Solana(SOL) ve Ripple(XRP) spot ETF’lerinde yatırımcı profili ayrışıyor: Kurumsal sermaye Solana’ya, bireysel yatırımcı XRP’ye akıyor

Amerika Birleşik Devletleri’nde Solana(SOL) ve Ripple(XRP) spot borsa yatırım fonları(ETF), kripto para fiyatlarının düşüş eğiliminde olmasına rağmen yatırımcıların ilgisini çekmeye devam ediyor. Ancak iki ürünün ‘temel yatırımcı profili’ belirgin şekilde ayrışmış durumda. Solana ETF tarafında kurumlar ve kripto endüstrisi kaynaklı sermaye öne çıkarken, XRP ETF’de ağırlığın ‘bireysel yatırımcı’da olduğu anlaşılıyor.

Bloomberg Intelligence analistleri James Seyffart(James Seyffart) ve Sharoon Francis(Sharoon Francis) tarafından yayımlanan son rapora göre Solana ETF’ye gelen ilk talep, geniş geleneksel kurumsal yatırımcı tabanından ziyade, ‘kripto yerli’ olarak tanımlanan sektör içi oyuncular tarafından yönlendiriliyor. Raporda, “Solana ETF’ye yönelik ilk talep, daha geniş kurumsal benimsemeden çok, sektör temelli sermaye tarafından güçlü şekilde çekiliyor” değerlendirmesi yapıldı.

Raporda, ABD’li kurumsal yatırımcıların portföylerini gösteren 13F bildirimleri (büyük kurumsal portföy yöneticilerinin üç aylık pozisyon raporu) incelendi. 24’ünde (yerel saatle), elde edilen bulgulara göre, 31 Aralık itibarıyla ABD Solana spot ETF varlıklarının yaklaşık yüzde 49’u 13F bildirimi üzerinden ‘tanımlanabilir’ durumda. Açıklanan yatırımcı grupları içinde en büyük pay, yaklaşık 270 milyon dolar (yaklaşık 3,96 trilyon TL) ile yatırım danışmanlık şirketlerine ait. Bunu yaklaşık 186 milyon dolar (yaklaşık 2,729 trilyon TL) ile hedge fonlar izliyor.

Buna karşın bu kurumsal tabanın da ‘üst katmanda yoğunlaşmış’ olduğu yorumu yapılıyor. Raporda, “İlk yatırımcı tabanı kripto odaklı yatırım şirketleri ve piyasa yapıcılar (likidite sağlayıcılar) tarafına eğilmiş durumda ve bu da daha geniş kurumsal katılımın henüz oluşum aşamasında olduğuna işaret ediyor” denildi. Öne çıkan büyük yatırımcılar arasında Electric Capital, Goldman Sachs(GS) ve Elequin Capital gibi isimler sayılıyor.

Solana ağı, alım-satım platformları, borç verme hizmetleri, NFT pazar yerleri gibi merkeziyetsiz uygulamaların(dApp) çalışması için tasarlanmış bir blokzincir altyapısı. Yüksek işlem hızı ve düşük maliyeti ‘avantaj’ olarak öne çıkarken, DeFi ve alım-satım ekosisteminde kullanım alanı genişliyor.

Rapora göre Solana ETF’ye yönelen ilk sermayenin bir bölümü, tamamen yeni alımlar olmaktan ziyade, halihazırda elde tutulan Solana varlıklarının ETF yapısına dönüştürülmesinden kaynaklanan ‘portföy ayarlaması’ olabilir. Ancak varlıkların yaklaşık yarısının 13F üzerinden izlenebilmesi, bu bildirilen kısım tamamen ‘dönüşüm’ kabul edilse bile, ETF’ye önemli miktarda ‘yeni para’ girdiğine işaret ediyor.

Solana token fiyatı sert düşüşler yaşamasına rağmen ETF tarafındaki girişler sürüyor. Solana ETF’lere 2026 yılı içinde şu ana kadar net 173 milyon dolar (yaklaşık 2,538 trilyon TL) giriş olduğu, lansmandan bu yana kümülatif girişin ise yaklaşık 1,45 milyar dolar (yaklaşık 21,27 trilyon TL) seviyesine ulaştığı belirtiliyor. Bu tutar, Bitcoin(BTC) spot ETF’lerde biriken toplam sermayenin yaklaşık yüzde 2,5’i düzeyinde kalsa da, ürünlerin görece ‘yeni’ olması dikkate alındığında ‘görece güçlü’ kabul ediliyor.

