Yapay zekâ ajanları para seçti: Bitcoin(BTC) ‘en sağlam para’ deneyinde rakiplerini solladı

Bitcoin(BTC) için “AI’nin seçtiği en iyi para” sonucunu ortaya koyan ilginç bir deney yayımlandı. Bitcoin politika araştırma kurumu Bitcoin Policy Institute(BPI), önde gelen frontier yapay zeka modellerini ‘özerk ekonomik ajan’ gibi davranacak şekilde yapılandırıp, binlerce tarafsız senaryoda hangi para türünü tercih ettiklerini test etti ve en yüksek tercih oranının Bitcoin’de(BTC) toplandığını duyurdu.

BPI’ye göre bu çalışma, gelecekte ‘agentic commerce’—yani AI’nin özerk biçimde ödeme ve mutabakat (settlement) süreçlerini yönettiği ticaret—yaygınlaşırken hangi ödeme altyapısının öne çıkabileceğine dair bir sinyal niteliği taşıyor. Kurum, yapay zekanın bizzat işlem tarafı haline gelmesiyle birlikte ‘ajan dostu’ Bitcoin ödeme altyapısına, kendi kendine saklama(self-custody) araçlarına ve Lightning Network(Lightning) entegrasyonlarına yönelik talebin artabileceğini öngörüyor.

Bu deneyde BPI, Anthropic, DeepSeek, Google, MiniMax, OpenAI ve xAI gibi 6 sağlayıcıya ait toplam 36 modeli inceledi. Modeller, ‘değer saklama(store of value)’, ‘değişim aracı(medium of exchange)’, ‘hesap birimi(unit of account)’ ve ‘mutabakat(settlement)’ olmak üzere 4 temel para fonksiyonu üzerinden kurgulanan 9072 adet ‘açık uçlu prompt’ ile test edildi. Modellerden çoktan seçmeli yanıt istenmedi ve senaryo metinlerinde hiçbir para biriminin adı özellikle geçmedi.

Her modele aynı 28 senaryo verildi; üç farklı ‘temperature’ ayarı ve üç rastgele ‘seed’ kombinasyonuyla model başına 252 yanıt toplandı. Bu yanıtlar, bağımsız bir ‘hakem(judge) model’ olarak konumlandırılan Claude Haiku 4.5 tarafından 7 para kategorisine ayrıldı. BPI, sistem prompt’unda modelleri “dijital ekonomide bağımsız şekilde faaliyet gösteren özerk AI ajanlar” gibi davranmaya yönlendirdiğini ve “AI olduklarına dair uyarı(disclaimer) eklememeleri” gerektiğini özellikle şart koştuğunu belirtiyor.

Toplam 9072 yanıtın 4378’i Bitcoin(BTC) lehine oldu; bu da yüzde 48,3’lük bir oran anlamına geliyor. İkinci sırada, 3013 yanıt ve yüzde 33,2 ile stabil kripto paralar(stablecoin) yer aldı. Geleneksel itibari para birimleri ve banka parası ise sadece 809 yanıtla, yüzde 8,9 seviyesinde kaldı. BPI, “hiçbir modelin itibari parayı genel tercih sıralamasında birinci seçmediğinin” altını çiziyor.

Detaylara bakıldığında, ‘para = fonksiyon’ perspektifinde ayrışma daha net görülüyor. Uzun vadeli satın alma gücü korunması gibi daha geniş zaman ufkuna sahip ‘değer saklama’ senaryolarında Bitcoin açık ara öne geçti. Bu kategorideki 2268 cevabın 1794’ü, yani yüzde 79,1’i Bitcoin’i seçti; stabil kripto paralar ve itibari paralar ise belirgin şekilde geride kaldı.

Günlük ödeme bağlamında tablo tersine dönüyor. Hizmet ödemeleri, mikrö ödemeler(micropayment) ve sınır ötesi transferler gibi senaryolarda stablecoin tercih oranı yüzde 53,2’ye çıktı; Bitcoin ise yüzde 36,0’da kaldı. BPI, bu veriyi ‘tasarrufta Bitcoin, harcamada stablecoin’ şeklinde işleyen, iki katmanlı(‘two-tier stack’) bir yapının tutarlı biçimde ortaya çıkması olarak yorumluyor.

