İngiltere Dijital Devlet Tahvili ‘Dijital Gilt’i Başlatıyor: DIGIT Pilotunda HSBC Orion Dönemi

İngiltere Hazine Bakanlığı, blokzincir tabanlı devlet tahvili ‘Dijital Gilt(Digital Gilt)’ ihracına hazırlanarak egemen tahvil piyasasının dijital dönüşümünde yeni bir aşamaya geçti. Bu kapsamda İngiltere Hazine Bakanlığı, tokenizasyon platformu ‘HSBC Orion’u resmi teknoloji ortağı olarak seçti ve pilot ‘Dijital Gilt Ürünü(DIGIT·Digital Gilt Instrument)’ ihracını bu platform üzerinden yürüteceğini açıkladı. Bakanlık, daha önce yayımladığı 2025 Temmuz DIGIT pilot güncelleme dokümanında, İngiliz devlet tahvili ihraç süreçlerine blokzincir teknolojisini entegre etmeyi ve yerel tokenizasyon altyapısını geliştirmeyi hedeflediğini belirtmişti.

İngiltere Hazine Bakanlığı Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı Lucy Rigby(Lucy Rigby), “İngiltere’yi ‘yatırım çekmek’ ve ‘iş yapmanın en kolay olduğu ülke’ haline getirmek istiyoruz” diyerek, bu pilot proje ile ‘dağıtık defter teknolojisi(DLT)’nin potansiyelini test edeceklerini söyledi. Rigby, ‘Dijital Gilt’ sayesinde şirketlerin maliyetlerini düşürürken verimliliği artırmanın yollarını arayacaklarını vurguladı.

DIGIT projesinin temel hedefi, İngiltere’nin ‘Dijital Menkul Kıymetler Kum Havuzu(DSS·Digital Securities Sandbox)’ çerçevesinde dijital yerel (digital-native) yapıda kısa vadeli devlet tahvilleri ihraç etmek ve bunları bu ortamda dolaşıma sokmak. ‘Dijital Gilt’, ihraçtan ödemeye, saklamadan ikincil piyasadaki alım satıma kadar tüm yaşam döngüsünü blokzincir üzerinde çalışacak şekilde tasarlanıyor. Projenin bir diğer ayağı ise ‘ikincil piyasanın canlandırılması’ ve ‘piyasa erişiminin genişletilmesi’. ‘Zincir üstü (on-chain) ödeme’ altyapısı ile devlet tahvili işlemlerinde takas ve mutabakat süresini ve riskini azaltmak, daha geniş bir kurum ve yatırımcı kitlesinin ‘Dijital Gilt’ piyasasına katılmasını sağlamak hedefleniyor. DIGIT, İngiltere hükümetinin mevcut devlet tahvili yönetim programından ayrı, bağımsız bir hat olarak işletilecek. Pilot sürecinde elde edilecek teknik, hukuki ve operasyonel çıktılar, zamanla geleneksel devlet tahvili ihraç sistemine adım adım entegre edilecek.

Rigby, bu tür bir ‘Dijital Gilt’ ihracının İngiltere’nin ‘küresel sermaye piyasalarındaki liderliğini koruması’ için gerekli olan ‘finansal yenilik’ adımlarından biri olduğunu belirtti. Bakan, HSBC ve diğer paydaşlarla birlikte DIGIT projesini başarıyla hayata geçirmeyi beklediklerini ifade etti.

HSBC Orion, 2023’te faaliyete geçmesinden bu yana küresel ölçekte en az 3,5 milyar dolar (yaklaşık 5,02 trilyon won) tutarında ‘dijital yerel tahvil’ ihracını destekledi. Bu işlemler arasında Avrupa Yatırım Bankası(EIB) tarafından ihraç edilen ilk dijital sterlin tahvilinin yanı sıra Hong Kong hükümetinin çoklu para birimiyle gerçekleştirdiği yaklaşık 1,3 milyar dolar (yaklaşık 1,864 trilyon won) tutarındaki dijital tahvil ihracı da bulunuyor. HSBC Küresel Piyasalar ve Menkul Kıymet Hizmetleri Başkanı Patrick George(Patrick George), İngiltere’nin HSBC için ‘çekirdek ev pazarı’ ve dünyanın 6. büyük ekonomisi olduğunu hatırlatarak, HSBC’nin gilt piyasasının dijital dönüşümüne ve daha geniş anlamda İngiltere ekonomisinin büyümesine katkı sağlamasından dolayı bunu çok anlamlı bulduğunu söyledi.