Ürünlerin piyasaya çıktığı ortam ise oldukça zorlu. 20 Aralık’ta (yerel saatle), raporda, 1933 tarihli menkul kıymetler yasası çerçevesinde yeni spot ETF’lerin işleme açıldığı geçen yıl ekim ayından bu yana Solana fiyatının yüzde 50’den fazla gerilediği vurgulandı.

Ayrıca hedge fonların sıklıkla kullandığı ETF alım-satım stratejilerinin cazibesi de azalmış görünüyor. Vadeli ve spot fiyat farkından yararlanan ‘baz işlemi’ (basis trade) getirilerinin daralmasıyla arbitraj motivasyonu düşmüş durumda. Bu nedenle, “Baz getirilerinin sıkıştığı mevcut ortamda, hedge fonlar ve piyasa yapıcılar açısından Solana spot ETF’lerde yeni pozisyonlar açmak için güçlü bir teşvik yok” yorumu öne çıkarıldı.

XRP ETF cephesinde ise tablo farklı. 31 Aralık itibarıyla 13F üzerinden ‘tanımlanabilen’ XRP ETF varlık oranı yalnızca yüzde 16 seviyesinde. Bu durum, kurumsal izlerin görece sınırlı olduğu ve ‘bireysel yatırımcı payının’ çok daha yüksek bulunduğu şeklinde okunuyor. Açıklanan yatırımcılar içinde en yüksek payı yaklaşık 165 milyon dolar (yaklaşık 2,42 trilyon TL) ile yatırım danışmanlık şirketleri alırken, hedge fonların büyüklüğü yaklaşık 37 milyon dolar (yaklaşık 543 milyar TL) civarında.

Raporda, geriye kalan büyük kısmın 13F bildirim yükümlülüğü olmayan yatırımcılara, özellikle de ‘bireysel yatırımcı’ya ait olabileceği ifade edildi. “13F sunma zorunluluğu bulunmayan bireysel yatırımcıların, toplam varlıkların kayda değer bir bölümünü elinde bulundurduğunu düşünüyoruz” ifadesiyle ‘retail’ talebinin ağırlığına vurgu yapıldı.

XRP, XRP Ledger üzerinde kullanılan yerel token konumunda. Ağın odağında ‘ödeme ve uluslararası para transferi’ bulunuyor. Geleneksel bankacılık altyapısına kıyasla daha hızlı ve düşük maliyetli sınır ötesi para hareketine olanak sağlaması, XRP ağının temel ‘değer önerisi’ olarak öne çıkıyor.

Yatırımcı tabanının ağırlıklı olarak bireysel yatırımcılardan oluştuğu yorumu yapılsa da, XRP ETF’lerin çektiği sermaye dikkat çekici seviyede. Rapora göre XRP ETF’ler, 20 Ocak 2024’te (yerel saatle) piyasaya sürüldüğü kasımdan sonraki ilk altı haftada 1,4 milyar doların (yaklaşık 20,534 trilyon TL) üzerinde giriş aldı ve 2026 yılı boyunca da bu seviyeyi büyük ölçüde korudu. XRP fiyatı yıl başından bu yana yaklaşık yüzde 26 gerilemiş olmasına rağmen, ETF varlıklarında ‘sert bir çözülme’ görülmedi.

Analistler, vadeli işlem piyasasındaki faaliyetin zayıflamasına karşın ETF varlıklarının görece istikrarlı seyretmesini, mevcut talebin türev ürün arbitrajından çok ‘yönlü pozisyon’ karakteri taşıdığına kanıt olarak görüyor. Raporda, “ETF varlıkları çoğunlukla artışlarını koruyor; bu da talebin mekanik işlem stratejilerinden ziyade giderek daha fazla yönlü (directional) bir yapıya dönüşebileceğini gösteriyor” değerlendirmesi yapıldı.

Solana ETF ve XRP ETF örnekleri, kripto odaklı yeni ETF piyasasının hala ‘yatırımcı tabanını inşa etme’ sürecinde olduğunu ortaya koyuyor. Bitcoin spot ETF’ler, geniş kurumsal yatırımcı kitlesinin piyasaya adım atmasında önemli bir rol oynarken, Solana ETF tarafında kripto yerli kurumsal sermayenin baskın olduğu, XRP ETF’de ise bireysel yatırımcı katılımının çok daha güçlü seyrettiği dikkat çekiyor. Yorum Uzmanlar, bu ayrışmanın, piyasa olgunlaştıkça farklı kripto ETF kategorilerinin kendi yatırımcı profillerine göre farklılaşan seyirler izlemesine yol açabileceğini belirtiyor.