnci de öncelikler arasında gösterdi.

Buterin, 3 Şubat 2026 tarihli Reddit paylaşımında L2 ağlarının ana ağı genişletmenin ötesinde gizlilik, belirli uygulamalara göre verimlilik ve daha hızlı işlem gibi özellikler geliştirmesi gerektiğini savundu. Ethereum’un resmi belgelerine göre rollup’lar işlemleri gruplandırıp ana ağa kaydederek maliyetleri düşürüyor; her rollup’ın güvenlik yapısı ise farklılık gösterebiliyor.

ENS hizmetini ana ağa taşıdı, Synthetix ise varlık saklama ve işlem sonuçlarının kesinleştirilmesini emir eşleştirmesinden ayırdı. Bu örnekler, hizmetlerin tümüyle L1 veya L2’yi seçmesinden ziyade, farklı işlevlerin nerede yürütüleceğine göre yapılandırılabildiğini gösteriyor.