SaaS(서비스형 소프트웨어) pazarı ‘büyük dönüşüm’ sürecine girerken, önümüzdeki yıllarda şirketlerin yazılım harcamalarının patlama etkisiyle artabileceği öngörülüyor. Buna karşın, finansal sonuçlardan bağımsız şekilde yazılım şirketlerine yapışan ‘olumsuz psikoloji’ nedeniyle, *hisse fiyatları* ile *işin gerçek gücü* arasındaki makasın açıldığı yorumları da dikkat çekiyor.
워크 OS(çalışma işletim sistemi) geliştiren 먼데이닷컴(monday.com) şirketinin kurucu ortağı ve eş CEO’su 에란 진만(Eran Zinman), kısa süre önce yaptığı açıklamada “SaaS pazarı büyük bir dönüşümden geçiyor ve bunun sonucunda yazılım harcamaları hızla artıyor” dedi.
Şirketlerin yazılıma ayırdığı bütçenin bugünle kıyaslandığında ‘100 katına’ çıkabileceğini vurgulayan 진만, gündemdeki ‘SaaS çöküşü(SaaS apocalypse)’ söyleminin abartı olmadığını savundu. ‘yorum’ Bu yorum, faiz oranları ve ekonomik yavaşlama gibi makro değişkenlerin şirket değerlemeleri üzerinde baskı oluşturduğu, aynı anda da teknoloji gelişimi ve pazar yapısının değişmesiyle yazılım yatırımı mantığının tamamen yeniden kurgulandığı bir döneme işaret ediyor. ‘yorum’
진만, 특히 먼데이닷컴’ın piyasa değerinin şirketin gerçek potansiyelini tam yansıtmadığını düşünüyor. Ona göre 먼데이닷컴, yaklaşık 13억달러 (yaklaşık 1조9,225억원) ciro elde etmesine rağmen, ABD borsasında yaklaşık 39억달러 (yaklaşık 5조7,693억원) düzeyinde bir piyasa değerine sahip ve bu tablo *“belirgin bir iskontoya”* işaret ediyor.
‘yorum’ Analistler, yazılım şirketlerinde değerlemenin bir dönem tamamen büyüme hikâyesiyle şekillenirken, artık kârlılık, nakit akışı ve makro koşullara duyarlılığın arttığı yeni bir fiyatlama rejimine geçildiğini, bu geçişin de kısa vadede ‘değerleme bozulması’ yaratabileceğini belirtiyor. ‘yorum’
진만, “Sahadaki gerçek iş dinamikleriyle piyasanın yatırım psikolojisini birbirinden ayırmak gerekiyor” diyerek, yazılım şirketlerine yönelik ‘negatif çerçevenin’ çoğu zaman gerçek talep, ürün kalitesi ve rekabet gücüyle örtüşmediğini savundu.
Bu uyumsuzluk, yatırımcı tarafında finansal performans ile değerleme arasındaki farkı büyütürken, şirketler açısından ise işe alım, satın alma(M&A) ve uzun vadeli yol haritası kararlarında daha temkinli bir yaklaşımı tetikleyebiliyor.
Geliştirici verimliliğini artıran ‘바이브 코딩(vibe coding)’ gibi araçlar gündemde olsa da 진만, yazılım geliştirmenin esas zorluğunun başka yerde yattığını vurguluyor. Ona göre kullanıcı arayüzünü(UI) hızlıca inşa etmekle, şirket genelinde derinlemesine kullanılan bir yazılım altyapısını kurmak arasında büyük bir fark bulunuyor.
Kurumsal yazılım; departman bazlı iş akışları, yetki kurguları, veri bütünlüğü, güvenlik ve denetim gereksinimleri ile mevcut sistemlerle entegrasyon gibi çok sayıda ‘saha gerçeğini’ kaldırmak zorunda. Dolayısıyla, ekran tasarlamaktan çok, organizasyonun işleyişine uygun işlev, politika ve entegrasyon mimarisini kurmak asıl meydan okuma olarak öne çıkıyor.
진만, yazılım dünyasında en çok hafife alınan alanlardan birinin ‘bakım ve güncelleme’ olduğunu söylüyor. İlk versiyonu çıkarmanın görece kolay olduğunu, asıl zor olanın ise zamanla değişen ihtiyaçlara göre yazılımı uyarlayıp yaşatmak olduğunu dile getiriyor.