DIGIT projesine katılımla birlikte HSBC Orion, Avrupa ve Asya’dan sonra İngiltere egemen tahvil piyasasını da portföyüne eklemiş olacak. HSBC’nin bugüne kadar edindiği tahvil tokenizasyonu ve zincir üstü ödeme deneyimi, İngiltere devlet tahvili piyasasının gerçek operasyonel koşullarında test edilmiş olacak. Bu da ileride diğer Avrupa ülkeleri ya da uluslararası kuruluşların dijital devlet tahvili ihraçları için önemli bir ‘referans model’ oluşturabilir.

İngiltere hükümeti, teknoloji ortağı HSBC Orion’un yanında, uluslararası hukuk bürosu Ashurst’ü DIGIT pilotunun hukuki danışmanı olarak görevlendirdi. ‘Dijital varlık’ ve ‘tokenize ürünlerin’ hukuki statüsü, yatırımcı koruma mekanizmaları ve piyasa altyapısı regülasyonlarıyla uyum gibi başlıkların önceden kurgulanması projenin ana gündem maddeleri arasında yer alıyor. Ashurst Dijital Varlıklar Birimi Başkanı Etay Katz(Etay Katz), ekiplerinin dijital varlık ve tokenizasyon işlem yapılarının tasarımında derin bir deneyime sahip olduğunu belirterek, İngiltere hükümetinin sermaye piyasalarında köklü değişiklikler yaratabilecek bu projeyi yürütmesinde HSBC ile birlikte somut destek sağlayacak olmaktan heyecan duyduklarını dile getirdi.

DIGIT, sadece devlet tahvillerini blokzincire ‘taşımakla’ kalmayacak, aynı zamanda tokenleştirilmiş menkul kıymetlerin ihraç, dolaşım ve ödeme süreçlerini kapsayan geniş bir hukuki ve düzenleyici çerçeveyi de test edecek. Bu kapsamda elde edilecek bulguların, İngiltere’nin dijital menkul kıymet regülasyonları ile uluslararası standart tartışmalarını da etkileyebileceği değerlendiriliyor.

Son yıllarda Hong Kong, Singapur ve Fransa gibi başlıca finans merkezleri, devlet ve kamu kurumlarının tahvillerine blokzincir uygulayan projeleri hızla çoğaltıyor. İngiltere’nin DIGIT pilotu, bu küresel ‘egemen tahvil tokenizasyon yarışı’na resmen dahil olma hamlesi olarak yorumlanıyor. DIGIT’in başarıyla yerleşmesi halinde, İngiltere devlet tahvili piyasasında takas-verimliliği artışı, ihraç ve işletim maliyetlerinde düşüş, gerçek zamanlı defter paylaşımı sayesinde şeffaflığın güçlenmesi gibi sonuçlar bekleniyor. Aynı zamanda tokenizasyon altyapısı etrafında özel sektör finans kurumları arasındaki ‘teknoloji yarışı’ ve işbirliklerinin de hızlanması öngörülüyor.

Bununla birlikte, kapsamlı bir devlet tahvili piyasasının tamamen zincir üstüne taşınması için siber güvenlik, sistem istikrarı ve düzenleyici uyum gibi konularda önemli zorluklar bulunuyor. İngiltere hükümeti, DIGIT pilotu aracılığıyla bu risk unsurlarını ayrıntılı biçimde analiz etmeyi ve ‘dijital devlet tahvili’ uygulamasının kapsamını aşamalı ve kademeli şekilde genişletmeyi planlıyor. DIGIT, İngiltere’nin blokzincir tabanlı sermaye piyasası altyapısında liderlik rolü üstlenip üstlenemeyeceğini gösterecek kritik bir eşik niteliğinde görülüyor. Piyasada, bu pilotun sonuçlarının İngiltere’deki diğer tahvil ve menkul kıymet ürünlerinin tokenizasyon stratejileri için de doğrudan bir ‘yol haritası’ işlevi görebileceği yönünde beklenti hakim.