Back to top
  • 공유 Share
  • 인쇄 Print
  • 글자크기 Font size
URL copied.

25 tanker bulgusu: Irak petrol kaçakçılığı soruşturması ve KRG ile bütçe gerilimi

Jurf al-Sakhr boru hattı yanında ham petrol tankerleri konvoyu / TokenPost.ai

Irak hükümeti, Bağdat’ın güneyindeki Jurf al-Sakhr’da yaklaşık 25 tankerin ham petrol kaçakçılığında kullanıldığına ilişkin bulguların ardından federal ordu, polis ve enerji güvenlik birimlerini bölgeye sevk etti; aynı dönemde Bağdat ile Kürdistan Bölgesel Yönetimi (KRG), 2027 bütçesine yansıtılacak petrol teslimat miktarı konusunda karşı karşıya geldi.

◇ Jurf al-Sakhr’da kaçakçılık soruşturması

Irak güvenlik güçleri 20 Kasım’da Jurf al-Sakhr çevresinde ortak harekât komuta merkezi kurdu. Bir ordu tugayı, bir federal polis tugayı, boru hatlarının korunmasından sorumlu bir Enerji Polisi alayı ve Halk Seferberlik Güçleri’ne (PMF) bağlı iki tugay konuşlandırıldı. PMF, çeşitli Şii silahlı grupları devlet çatısı altında birleştiren bir yapı. AP, anlaşma uyarınca Kataib Hizbullah üyelerinin bir ay içinde çekilmesinin planlandığını bildirdi.

Ali el-Zeydi (Ali al-Zaidi), Irak Başbakanı, Kataib Hizbullah’a çekilmesi için süre verdi ve ordunun konuşlandırılmasını emretti. Anadolu Ajansı, Jurf al-Sakhr’dan çekilme için süre belirlenmesi ve askeri konuşlandırma emrini aktardı. El Cezire, anlaşmanın PMF bünyesindeki birlikler ile Kataib Hizbullah personelinin bir bölümünü kapsayabileceğini bildirdi; tam çekilme ve silahların teslim edilip edilmeyeceği uygulama sürecinde netleşecek.

Irak hükümeti sözcüsü Haydar el-Abudi (Haider al-Aboudi), 16 Kasım’da soruşturma ekibinin bölgede altı noktayı incelediğini, boru hattında hasar ve gizleme girişimleriyle birlikte iki rafineri, petrol tankerleri ve depolama tankları tespit ettiğini açıkladı. Bulgular kaçakçılık iddialarını destekleyen saha işaretleri niteliğinde olsa da mahkemenin nihai kararını göstermiyor.

Irak parlamentosundaki soruşturma yetkilisi, belgeler, fotoğraflar, drone görüntüleri ve termal veriler üzerinden yaklaşık 25 tankerin ham petrol taşımacılığında kullanıldığına dair bulguların doğrulandığını söyledi. İlgili bakanların incelenmesinin ardından nihai soruşturma raporu sunulacak.

Reuters, Irak Petrol Bakanlığı belgelerine dayanarak 26 inçlik boru hattının günde en az 200 bin varil taşıdığını bildirdi. Yetkililer, 2021’den bu yana kayıpların yüz milyonlarca dolara ulaşabileceğini tahmin etti ancak gerçek zarar tutarı kesinleşmedi.

Kataib Hizbullah, ham petrol kaçakçılığını ve boru hattına müdahaleyi reddetti. AP’nin aktardığı karşı açıklamada örgüt, boru hattında hasar bulunmadığını ve yerel tesislerin askeri araçlara yakıt sağlamak için kullanıldığını savundu. Hükümet soruşturması ile örgütün açıklamaları çelişirken adli değerlendirme süreci devam ediyor.

◇ KRG’nin petrol teslimatı ve 2027 bütçesi

Kuzeyde Bağdat ile KRG, Irak Devlet Petrol Pazarlama Teşkilatı (SOMO) üzerinden teslim edilecek ham petrol miktarı ile federal bütçe transferi koşullarını birlikte müzakere ediyor. Rudaw, Bağdat’ın günlük 400 bin varilin üzerinde teslimat talep ettiğini, KRG’nin ise 250 bin ila 280 bin varil önerdiğini bildirdi. Petrol dışı gelirler ve federal bütçedeki pay da müzakere başlıkları arasında yer aldı.

Mesrur Barzani (Masrour Barzani), Kürdistan Bölgesel Yönetimi Başbakanı, El Cezire’ye verdiği röportajda “Mevcut üretimin 300 bin varili aşması zor; ek yatırım yapılırsa 400 bin varile yaklaşabilir” dedi. Barzani, üretim artışının yatırımlara ve enerji altyapısının güvenlik koşullarına bağlı olduğunu belirtti.

KRG, Irak-Türkiye boru hattı üzerinden ihracatın Mart 2023’te durmasının ardından mali baskının arttığını açıkladı. KRG’nin resmi verilerinde ihracatın 27 Eylül 2025’te SOMO üzerinden yeniden başladığı belirtiliyor.

Kürdistan’daki Kor Mor gaz sahasında 8 Kasım’da düzenlenen şüpheli drone saldırısının ardından gaz üretimi durdu. KRG Elektrik Bakanlığı, elektrik üretim kapasitesindeki düşüşü yaklaşık 2.300-2.800 MW olarak açıkladı ve daha sonra yaklaşık 1.500-1.550 MW’ın geri kazanıldığını bildirdi. İşletmeci Dana Gas can kaybı olmadığını açıkladı; üretimin yeniden başlayacağı tarih belirlenmedi.

Irak hükümeti ile KRG, Kor Mor saldırısını birlikte kınayarak enerji tesislerinin korunmasında işbirliği yapma kararı aldı. KRG’nin resmi açıklamasında Barzani, KRG’nin anayasal mali payının 2027 bütçesinde güvence altına alınması gerektiğini vurguladı. Irak hükümetinin güneydeki kaçakçılık soruşturmasını KRG’ye baskı aracı olarak kullandığını resmen açıkladığına dair bilgi bulunmuyor.

SOMO üzerinden teslimat, ham petrol üretimi ve ihracatı ile federal bütçe transferlerini birbirine bağlayan bir müzakere aracı olarak işliyor. Irak’ın Türkiye’nin Ceyhan Limanı üzerinden petrol ihracatını artırma görüşmeleri sürerken, soruşturma güneydeki boru hatlarının yönetimi ve silahlı grupların denetimi sorunlarını aynı anda gündeme taşıdı.

Bu olayın tek başına uluslararası ham petrol arzında kesinti veya petrol fiyatlarında sert yükselişe yol açtığını gösteren resmi veri bulunmuyor. Jurf al-Sakhr soruşturmasının nihai raporu ile birliklerin yeniden konuşlandırılmasının uygulanıp uygulanmadığı izlenecek. 2027 bütçe taslağında SOMO teslimat miktarı ve bütçe transferi koşulları üzerindeki müzakereler sürecek.

<Copyright ⓒ TokenPost, unauthorized reproduction and redistribution prohibited>

Most Popular

Other related articles

Comment 0

Comment tips

Great article. Requesting a follow-up. Excellent analysis.

0/1000

Comment tips

Great article. Requesting a follow-up. Excellent analysis.
1