Ethereum(ETH), Poseidon hash'ini terk etmiyor: Tasarımda yeniden denge

Ethereum(ETH), uzun vadeli şifreleme tasarımında tek bir hash fonksiyonuna bağlı kalmak yerine, kanıt sistemlerindeki değişime göre seçenekleri genişletme yönünde ilerliyor. Kamuya açık belgelerde görülen değişim 'Poseidon(Poseidon) hash fonksiyonunun devre dışı bırakılması' değil, post-kuantum güvenlik ile protokol sadeleştirmesini birlikte gözeten bir tasarım yeniden dengelemesi.

Ethereum'un resmi yol haritası, Ağustos 2026 itibarıyla post-kuantum güvenlik ekibini, hash tabanlı imza yöntemi leanXMSS'i, minimal zkVM olan leanVM'i ve haftalık çalışan interoperabilite test ağını öncelikli çalışmalar arasında gösteriyor. Kritik altyapı hedefinin 2029 civarında tamamlanması öngörülüyor ancak belgede bu takvimin bir planlama hedefi olduğu ve değişebileceği açıkça belirtiliyor.

Ethereum Vakfı(Ethereum Foundation)'nın post-kuantum sayfasına göre geçiş tek bir olay değil; konsensüs katmanı, veri katmanı ve yürütme katmanını kapsayan çok katmanlı bir migrasyon olarak tanımlanıyor. Konsensüs katmanında mevcut BLS imzalarının hash tabanlı leanXMSS ile değiştirilmesi, büyüyen imza verisinin ise leanVM tabanlı toplulaştırma (aggregation) ile desteklenmesi planlanıyor.

Yürütme katmanında ise hesap soyutlaması (account abstraction) üzerinden kullanıcıların kuantum-güvenli imzalara kademeli geçiş yapabileceği bir yol tartışılıyor. Şu an için Ethereum kullanıcılarının cüzdanlarını taşıması ya da ayrı bir işlem yapması gerektiğine dair resmi bir uyarı bulunmuyor.

Tartışmanın arka planında sıfır bilgi kanıtları (zero-knowledge proof) ile hash fonksiyonlarının maliyet yapısı var. Mevcut SNARK ortamında SHA ve Keccak gibi standart hash fonksiyonları kanıt maliyetini artırıyordu; bu yüzden Poseidon gibi SNARK'a özel tasarlanmış hash fonksiyonlarının avantajlı olduğu görüşü güçlüydü.

Son dönemde ikili alan (binary field) kanıt sistemleri ve toplu (batch) kanıt performansındaki iyileşmeler, standart hash fonksiyonlarının yeniden değerlendirilebileceği görüşüne güç kazandırıyor. Bu durum standart hash'in Poseidon'dan zaten daha hızlı olduğu anlamına gelmiyor; maliyet farkının geçmişe kıyasla daralabileceğine işaret eden deneysel bir sinyal olarak okunuyor.

Ethereum Vakfı'nın kuantuma dayanıklılık geçişi tartışması daha önce de Poseidon ve leanVM etrafındaki yol haritası sorunu olarak gündeme gelmişti. Bu yeni tartışma o sürecin devamı niteliğinde; asıl soru Poseidon'un 'kırılıp kırılmadığı' değil, kanıt sistemleri hızlanırsa katman 1(L1) temel tasarımına hangi hash fonksiyonunun yerleştirileceği.

1 Temmuz'da (yerel saatle), Ethereum Magicians platformundaki post-kuantum interoperabilite toplantısının özetine göre Flock adlı yeni bir ikili alan kanıt sistemi gündeme geldi. Aynı özette Flock'un saniyede yaklaşık 600 BLAKE3(BLAKE3) hash işlemi gerçekleştirdiği ve bunun Poseidon'a kıyasla yaklaşık 2 kat daha yavaş olduğu belirtildi.

Ancak karşılaştırma koşulları birbirinden farklı. Saniyede 600 BLAKE3 işlemi, 250 kat fark ya da saniyede 82 bin sıkıştırma değerlendirmesi (compression evaluation) gibi rakamlar farklı ölçüm hedefleri ve ortamlarına dayandığından aynı tabloda doğrudan kıyaslanması güç.

Poseidon'un başarısız olduğu doğrulanmış değil. Poseidon Kriptanaliz Girişimi(Poseidon Cryptanalysis Initiative), 2024-2026 döneminde bir doğrulama aşaması yürütüyor ve yüksek değerli kullanım alanlarında yeterince güvenli olup olmadığını değerlendiriyor.

İkinci aşamanın Aralık 2026'da sona ermesi planlanıyor. Bu yapı, Poseidon'un devre dışı bırakıldığı yönünde bir açıklamadan çok, doğrulamanın sürdüğü anlamına geliyor.

CryptoSlate(CryptoSlate), bu gelişmeyi Ethereum'un "sekiz yıllık bir şifreleme bahsinden vazgeçtiği" şeklinde yorumladı. Ancak Ethereum'un resmi belgeleri ve ilgili araştırma kaynakları birlikte değerlendirildiğinde, bu ifadenin dozunun düşürülmesi gerekiyor.

Ethereum, belirli bir hash fonksiyonunu anında terk etmiş değil; post-kuantum güvenlik ve protokol sadeleştirmesi doğrultusunda şifreleme bileşenlerinin önceliklerini yeniden gözden geçirdiği bir aşamada. Sektördeki tepkiler de Poseidon'un kesin biçimde devre dışı bırakıldığı iddiasından çok, kanıt sistemi hızı ve standart hash fonksiyonlarının kullanılabilirliği etrafındaki araştırma rekabetine yakın.

Yatırımcılar açısından bu gelişme, kısa vadeli fiyat malzemesinden çok altyapı risk yönetimi meselesi olarak öne çıkıyor. Fork takvimi ve nihai tasarım henüz netleşmedi; kesinleşen tek şey, kuantuma dayanıklılık geçişi ve katman 1 şifreleme tasarımının araştırma gündeminden fiili yol haritası tartışmasına taşındığı.

Doğrulama kaynakları arasında ethereum.org güvenlik yol haritası, Post-Quantum Ethereum sayfası, Ethereum Magicians PQ Interop #46 toplantı özeti ve Poseidon Kriptanaliz Girişimi yer alıyor.