İtalya Merkez Bankası: Dijital paranın geleceğinde kripto değil, kamu önde olmalı

İtalya Merkez Bankası Başkanı, paranın dijital dönüşümünün özel kripto paralardan ziyade ticari bankalar ve merkez bankaları öncülüğünde gerçekleşmesi gerektiğini vurguladı. Dijital paralar geleceğin finans sisteminin temelini oluşturacakken, sabit coin’ler ise yalnızca ‘yardımcı bir araç’ olarak kalabilir.

Fabio Panetta, 24’ünde (yerel saatle) İtalya Bankalar Birliği İcra Komitesi’ne yaptığı konuşmada, ticari bankalar tarafından çıkarılan dijital paralar ile merkez bankası dijital paralarının (CBDC) finansal sistemin temel dayanaklarından biri olmaya devam edeceğini söyledi. Panetta, sabit coin’lerin nihayetinde itibari para birimlerine sabitlenmiş olduğu için, bağımsız bir finansal araç olarak uzun vadede yetersiz kalacağını ifade etti.

Panetta’nın açıklamaları; ödeme altyapıları, finansal sistemin yapısı ve jeopolitik belirsizlikleri içine alan geniş kapsamlı bir konuşmanın parçasıydı. Avrupa’da son dönemdeki tartışmalara atıf yapan Panetta, dijital paranın yaygınlaşmasının uzun vadeli ve yapısal bir değişim gerektirdiğini ve bu sürecin özel kripto projeleri yerine banka ve kamu kuruluşları eliyle ilerlemesi gerektiğinin altını çizdi.

Panetta konuşmasında ayrıca, ‘ödeme sistemlerinin’ artık bankalar için temel rekabet alanına dönüştüğünü belirtti. Özellikle teknolojik ilerlemeler ve küresel jeopolitik gerginliklerin etkisiyle ödeme yapıları artık daha hassas ve stratejik öneme sahip hale geldi.

İtalyan basın ajansı ANSA'ya verdiği demeçte Panetta, artık yatırım, dış ticaret ve faiz oranlarının yalnızca piyasa dinamikleriyle değil, siyasi faktörlerle de yönlendiğini belirtti. Teknoloji merkezli küresel rekabete dikkat çeken Panetta, geçmişteki sanayi devrimlerinden farklı olarak bu dönemde uluslararası iş birliğinin zayıf olduğunu söyledi. Yorum: Panetta’ya göre dijital finans sistemleri, ülkelerin küresel rekabette varlıklarını sürdürebilmeleri için kilit baskı alanına dönüşmüş durumda.

İtalya Merkez Bankası, sabit coin’lere karşı temkinli yaklaşımını sürdürüyor. 20 Eylül 2023’te Chiara Scotti tarafından yapılan açıklamada, birden fazla ülkede ihraç edilen sabit coin’lerin Avrupa Birliği yasaları, operasyonel düzenlemeleri ve finansal istikrar açısından risk taşıyabileceği ifade edilmişti. Scotti, bu tür varlıkların yalnızca eşdeğer düzenleme seviyesine sahip ülkelerde kullanılmasının uygun olduğunu, ayrıca sıkı rezerv ve geri ödeme kurallarına tabi olması gerektiğini savunmuştu.

Ancak Scotti, sabit coin’lerin işlem maliyetlerini azaltması ve ödeme sistemlerindeki verimliliği artırma potansiyelini de kabul etti. Yorum: İtalya, sabit coin konusunda teknolojik faydaları görse de, kontrolü kaybetmemek adına temkinli yaklaşımını koruyor.

Son dönemde kripto para piyasası, robotlar ve yapay zekâlar arası ödemeler gibi uygulamaları ön plana çıkarsa da, Avrupa’daki merkez bankaları dijital finansın kontrolünü özel sektör yerine kamu eliyle yürütme kararlılığını sürdürüyor. Panetta da bu doğrultuda; dijitalleşen banka paralarının mevcut para düzeninin merkezinde olması gerektiğini belirterek, kripto paraların geleneksel finans sisteminin yerini almasının mümkün olmadığını yineledi.

Finansal dijitalleşme, artık sadece teknolojik dönüşüm değil, aynı zamanda para egemenliği ve bankacılık kontrolünü korumaya yönelik *stratejik bir mücadele* olarak görülüyor. Bu da sabit coin gibi özel sektör dijital varlıklarının finans sistemini dönüştürme çabalarına karşı bir *dengeleyici hamle* olabilir.