Circle’ın Arc Projesi, Kuantuma Dayanıklı Layer1 Yarışını 2026’da Başlatıyor

Circle, yeni nesil blokzincir projesi ‘Arc’te baştan sona ‘kuantuma dayanıklı’ güvenlik mimarisi uygulamaya hazırlanıyor. Daha tasarım aşamasında ‘kuantum saldırısı’ ihtimalini merkeze alan bu Layer1 yaklaşımı, sektörde strateji değişiminin habercisi olarak görülüyor.

Circle’ın açıkladığı yol haritası sadece teorik bir araştırma planı değil. Şirket, 2026’da hayata geçirmeyi hedeflediği Arc ana ağının lansmanıyla birlikte 1. aşamayı devreye almayı ve cüzdan ile imza altyapısında ‘kuantum direnci’ni varsayılan seçenek haline getirmeyi planlıyor. Böylece Bitcoin(BTC) ve Ethereum(ETH) gibi büyük ağların henüz hazır olmadığı bir alanda önden pozisyon almaya çalışıyor.

Kuantum bilgisayarların hızla gerçeğe dönüşmesi, bu aceleci gibi görünen takvimin temel nedeni. Google, kuantum bilgisayarların Bitcoin’in kriptografisini dakikalar içinde kırabileceğine işaret eden araştırmalara atıfta bulunurken, Caltech araştırmacıları 2030’dan önce pratik kullanımın mümkün olabileceğini öne sürüyor. Bugün donanım tarafında yaklaşık 1000–1500 kübit seviyesindeyiz; klasik eliptik eğri imza sistemi(ECDSA)ni kırmak için milyonlarca hata düzeltmeli kübite ihtiyaç olsa da, halihazırda açık anahtarı ortaya çıkmış adresler ‘Q-Day’ gelmeden önce mutlaka taşınmak zorunda. Bu durum, mevcut blokzincirlerin yapısal bir zafiyeti olarak öne çıkıyor.

Arc tarafında ise 4 aşamalı kapsamlı bir güvenlik yol haritası planlandı. İlk aşamada, isteğe bağlı(opt-in) kuantuma dayanıklı cüzdanlar ve ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü(NIST) standartlarına dayalı imza şemaları devreye alınacak. Böylece kullanıcılar bir anda zorunlu geçişe maruz kalmadan, uyumluluk korunarak kademeli benimseme sağlanmaya çalışılacak. İkinci aşamada, kullanıcıların zincir üzerindeki durum verileri şifrelenerek, açık anahtarlar simetrik anahtarla sarılacak ve bakiye ile işlem verilerinin gelecekteki kuantum gözetimine karşı korunması hedeflenecek. Üçüncü aşamada doğrulayıcıların güvenliği güçlendirilecek, dördüncü aşamada ise bulut altyapısı, iletişim kanalları ve donanım güvenlik modülleri dahil olmak üzere zincir dışı kritik bileşenler de bu kuantum güvenlik çemberine alınacak.

Circle, bu yapı için NIST’in 2024’te standart olarak ilan ettiği kafes tabanlı algoritmalar ‘CRYSTALS-Dilithium(ML-DSA)’ ve ‘Falcon’u tercih etti. Plan, mevcut ECDSA imza sisteminin yerini bu yeni şemalarla almak. Ancak bu geçişin ‘bedelsiz’ olmayacağı açık. Bu algoritmalarda imza boyutu geleneksel çözümlere kıyasla yaklaşık 2 ila 10 kat daha büyük. Bu da başlangıç döneminde ağın veri yükünü ve işlem başına bant genişliği ihtiyacını artırarak işlem kapasitesine baskı oluşturabilir. Circle, bu maliyeti donanım hızlandırma ve yazılım/algoritma optimizasyonlarıyla azaltmayı hedeflediğini belirtiyor.

Piyasadaki büyük ağlarla kıyaslandığında Arc’ın yaklaşımı daha sistematik görünüyor. Şu anda Bitcoin(BTC) tarafında fiili bir kuantum yol haritası bulunmazken, Ethereum(ETH) topluluğu da ağırlıklı olarak tartışma aşamasında. Algorand(ALGO) gibi bazı projeler benzer kavramları gündeme getirmiş olsa da, Arc kadar detaylı, aşamalı bir uygulama planı sunan örnekler az. Circle, özellikle ‘daha önce işlem imzalayan ve açık anahtarı ortaya çıkmış aktif adreslerin mutlaka taşınması gerektiğini’ vurgulayarak, ‘şimdi topla, sonra çöz(harvest now, decrypt later)’ tipi saldırı senaryolarının gerçek bir tehdit olarak görülmesi gerektiğinin altını çiziyor.

Sonuç olarak Arc’ın bu hamlesi, sadece yeni bir teknoloji entegrasyonu değil, aynı zamanda kuantum güvenliğinin piyasada bir ‘ayrıştırıcı özellik’ mi yoksa ek bir ‘kullanım bariyeri’ mi olacağını test eden ilk büyük ölçekli deney olacak gibi duruyor. Ana ağ lansman takvimi ve kurumsal kullanıcıların tercihleri, hem Arc’ın kaderini hem de kripto piyasasında kuantuma dayanıklı mimarilere geçiş hızını belirleyecek kritik değişkenler olarak öne çıkıyor.