Sui(SUI) için ABD’de ilk staking odaklı spot ETF’ler açıldı: Nasdaq ve NYSE’de işlem başlıyor

수이(SUI) tabanlı ilk borsa yatırım fonu(ETF), ABD piyasasında işlem görmeye başladı. Canary Capital ve Grayscale aynı anda spot ‘Sui ETF’ ürünlerini devreye alırken, yapılarına ‘staking ödülü’ mekanizmasını resmi olarak dahil ederek, mevcut Bitcoin(BTC) ve Ethereum(ETH) ETF’lerinden ayrışmayı hedefliyor. ‘Sui ETF’ler, hem fiyat performansına hem de ağdan gelen ek getiriye odaklanan ‘daha akıllı dijital varlık ürünü’ iddiasıyla öne çıkıyor.

Yeni ürünlerden biri Nasdaq’ta, diğeri New York Menkul Kıymetler Borsası’nda(NYSE) işlem görüyor. Canary Capital’ın ‘SUIS’ kodlu fonu, 1940’ta yürürlüğe giren ABD Yatırım Şirketi Yasası(‘1940 Act’) kapsamında yapılandırıldı. Bu çerçeve, daha sıkı gözetim ve şeffaflık şartları nedeniyle özellikle ‘daha muhafazakâr kurumsal sermaye’ için uygun bir araç olarak görülüyor. Grayscale tarafında ise mevcut Sui tröst ürünü ETF formatına çevrilerek ‘GSUI’ koduyla NYSE’de listelendi. Kaynak: *Grayscale, Canary Capital açıklamaları ve piyasa verileri, 19’unda (yerel saatle).*

İki ETF’in odağında ‘staking geliri’ bulunuyor. Sui ağı, hisse ispatı(PoS) konsensüs yapısını kullanıyor. Fon yöneticileri, ETF’lerin elindeki Sui(SUI) tokenlerini doğrulayıcılara(validator) ‘delegasyon’ yöntemiyle kilitliyor, ağdan elde edilen ödülleri masraf ve ücretler düşüldükten sonra yatırımcılara ‘net gelir’ şeklinde yansıtmayı vadediyor. Şimdiye dek ABD’de onaylanan Bitcoin ve Ethereum spot ETF’leri, düzenleyici belirsizlik nedeniyle doğrudan on‑chain staking’e katılamıyordu. Bu nedenle Sui ETF, ‘spot ETF’ yapısını ‘on‑chain getiri modeli’yle birleştiren ilk örneklerden biri olarak değerlendiriliyor.

Toplam pazar büyüklüğü düşünüldüğünde sembolik anlam daha da güçleniyor. Bitcoin ve Ethereum spot ETF’lerine bugüne kadar 140 milyar doların(≈ 203,14 trilyon won) üzerinde giriş oldu. Ancak bu ürünler esasen ‘fiyat takibi’ odağında kaldı; ağ içi gelir ya da faiz benzeri getiriler fon yapısına yansıtılmadı. Buna karşılık yeni Sui ETF’ler, hem fiyat maruziyeti hem de ağda üretilen ‘faiz benzeri’ staking ödüllerini aynı anda yakalamayı amaçlıyor. Böylece hem yönetim ücretinin yatırımcı üzerindeki baskısını hafifletmek hem de ‘gelir odaklı dijital varlık’ profili oluşturmak isteniyor.

Canary Capital’ın SUIS ürünü, listelemeyle eş zamanlı olarak Nasdaq’ta anlık al‑sat işlemlerine açıldı. Yöneticiler, yatırımcıların ‘net staking ödüllerine’ doğrudan erişim sağlayacağını vurguluyor. Modelde, Sui ağında kazanılan ödüllerden masraflar düşülüyor, kalan kısım ETF yapısı içinde yatırımcılara dağıtılıyor. ‘1940 Act’ kapsamında sıkı regülasyona tabi olması, başta emeklilik fonları ve sigorta şirketleri olmak üzere ‘temkinli kurumsal yatırımcılar’ın ilgisini çekebilecek bir unsur olarak öne çıkıyor.

