SEC, tokenlaştırılmış menkul kıymetler için iki yeni model tanımladı

ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu(SEC), 29’unda (yerel saatle) tokenlaştırılmış menkul kıymetleri iki ayrı modele ayırarak tanımlayan kapsamlı bir rehber yayınladı. Yeni yönergeleye göre, bu varlıklar artık ‘ihraççı modeli’ ve ‘üçüncü taraf modeli’ olmak üzere iki ayrı başlık altında düzenleniyor. SEC, bu belgeyle tokenlaştırılmış varlıklara federal menkul kıymet yasalarının nasıl uygulanması gerektiğini ayrıntılı şekilde ortaya koydu.

Komisyonun hukuk, yatırım yönetimi ve piyasa düzenlemesi gibi kilit birimlerinin ortak çalışmasıyla yayımlanan açıklamaya göre, tokenlaştırılmış menkul kıymetler; federal yasalara göre menkul kıymet sayılan ve sahiplik kayıtları bir veya birden fazla blokzinciri üzerinde tutulan dijital varlıklar olarak tanımlanıyor. Rehber, bu tür varlıkların yasal statüsüne açıklık kazandırmayı hedefliyor.

İhraççı modeli, ihraççının kendi sistemine blokzinciri altyapısını entegre ederek doğrudan dijital varlık üretmesini kapsıyor. Bu modelde, hissedar kayıtları gibi bilgiler blokzinciri transfer süreçleriyle entegre şekilde yürütülmeli. SEC’ye göre, geleneksel menkul kıymetlerle aynı yatırımcı haklarını sunan tokenlar, aynı sınıftan menkul kıymet olarak değerlendirebilir. Ayrıca, bazı durumlarda token üzerindeki sahiplik transferi doğrudan blokzinciri yerine zincir dışı sistemlerde belgelenmiş olsa bile geçerli kabul edilebilir.

Üçüncü taraf modeli ise menkul kıymetin asıl ihraççısıyla doğrudan bağlantısı olmayan üçüncü kişi veya kurumların token üretimini içeriyor. Bu yapı da kendi içinde ‘saklama temelli’ ve ‘sentetik’ olmak üzere iki ayrı alt başlığa ayrılıyor. Saklama temelli modelde üçüncü taraf kurumlar, orijinal menkul kıymeti saklayarak onun temsili olan dijital bir token üretirken; sentetik modelde herhangi bir gerçek menkul kıymet bulunmaz. Bu durumda, yatırımcı yalnızca menkul kıymetin fiyatına endeksli bir türev ürünle işlem yapar ve asıl menkul kıymete ilişkin doğrudan sahiplik haklarına sahip olmaz.

Özellikle ‘menkul kıymet bazlı swap’ ürünlerinin token versiyonları yalnızca SEC kaydıyla ve belirli kurumsal yatırımcılarla sınırlı olmak koşuluyla işlem görebilecek. Bu sınırlama, düzenleme dışında kalan bireysel yatırımcıların bu tür enstrümanlara erişimini açıkça engelliyor.

SEC, sunduğu rehberin bir ‘muafiyet’ ya da ‘hukuki boşluk’ yaratmadığını net şekilde belirtiyor. Tokenlaştırma, bir varlığın dijital formata geçmesi anlamına gelse de, eğer söz konusu varlık menkul kıymet sayılıyorsa, kayıt ve açıklama yükümlülükleri hâlâ geçerliliğini koruyor. Kurum ayrıca, piyasa katılımcılarının rehbere dair yorumlarını doğrudan SEC ile paylaşabileceğini ve gerekli durumlarda açıklayıcı talepler gönderebileceğini de vurguladı.

Bu adım, blokzincir tabanlı menkul kıymetler sektörünün yasal zeminini güçlendirirken, şirketlerin ve yatırımcıların karşılaştığı belirsizlikleri azaltmayı amaçlıyor. Rehberin uzun vadede tokenlaştırma ve klasik menkul kıymet düzenlemelerinin daha uyumlu çalışmasına katkı sağlayacağı düşünülüyor.