Kurumsal ürünlerde müşteri beklentilerinin evrimi, regülasyon ve güvenlik standartlarındaki sıkılaşma, altyapı ortamlarının değişmesi ve rakiplerin yeni özellikler eklemesi nedeniyle ‘sürekli güncelleme’ yapılmazsa ürün hızla geride kalabiliyor. Bu yüzden şirketlerin uzun vadeli işletim yetkinliği, ilk geliştirme hızından daha kritik bir rekabet avantajı haline geliyor.
바이브 코딩’in teknoloji olarak önemini teslim eden 진만, yine de bu yaklaşımın mevcut yazılım şirketlerini kökten sarsacak bir ‘yıkıcı dalga’ yaratma ihtimalini düşük görüyor. Kendi ürünleri içinde de benzer yetenekler bulunduğunu hatırlatan 진만, “Bu teknolojinin yazılım firmalarını topluca yok edeceğine inanmıyorum” diyor.
Yatırımcıların da 바이브 코딩’i yazılım hisselerinde birincil fiyatlama unsuru olarak görmediği, faiz ortamı, büyüme ivmesi, gelir kalitesi (yenileme oranları, ek satışlar, müşteri yapısı) ve kârlılık gibi göstergelere daha fazla odaklandığı ifade ediliyor.
진만, Amazon’un bulut hizmeti 아마존웹서비스(AWS) örneğini hatırlatarak, bir platformun ortaya çıkmasının her zaman tüm değerin tek elde toplanmasıyla sonuçlanmadığını söylüyor. “Bir dönem Amazon gibi şirketlerin kurumsal yazılım değerinin tamamını toplayacağı düşünülüyordu, fakat tam tersi oldu” diyen 진만, AWS altyapısını kullanarak yazılım geliştiren şirketlerin çoğalmasıyla pazarın katlanarak büyüdüğünü anlattı.
Bulut altyapısının standardize olması giriş bariyerlerini düşürürken, bunun üzerine kurulan sektör ve işlev odaklı SaaS çözümleri hızla çoğaldı ve geniş bir ekosistem oluşturdu.
Benzer şekilde 진만, 오픈AI(OpenAI) ve 앤트로픽(Anthropic) gibi yapay zeka şirketlerinin de kurumsal yazılım pazarındaki tüm değeri tek başına çekmeyeceğini düşünüyor. Ona göre bu firmalar, klasik anlamda ‘kurumsal satış(enterprise sales)’ süreçlerine odaklanmıyor ve daha büyük fırsatları başka alanlarda görüyor.
Kurumsal pazarın sadece teknik üstünlükle açılmadığını, güvenlik, uyum(compliance), kurulum danışmanlığı, operasyon desteği ve sözleşme mimarisi gibi çok katmanlı satın alma bariyerlerine sahip olduğunu hatırlatan 진만, bu yüzden saf teknoloji oyuncularının tüm kurumsal yazılım pastasını tek başına alamayacağı görüşünde.
Satış tarafında da 진만, kurumsal yazılımın tüketici odaklı modellerden ayrıştığını belirtiyor. Ona göre, şirket geneline yayılacak bir yazılımın yalnızca PLG(ürün odaklı büyüme) modeliyle satın alınması neredeyse imkânsız. Kurumsal müşteriler, uygulama sürecinde ‘yakın temaslı destek(핸드헬딩)’ talep ediyor.
Bireysel kullanıcıların ürünü keşfedip kendi aralarında yaymasını sağlayan modeller, belli ölçekte kullanıcı tabanı büyütmek için işe yarasa da; şirket çapında devreye alma aşamasında eğitim, yetki modeli kurulumu, iş akışlarının dönüştürülmesi ve performans takibi gibi adımları içeren ‘rehberli satış’ öne çıkıyor.
Tüm bu değerlendirmeleri bir araya getiren 진만, SaaS pazarının teknoloji ve talep tarafında büyümeye devam ettiğini, ancak kısa vadede yatırım psikolojisi ile değerleme baskılarının ağır bastığı *geçiş döneminde* olduğunu düşünüyor. 바이브 코딩 veya yapay zeka gibi yenilikler geliştirme süreçlerinin belirli kısımlarını hızlandırsa da, kurumsal ölçekte ürünün kalıcı olmasını sağlayan bakım, genişleme ve satış kaslarını tam anlamıyla ikame edemiyor.
‘yorum’ Eğer şirketlerin yazılım harcamalarının yapısal olarak artacağı senaryo gerçekleşirse, piyasanın yeniden *“icra gücünü ve operasyonel yetkinliğini”* kanıtlayan SaaS şirketlerine odaklanarak kapsamlı bir yeniden değerleme sürecine girmesi bekleniyor. ‘yorum’
Yorum 0