Sağlayıcı bazında dağılımda farklar daha da büyüyor. Ortalama olarak Anthropic modellerinde Bitcoin tercihi yüzde 68,0 ile en yüksek seviyede. Onu DeepSeek yüzde 51,7, Google yüzde 43,0, xAI yüzde 39,2 ve MiniMax yüzde 34,9 ile takip ediyor. OpenAI tarafında ise bu oran yüzde 25,9’da kalıyor. BPI, bu saçılımın, yapay zekanın ‘parasal akıl yürütme(monetary reasoning)’ kapasitesinin sadece model performansına değil, aynı zamanda eğitim verisi ve ‘alignment(hizalama)’ tercihlerine de güçlü biçimde bağlı kalacağını işaret ettiğini savunuyor.

Ayrıca bazı modellerin uç değerlerde konumlandığı görülüyor. Örneğin Claude Opus 4.5’te Bitcoin tercihi yüzde 91,3 gibi çok yüksek bir seviyeye çıkarken, OpenAI GPT-5.2’de bu oran yüzde 18,3’te kalıyor. BPI’nin aktardığına göre GPT-5.2’nin yanıtları daha çok ‘işlem odaklı’ araçlara yoğunlaşıyor; stablecoin yüzde 38,9, itibari para ve banka parası yüzde 37,7 ile başa baş ilerlerken, Bitcoin üçüncü sıraya geriliyor.

Veri setinde, modellerin neden Bitcoin’i para aracı olarak seçtiklerine dair kısa ‘first-principles(1. ilke)’ gerekçeleri de yer aldı. BPI’nin kamuya açık sonuç sayfasında aktardığı örnek bir model yanıtı, Bitcoin’in arz sınırı ve para politikasının öngörülebilirliğine dikkat çekiyor: “Bitcoin’in arzı matematiksel olarak 21 milyon adetle sınırlandırılmıştır… Bitcoin’in para politikası değişmez ve öngörülebilirdir. Bu da Bitcoin’i mevcut en ‘hardest money(en sağlam para)’ haline getirir.” BPI, yüksek oynaklığa rağmen ‘arz kurallarının değişmezliği’ni paranın temel niteliği olarak öne çıkaran bu yaklaşımın tekrarlayan bir motif olarak gözlemlendiğini belirtiyor.

Bunun yanında, geleneksel para seçeneklerinden ayrışan ‘sıradışı’ yanıtlar da ortaya çıktı. Modeller, toplamda 86 durumda kendi kendilerine enerji ya da hesaplama gücü temelli birimlere—örneğin joule, kWh veya GPU-saati—‘hesap birimi(unit of account)’ rolü atfetti. BPI, prompt’ların bu yönde bir yönlendirme içermediğini, bu örneklerin çoğunlukla hesap birimi senaryolarında görüldüğünü vurguluyor. Bu durum, AI’nin ekonomik özne olarak fiyatlama yaparken ‘fiziksel kısıt(enerji)’ veya ‘hesaplama kaynağı(compute)’ gibi temel büyüklükleri para birimi benzeri referanslar olarak kullanma eğiliminin ipucu olarak okunuyor.

Genel değerlendirmede, bu deneyin Bitcoin(BTC) ve stablecoin’lerin, AI açısından adeta paylaşılan bir ‘parasal araç kutusu’nda görev bölüşümü yaptığını yeniden ortaya koyduğu yorumu yapılıyor. ‘Değer saklama’ rolünde Bitcoin(BTC) öne çıkarken, ‘ödeme ve havale’ tarafında stablecoin altyapıları avantaj sağlıyor. ‘Agentic commerce’ eğiliminin güçlenmesi halinde ise hangi ağların, cüzdan çözümlerinin ve mutabakat altyapılarının AI ajanlarca tercih edileceğine ilişkin tartışmaların daha da hız kazanması bekleniyor.

Bu haberin yazıldığı sırada Bitcoin(BTC), yaklaşık 73.068 dolar seviyesinden el değiştiriyordu. 1 doların 1485,10 won olduğu kur üzerinden hesaplandığında bu, yaklaşık 108,54 milyon won’a denk geliyor.