Grayscale’in GSUI ürünü ise mevcut Sui tröstünü ETF’e dönüştürerek hızlı şekilde piyasaya sürüldü. Toplam ücret oranı yıllık %0,35 olarak belirlendi. Buna karşın, fonun kurulmasından sonraki ilk 3 ay boyunca veya yönetilen varlıkların 1 milyar dolara(≈ 1,4501 trilyon won) ulaşmasına kadar ‘ücret alınmaması’ kararı dikkat çekiyor. Özellikle, listeleme anı itibarıyla fonda tutulan Sui tokenlerinin %100’ünün zaten staking’e yönlendirildiği belirtiliyor. yorum: Grayscale’in daha önce diğer ürünlerde uyguladığı ‘tröst oluştur, spot ETF’e çevir, ardından ölçeği büyüt’ stratejisinin Sui tarafında da tekrarlandığı söylenebilir.

Buna karşın Sui’nin on‑chain verileri kısa vadede zayıf bir tablo çiziyor. Sui fiyatı son bir ayda yaklaşık %40 gerileyerek 0,95 dolar(≈ 1.378 won) civarına çekildi. Merkeziyetsiz borsa(DEX) hacimleri de DefiLlama verilerine göre bu yıl ocak ayı ortası itibarıyla yaklaşık 3 milyar dolar(≈ 4,3503 trilyon won) seviyesinde. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine kıyasla daha düşük bir hacme işaret ediyor. yorum: Genel altcoin piyasasında yaşanan düzeltme sürecinde Sui’nin de baskı altında kaldığı, yani zayıf performansın sadece projeye özgü olmadığı yorumları yapılıyor.

Kurumsal yatırımcı cephesinde ise ‘daha zeki ürün’ arayışı belirginleşmiş durumda. Sadece fiyat hareketini kopyalamak yerine, ağ üzerindeki gerçek kullanım ve aktiviteden doğan gelirleri fon yapısına entegre eden ürünlere talebin arttığı ifade ediliyor. Sui ETF’lerde staking modelinin benimsenmesi bu eğilimin doğrudan yansıması olarak görülüyor. Eğer Sui ETF’lerin performansı başarılı olursa, benzer staking odaklı yapıların diğer layer‑1 ağlara ve DeFi protokollerine de yayılması olası. yorum: Özellikle yüksek staking getirisi sunan ancak doğrudan erişimi zor olan zincirler için ETF formatı, kurumsal yatırımcıya yeni bir kapı açabilir.

Bu yeni ETF’lerin Sui ekosistemi üzerindeki etkisinin ise çift yönlü olması bekleniyor. Kısa vadede, zayıf fiyat görünümüyle birlikte yeni fon giriş kanallarının açılması volatiliteyi artırabilir. Diğer yandan, ETF operasyonu sırasında büyük miktarda Sui tokeninin uzun vadeli staking’e kilitlenmesi, piyasadaki dolaşım arzını azaltarak ‘kısmi arz şoku’ etkisi yaratabilir. Ancak staking ödüllerinin ne kadar verimli şekilde yatırımcılara aktarılacağı ve olası düzenleyici risklerin nasıl yönetileceği, ürünlerin uzun vadeli başarısını belirleyecek temel faktörler arasında yer alacak.

Sonuç olarak Sui(SUI) ETF’leri, ABD piyasasında ‘staking getirisini merkeze alan ilk spot ETF’ örneği olarak öne çıkıyor. Bitcoin(BTC) ve Ethereum(ETH) ETF’leri spot ürünlere giden yolu açarken, Sui bu yolun üzerine ‘gelir odaklı bir yapı’ inşa ederek yeni bir deney alanı oluşturuyor. Piyasada gözler, bu ürünlerin kurumsal sermayeyi gerçekten çekip çekemeyeceğinde ve ‘Sui modeli’nin diğer altcoin ETF’lerine yayılıp yayılmayacağında olacak.