Petrol haftalık yüzde 4 yükseldi, ABD stokları sıçradı

Küresel ham petrol fiyatları, ABD-İran arasındaki çıkmaz ve Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş trafiğinin daralmasını yansıtarak bu hafta yaklaşık yüzde 4 yükseliş gösterdi. Ancak ABD ham petrol stoklarındaki keskin artış ve talep yavaşlaması beklentisi bir araya gelince günlük fiyatlar dalgalı seyretti.

OilPrice'ın 14'ünde Kore saatiyle 14.40 itibarıyla aktardığına göre, Brent petrol varil başına 87,12 dolardan, West Texas Intermediate (WTI) ise 81,36 dolardan işlem gördü. Her iki referans fiyat da haftalık bazda yaklaşık yüzde 4'lük bir yükseliş seyrinde bulunuyor.

Yükseliş baskısının kaynağı Orta Doğu'daki jeopolitik gerginlik. ABD ile İran bir barış anlaşmasına yaklaşamadı, Hürmüz Boğazı'ndan geçen tanker trafiği ise savaş öncesi seviyelerin oldukça altında seyrediyor. ABD'nin İran'a yönelik ekonomik ve askeri baskısı da petrol fiyatına jeopolitik risk primi ekleyen bir etken olarak gösterildi.

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'ni açık denizlere bağlayan Orta Doğu enerji taşımacılığının kilit güzergâhı konumunda. Bu bölgedeki geçiş trafiği daraldığında, gerçek bir arz kesintisi yaşanmadan önce genellikle sigorta primleri, navlun ücretleri ve gemilerin rota değiştirme maliyetleri ilk tepkiyi verir; risk primi de vadeli fiyatlara yansır.

Fiyat hareketi tek yönlü olmadı. 13'ündeki işlemlerde Brent petrol varil başına 87,07 dolara gerileyerek yüzde 2,1 düştü, WTI ise 81,25 dolara inerek yüzde 2,4 kayıp yaşadı. Yaklaşık 6 işlem günü süren yükseliş eğilimi, talep yavaşlaması endişeleri ve stok baskısı karşısında geriledi.

ABD Enerji Bilgi İdaresi'nin (EIA) verilerine göre, 7 Ağustos'ta sona eren haftada ABD'nin ticari ham petrol stokları 17,4 milyon varil artarak 424,4 milyon varile ulaştı. Piyasa beklentisinin stoklarda azalış yönünde olduğu dikkate alındığında, bu artış petrol fiyatlarındaki yükselişi sınırlayan bir unsur oldu.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Temmuz ayı petrol piyasası raporunda 2026 yılında küresel ham petrol talebinin bir önceki yıla göre günlük 1 milyon varil azalacağını öngördü. Aynı raporda IEA, Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş trafiğinin normalleşmesinin gecikmesi halinde arzın da ortalama günlük 3,7 milyon varil azalabileceğini belirtti.

Talep ve arz beklentilerinin aynı anda sarsılmasıyla piyasa, birbirine zıt yöndeki etkenleri aynı anda fiyata yansıtıyor. Jeopolitik risk fiyatın altını desteklerken, artan stoklar ve talep yavaşlaması beklentisi ise üst tarafı baskılıyor.

Bu hafta yaşanan gelişme, TokenPost'un daha önce ele aldığı petrol fiyatlarındaki zayıflama ve talep tahmininin aşağı yönlü revize edildiği dönemin devamı niteliğinde. O dönemde de IEA'nın talep tahmini ve Orta Doğu riski fiyatları birlikte hareket ettirmişti; bu hafta ise Hürmüz Boğazı'ndaki çıkmaz, stok baskısından daha güçlü şekilde fiyatlara yansıdı.

Ağustos ayının başından bu yana petrol fiyatları, Hürmüz Boğazı'ndaki müzakere çıkmazı ve geçiş güvenliğine ilişkin belirsizlikle birlikte sert hareketler sergiledi. Brent petrolün gün içi işlemlerde 90 dolar seviyesine ulaştığı dönemde de Orta Doğu'daki durum ve arz kesintisi endişeleri fiyatları yukarı çeken temel etken olarak öne sürülmüştü.

Kripto para piyasası açısından petrol fiyatlarının doğrudan bir etken olduğunu söylemek güç. Ancak petrol fiyatları; enflasyon beklentileri, tahvil faizleri ve dolar hareketleriyle birlikte değerlendirildiğinde, Bitcoin(BTC) gibi riskli varlıkların volatilitesini artırabiliyor.

Petrol fiyatları yükseldiğinde, enerji maliyetleri üzerinden enflasyon patikası yeniden ön plana çıkabilir. Bunun tersine, talep yavaşlaması endişesi büyürse ekonomik görünüm ve riskli varlıklara olan iştah birlikte zayıflayabilir; bu nedenle kripto para piyasasının yönünü yalnızca petrol fiyatlarındaki yükselişe bakarak kestirmek zor.

Yerel yatırımcılar için de petrol fiyatları; enflasyon, döviz kuru ve ithalat maliyetleri üzerinden dolaylı etki yaratan makro bir değişken. Özellikle yerel para birimi bazında enerji maliyeti yükü, yalnızca dolar fiyatına değil döviz kuru hareketlerine de bağlı olarak değişiyor.

Buradaki kilit soru petrol fiyatlarının daha fazla yükselip yükselmeyeceğinden çok, Hürmüz Boğazı'ndaki çıkmazın artan stoklar ve talep yavaşlaması baskısını ne ölçüde dengeleyebileceği. Haftalık bazda yükseliş eğilimi korunsa da günlük fiyatlar, talep ve stok verileri her açıklandığında geri çekilme gösteriyor.