Uzmanlar: XRP’nin Piyasa Değeri Klasik Modellerle Hesaplanamaz

XRP'nin Piyasa Değeri Tartışılıyor: Neden Klasik Modellerle İzah Edilemiyor?

XRP’nin uzun vadeli fiyat potansiyeli üzerine süren tartışmalarda en çok öne çıkan konu ‘piyasa değeri’ oluyor. Özellikle XRP’nin iki ya da üç haneli dolar değerlerine çıkıp çıkamayacağına yönelik spekülasyonlarda bu gösterge sıkça gündeme geliyor. Ancak bazı uzmanlar, bu yaklaşımın XRP'nin temel işlevini yanlış anlamaktan kaynaklandığını savunuyor.

Kripto para analisti Crypto Luke, yakın zamanda yaptığı değerlendirmede XRP'nin piyasa değerini geleneksel kurumlar gibi değerlendirmenin hatalı olduğunu belirtti. Örneğin, büyük bankalar her gün trilyonlarca dolar işlem hacmine aracılık ediyor ancak bu tutarlar bilançolarında ‘varlık’ olarak yer almıyor. Bankaların piyasa değeri; kârlılık, risk seviyesi, regülasyon yükü ve operasyonel verimlilik gibi ölçütlere dayanıyor, sistemden geçen toplam işlem hacimlerine değil.

Crypto Luke’un yorumuna göre XRP'yi BNY Mellon gibi finans kurumlarıyla doğrudan kıyaslamak, adeta ‘elmayla armudu’ karşılaştırmak anlamına geliyor. Bankalar, müşterilerin parasını taşıyan ve bu işlem üzerinden komisyon alan aracılar iken, XRP yalnızca ‘değer aktaran’ bir köprü token olarak çalışıyor. Bu nedenle, hisse senetlerinde olduğu gibi net varlık değeri(NAV) esasına dayalı piyasa değeri hesaplamalarını XRP’ye uygulamak, hatalı yorumlara neden olabiliyor.

Tartışmanın kalbinde yer alan nokta, işleme konu edilen döviz hacminin (FX volume) miktarından ziyade, bu işlemleri hiçbir ön teminat olmadan gerçekleştirilebilmesini sağlayan ‘sermaye mevcudiyeti’. XRP yeterli *likidite* ve *ağ güveni* sağlayabildiği sürece, klasik piyasa değerleme paradigmalarını aşan fiyat seviyeleri teknik olarak mümkün olabilir.

Uzmanlar, “piyasa değeri formülü XRP’ye uygulanmaz” söyleminin matematiksel gerçeğin inkârı olmadığını da vurguluyor. Fiyat ile dolaşımdaki arz çarpımı sonucu elde edilen piyasa değeri hesaplaması teknik olarak geçerli; ancak bunun nasıl yorumlanacağı, varlığın işlevine göre değişmeli. Crypto Luke ile benzer düşünen bir başka analist Pantoja da XRP’nin yüksek değerlemesine kapıyı tamamen kapatmıyor. Ona göre, XRP’nin 1.000 dolar seviyesine ulaşmasında piyasa değeri matematiksel bir engel değil. Esas belirleyici faktör, XRP tokeninin arkasındaki XRP Ledger teknolojisinin, sınır ötesi ödemelerde ne kadar benimseneceği olacak.

Şu an yaklaşık 60,7 milyar XRP dolaşımda bulunuyor. Eğer fiyatı 10 dolar seviyelerine yükselirse, XRP’nin toplam piyasa değeri yaklaşık 607 milyar dolar seviyesine ulaşacak. Bu rakam ilk bakışta büyük gibi görünse de, Bitcoin(BTC)’in şu anki yaklaşık 1,79 trilyon dolarlık piyasa değeri dikkate alındığında, XRP için *ulaşılabilir* bir seviyeyi temsil ediyor.

Yine de bu görüşler, XRP’nin 10.000 dolar seviyelerine ulaşmasının mümkün olduğunu kanıtlamıyor. Analist Mason Versluis’e göre, XRP’nin 10 dolar seviyesine yükselmesi *gerçekçi* bir senaryo iken, 10.000 dolarlık hedef ise daha çok *spekülatif* bir beklenti olarak kabul edilmeli. Sonuçta değerleme; teknolojinin yaygınlığı, regülasyonların yönü ve XRP’nin küresel finans sistemine entegrasyon seviyesi gibi birçok değişkene bağlı.

Uzmanlar, XRP’yi bir ‘ödemeleri netleştiren varlık’ olarak görmek gerektiğini belirtirken, geleneksel şirket değerleme modellerinin bu tür bir blokzincir tabanlı varlığa doğrudan uygulanmasının yanıltıcı olacağını hatırlatıyor. XRP’nin fiyatına dair tahmin yapmadan önce, kritik soru şu olmalı: “Bu varlık tam olarak ne işe yarıyor?”