Malta, MiCA Kapsamında DeFi Düzenlemesini Tartışmaya Açtı: ‘Tamamen Merkeziyetsizlik’ Tanımı Masada

Avrupa Birliği’nin kripto varlık düzenleme çerçevesi ‘MiCA’ kapsamında *DeFi*’nin nasıl ele alınacağı, yeni bir tartışma aşamasına girdi. Malta’da düzenleyici kurumların ‘tamamen merkeziyetsizlik’ tanımını yeniden masaya yatırması, *DeFi düzenlemesi* konusuna dikkatleri çekiyor.

Malta Finansal Hizmetler Kurumu(MFSA), 18’inde yayımladığı tartışma metninde MiCA’nın ‘aracısız, tamamen merkeziyetsiz’ hizmetleri kapsam dışı bıraktığını hatırlattı ancak piyasadaki birçok *DeFi projesi*nin aslında belirli ölçüde merkezi unsurlar taşıdığını vurguladı. Yönetici anahtarların elde tutulması, yönetişim gücünün az sayıda aktörde toplanması, protokol güncelleme yetkisi ve kullanıcı arayüzü üzerindeki kontrol bu unsurlar arasında sayıldı.

MFSA’ya göre *DeFi’de merkeziyetsizlik* kavramı, basit bir ‘var/yok’ ikiliğiyle açıklanamayacak kadar karmaşık. Kurum, bu yapının farklı derecelere ayrılan bir ‘spekrtum’ olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Böylece hangi şartların sağlanması halinde bir protokolün MiCA kapsamı dışında kalabileceğini netleştirecek, *standart bir çerçeve* ihtiyacı da gündeme geliyor. Şu anda MiCA, merkeziyetsiz hizmetler için bir istisna öngörse de, bu istisnanın sınırları tam olarak tanımlanmış değil ve bu alan fiilen bir ‘gri bölge’ olarak görülüyor.

Tartışma metni, düzenlemeye tabi kripto şirketlerinin, bir *DeFi protokolü*nü ürün veya hizmetlerine entegre etmeden önce zorunlu olarak akıllı sözleşme denetimi, yönetişim analizi ve risk değerlendirmesi yapıp yapmaması gerektiğine dair görüş de talep ediyor. Bu yaklaşım, DeFi ile geleneksel finansın birleşmesi sürecinde doğabilecek güvenlik açıklarını ve sorumluluk tartışmalarını, önleyici adımlarla yönetme niyeti olarak yorumlanıyor.

MFSA ayrıca *DeFi projeleri* için alternatif hukuki yapı önerileri de sundu. Bunlar arasında merkeziyetsiz otonom organizasyonlar(DAO), ‘ayrıştırılmış hücre şirketi’ modeli ve ‘gözetmen ajan’(guardian agent) kavramı yer alıyor. Gözetmen ajan, diğer otonom sistemlerin davranışlarını otomatik mekanizmalarla izleyen, değerlendiren ve önceden tanımlanmış hedefler ile risk toleransı çerçevesinde kalmalarını sağlayan bir kontrol katmanı olarak tanımlanıyor. Bu model, en az düzeydeki bir kontrol mekanizmasıyla *düzenleyici uyum* sağlamayı amaçlıyor.

MFSA, söz konusu tartışma metniyle ilgili olarak 10 Temmuz’a kadar sektör oyuncuları ve kamuoyundan görüş toplayacak. Kurum, bu süreç sonunda *DeFi ve MiCA ilişkisini* daha somut ve uygulanabilir bir zemine oturtmayı hedefliyor.

Bu hamle, Avrupa’nın *DeFi ekosistemini* kademeli olarak geleneksel finans düzenleme çerçevesine dahil etme niyetini ortaya koyuyor. Aynı zamanda ‘tamamen merkeziyetsiz’ bir yapının ne anlama geldiğine dair tartışmanın derinleşmesi, önümüzdeki dönemde DeFi protokollerinin tasarımından piyasa yapılanmasına kadar pek çok alanda belirleyici olacak gibi görünüyor.