Stabil coin’lerle maaş dönemi: Kripto bordro uygulamaları yaygınlaşıyor

Kriptoyla maaş ödeme anlamına gelen 'kripto bordro' uygulamaları yaygınlaşma eğilimi gösteriyor. Özellikle *stabil coin* kullanımı, ABD ve Avrupa gibi bölgelerde düzenleyici ortamların iyileşmesi sayesinde daha geniş kabul görüyor. Ancak Bitcoin(BTC) ile maaş ödeme halen ciddi yasal ve muhasebe engellerine takılıyor. Bu durum, şirketlerin hangi dijital varlığı tercih ettiğini belirleyici hale getiriyor.

Kripto bordro, çalışan maaşlarının tamamının ya da bir kısmının kripto para ile ödenmesi anlamına geliyor. Uygulamada genellikle maaş, önce yasal para birimi üzerinden hesaplanıp, ödeme sırasında belirli bir zamanda kripto paraya çevrilerek veriliyor. Bu sistemde vergi kesintileri, maaş bordroları ve iş kayıtları gibi işlemler mevcut İK sistemlerine entegre şekilde yürütülüyor.

Kripto para yatırımları bireyin kişisel tercihi olsa da maaş konusu tamamen iş hukuku ve vergi düzenlemeleriyle şekilleniyor; yani zorunlu kurallara tabi. Türkiye dahil birçok ülkede asgari ücret, vergi kesintileri ve iş sözleşmeleri gibi konular yasal çerçevelerle düzenlenmiş durumda. Bordro sisteminde süreç karmaşık hale geldikçe, şirketin yasal riski de artıyor.

Geçmişte dijital varlıkların yasal durumu belirsizdi ve bu durum, birçok kripto bordro hizmeti sunan şirketin uygulamadan uzak durmasına yol açtı. Ancak son dönemde büyük ekonomiler düzenlemelerini hızla hayata geçirerek tabloyu değiştirdi. ABD Temsilciler Meclisi'nin 17 Temmuz 2025’te kabul ettiği 'Dijital Varlık Piyasası Açıklık Yasası (CLARITY Act)', denetleyici kurumlar olan Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu(SEC) ile Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu(CFTC) arasındaki yetki ayrımını netleştirerek belirsizliği azaltmaya odaklanıyor.

Yine ABD'de getirilen 'Ulusal Stabil Coin İnovasyon Yasası (GENIUS Act)', stabil coin’leri yatırım aracı değil, ödeme aracı olarak tanımlıyor. Rezerv zorunluları, kamuya açık bildirim yükümlülükleri ve lisans kriterleri gibi maddelerle ödeme altyapısındaki rolünü destekliyor.

Avrupa Birliği ise 2023’ten beri yürürlükte olan 'Kripto Varlık Piyasaları Düzenleme Yasası (MiCA)' ile özellikle stabil coin ihraççılarına sermaye zorunluluğu ve tüketici koruma gibi standartlar getirerek sektör genelinde şeffaflığı artırıyor.

Stabil coin’ler, maaş sistemi açısından Bitcoin’den birçok yönden daha avantajlı. Çünkü değerleri sabit olduğu için muhasebe ve vergi sistemlerine daha kolay entegre edilebiliyor. Genellikle ABD doları, euro gibi yasal paralarla birebir oranda sabitlenen bu paralar, rezerv olarak nakit, devlet tahvili gibi varlıklarla destekleniyor.

Öte yandan Bitcoin, dış bir varlığa sabitlenmediği için piyasa arz ve talebine bağlı olarak değerinde sürekli büyük değişiklikler gösterebilir. Bu durum, çalışanlara ödenen kripto miktarının sözleşmedeki maaşla büyük farklar göstermesine yol açabilir. Muhasebe açısından bu farkın her ödemede yeniden hesaplanması gerekiyor, ayrıca vergi açısından da sermaye kazancı ya da kaybı olarak işlenmesi gerekebiliyor. Bu, hem çalışan hem de işveren için önemli bir yük anlamına geliyor.

Özellikle ABD gibi kripto paraları ‘mülk’ olarak sınıflandıran ülkelerde, tüm kripto maaş ödemeleri piyasa değerine göre vergiye tabi tutuluyor. Bu noktada stabil coin’ler ile sağlanan değer-tarih uyumu, muhasebe ve vergi beyanlarını kolaylaştırıyor. Buna karşın, Bitcoin’in gün içindeki dalgalanmaları nedeniyle çalışan ile işveren arasında maaş anlaşmaları ile resmi raporlamalar arasında karışıklıklar çıkabiliyor. Örneğin, bir çalışana 1 Bitcoin karşılığı maaş verildiğinde, ödeme tarihi ile muhasebe tarihi arasında %10’luk bir değer düşüşü yaşanırsa, bu fark ilave muhasebe işlemleri ve açıklama gerektiriyor.

Düzenleyici netlik arttıkça, geleneksel finans ve fintech kuruluşları da kripto bordro altyapısına ilgi göstermeye başladı. Net kurallar ile birlikte bankalar yasal para ile kripto arasında döviz işlemleri sunabiliyor, bordro yazılım firmaları ise kripto ile ödeme seçeneğini sistemlerine entegre ediyor.

Bugün en büyük bordro yazılımları stabil coin merkezli sistemler üzerinde çalışıyor. Kanuni zeminin henüz net olmadığı Bitcoin gibi kriptoların kullanımına dair sistemler ise daha çok küçük, nişe yönelmiş teknoloji firmalarında karşımıza çıkıyor.

Stabil coin’ler, mevcut muhasebe altyapısına kolay entegre edilebilmeleri ve tüketici koruma yasalarıyla desteklenmeleri sayesinde sistem entegrasyonu açısından daha elverişli. Bitcoin ise hâlâ maaş aracı olmaktan çok, yatırım varlığı olarak öne çıkıyor.

Sonuç olarak kripto maaş sistemi, mevcut İK ve muhasebe sistemleriyle yakından entegre çalışmak zorunda. Şirketler hâlâ maaşları yasal para birimi bazında hesaplıyor, sözleşmeler ve vergi belgeleri bu itibari para birimine göre hazırlanıyor. Kripto paralar ise yalnızca ‘ödeme aracı’ olarak görev yapıyor. Bu çerçevede stabil coin’ler sistemle bütünleşmeye daha elverişliyken, Bitcoin gibi değişken değere sahip varlıklar teknik ve yasal açıdan ekstra düzenleme ihtiyacı doğuruyor.

Kripto bordro fikir olarak yeni ve dikkat çekici olsa da hâlâ deneysel bir aşamada. Eğer yasal çerçeve ve teknolojik altyapı aynı anda gelişirse, kripto paralar maaş sisteminde kalıcı bir yer edinebilir. Ancak şimdilik *stabil coin merkezli* çözümler hem istikrar hem de pratiklik açısından daha akılcı bir alternatif sunuyor.