Rwanda Merkez Bankası’ndan Bitcoin(BTC) ve FRW ile kripto ödemelere ‘yasadışı’ uyarısı: Bybit hamlesi sonrası sıkı regülasyon vurgusu

Rwanda Merkez Bankası, ‘Bitcoin(BTC) ile ödeme’ye fren… Bybit’in FRW hamlesine ‘yasadışı’ uyarısı

Rwanda Merkez Bankası, yerel para birimi Rwanda Frangı(FRW) kullanılarak yapılan kripto para alım-satımı ve kripto ile ödeme işlemlerinin ülkede hâlâ yasadışı olduğunu açıkladı. Küresel borsa Bybit’in P2P platformunda FRW desteğini devreye almasının hemen ardından gelen bu çıkış, ülkede ‘para politikası egemenliği’ etrafında şekillenen regülasyon baskısını yeniden gündeme taşıdı.

Merkez Bankası(NBR), pazar günü X üzerinden yaptığı açıklamada, “Mevcut düzenleyici çerçevede kripto varlıklar; ödeme, FRW karşılığı alım-satım ve FRW içeren P2P işlemler için onaylanmamıştır” ifadesini kullandı. Banka, “zarar durumunda herhangi bir tazmin veya başvuru mekanizması bulunmadığını” vurgulayarak kripto para kullanımının ‘ciddi finansal risk’ barındırdığına dikkat çekti.

Bu açıklama, Bybit’in cuma günü X hesabı üzerinden “Rwanda Frangı ile kripto para alıp satabilirsiniz” şeklindeki paylaşımına doğrudan bir yanıt niteliği taşıyor. NBR, yayımladığı ayrı bir duyuruda ise FRW’nin “Rwanda’daki tek yasal ödeme aracı” olduğunu belirterek, Banka izniyle faaliyet gösteren hiçbir finansal kuruluşun FRW’yi kripto paralara çeviremeyeceğini ya da tersine dönüştüremeyeceğini açıkça ifade etti.

Rwanda bir yandan CBDC test ediyor, diğer yandan kriptoyu sıkılaştırıyor

Rwanda, kripto paralara karşı sert duruşunu sürdürürken dijital para birimi alanında kamu öncülüğünde deneyler yapıyor. Merkez Bankası, ‘e-franc rwandais’ adı verilen merkez bankası dijital parası(CBDC) için şu anda ‘kavram kanıtlama’(proof-of-concept) aşamasında testler yürütüyor. Banka, bu sürecin başarısına bağlı olarak ileride pilot programa geçilebileceğini belirtiyor.

Kripto paralar ise 2018’den bu yana kısıtlı bir çerçeve içinde tutuluyor ve ülke, düzenlemeleri giderek sıkılaştırma eğiliminde. Bu yıl mart ayında, Rwanda Sermaye Piyasaları Kurumu, kripto varlık hizmet sağlayıcılarını kapsayan bir düzenleme taslağı yayımladı ve ‘sorumlu inovasyon’ ilkesini öne çıkardı. Taslakta, kripto paraların *yasal para* statüsü kazanamayacağı netleştirilirken, kripto madenciliği, mixer hizmetleri ve FRW’ye endeksli token ihracı yasaklanıyor. Buna karşın, lisans ve düzenleyici denetim altında kripto hizmet sağlayıcılarının faaliyet göstermesine sınırlı da olsa kapı aralanıyor.

Afrika’da benimseme düşük, piyasa etkisi sınırlı kalabilir

Blokzincir analiz şirketi Chainalysis verilerine göre Rwanda, 2024 ve 2025 yıllarında kripto para benimseme oranı en düşük ülkeler arasında sınıflandırıldı. Nijerya veya Güney Afrika Cumhuriyeti gibi Afrika kıtasında kripto hacminin yüksek olduğu ülkelere kıyasla ülkeye giren kripto sermayesi oldukça düşük seviyede. *yorum: Bu nedenle, politika sinyali güçlü olsa da, kısa vadede küresel piyasa üzerinde sınırlı bir etkisi olması beklenebilir.*

Son gelişme, kripto para borsalarının yerel para birimi desteği sunmasının tek başına ‘regülasyon onayı’ anlamına gelmediğini ortaya koyuyor. Rwanda’nın CBDC’yi ve özel kripto varlıkları net bir şekilde birbirinden ayırarak ele alması, önümüzdeki dönemde FRW bazlı ‘P2P işlemleri’ daha yakından izleyeceğine ve gerektiğinde yeni kısıtlamalar getirebileceğine işaret ediyor.