Çin belleğine 'hayır': ABD'den Apple'a net mesaj

ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick(Howard Lutnick), Apple(AAPL)'ın Çin yapımı bellek çipi kullanma ihtimaline resmen karşı çıktığını açıkladı. Yapay zeka veri merkezi talebinin bellek arzını daralttığı bir dönemde, Apple'ın Çin tedarik zincirini gözden geçirmesi ABD'nin Çin'e yönelik yarı iletken politikasıyla kesişti.

Wall Street Journal, 14'ünde (yerel saatle) Lutnick'in bir röportajında Apple'ın Çin yapımı bellek kullanma olasılığına karşı çıktığını yazdı. Lutnick, "Trump yönetimi buna sıcak bakmıyor" dedi ve "bellek sorunu için başka bir çözüm bulunmalı, büyük Amerikan şirketlerinin Çin yapımı bellek kullanması doğru değil" diye ekledi. Bakanın sözleri, meselenin fiyat rekabetinden çok siyasi bir tercih haline geldiğini gösteriyor.

Lutnick'e bu mesajın doğrudan Apple'a iletilip iletilmediği soruldu; bakan "açıkça ilettik" yanıtını verdi. Tartışmanın özü, Apple'ın Çin'de sattığı cihazlara yerel üreticilerin bellek çiplerini koyup koyamayacağı sorusunda düğümleniyor.

Apple'ın, bellek tedarikindeki daralmayı hafifletmek için ChangXin Memory Technologies(CXMT) ve Yangtze Memory Technologies(YMTC) ürünlerini değerlendirdiği öne sürülüyor. İki şirket Çin'in önde gelen bellek üreticileri arasında yer alıyor ve ABD'nin Çin'e yönelik teknoloji denetimi tartışmalarında sık sık gündeme geliyor.

ABD düzenlemeleri, Apple'ın CXMT ve YMTC'ye ürün bilgisi paylaşmadan önce onay almasını şart koşuyor. Özel tasarım çip üretimi, cihaz tasarımı ve performans standartları gibi ayrıntıların paylaşılmasını gerektiriyor.

Buna karşılık standart parça satın almak ya da fiyat pazarlığı yapmak başlı başına yasak kapsamında değil. Lutnick'in açıklaması, hukuki bir yasaktan bağımsız olarak Washington'ın konuya siyasi düzeyde karşı çıktığının sinyali olarak okunuyor.

Apple'ın gözden geçirme kararının arkasında bellek fiyatları ve arz sıkıntısı var. Yapay zeka veri merkezi yatırımlarının artmasıyla yüksek performanslı bellek talebi yükseldi, bu baskı akıllı telefon ve tüketici cihazlarına giren bellek miktarına da sıçradı.

TokenPost daha önce, Apple ile ChangXin Memory Technologies arasındaki görüşmelerin ABD'nin Çin'e yönelik yarı iletken kısıtlamalarına takıldığını aktarmıştı. O dönemki tartışma da Çin yapımı belleğin fiyat avantajından çok ABD düzenlemeleri ve tedarik zinciri riskine odaklanmıştı.

Bellek çipleri, veriyi depolayan ya da işlem sürecinde geçici olarak tutan yarı iletkenler olarak tanımlanıyor. 'DRAM' akıllı telefon ve sunucularda yaygın kullanılırken, 'HBM' yapay zeka hesaplamaları için gereken yüksek performanslı bellek sınıfında yer alıyor.

Sabih Khan(Sabih Khan), Apple(AAPL) Baş İşletme Sorumlusu, Çin yapımı belleği test edip etmedikleri sorusuna net yanıt vermedi. Khan, arz açığının boyutunu göz önünde bulundurarak "mevcut tedarikçilerle iş birliği yaparak ABD içi üretimi artırmak dahil tüm seçenekleri değerlendirmemiz gerekiyor" dedi.

Khan, bellek konusunda "fazla özelleştirme yapılmıyor" ifadesini kullandı. Bu sözler, Apple'ın Çinli üreticilerle özel geliştirme yapmasa bile standart bellek tedarikini gündemde tutabileceği yorumuna kapı aralıyor.

Gelişme, Kore bellek sektörü için de dolaylı bir değişken taşıyor. Samsung Electronics ve SK Hynix, Apple'ın mevcut bellek tedarik zincirinde ve küresel DRAM arzında öne çıkan tedarikçiler arasında sayılıyor.

Apple'ın Çin yapımı bellek incelemesinin somut bir tedarik anlaşmasına dönüşüp dönüşmediği ya da Kore şirketlerinin sipariş hacmini nasıl etkileyeceği henüz doğrulanmış değil. Şu an netleşen tek şey, ABD Ticaret Bakanı'nın karşı çıkışı ve Apple'ın tedarik zinciri incelemesi.

ABD siyasetinden gelen baskı da sürüyor. Temsilciler Meclisi Çin Özel Komitesi Başkanı John Moolenaar(John Moolenaar) ile Kongre Üyesi George Whitesides(George Whitesides), 16 Temmuz'da Lutnick'e gönderdikleri mektupta ABD şirketlerinin Çin yapımı bellek satın almasına izin verilmemesini istedi.

İki isim, CXMT ve YMTC'nin yaptırım değerlendirmesine alınması gerektiğini de savundu. TokenPost, ABD siyasetinin Çin yapımı DRAM ve HBM kullanımına kısıtlama talep ettiğini daha önce haberleştirmişti.

Apple'ın önündeki seçenekler tedarik güvenliği ile düzenleme riski arasında sıkışmış durumda. Çin yapımı bellek kullanımı yalnızca fiyat meselesi değil; ABD hükümetinin onayı, Çin'e yönelik teknoloji denetimi ve mevcut tedarik zinciriyle ilişkiler bir arada değerlendiriliyor. Konunun Apple'ın önümüzdeki tedarik kararlarını nasıl şekillendireceği merak konusu olmaya devam ediyor.