%8,7 yükseldi: Yapay zeka hariç endeks S&P 500'ü geride bıraktı

Yapay zeka(AI) hariç S&P 500 endeksi SPXXAI, haziran başından bu yana genel S&P 500 endeksinin üzerinde getiri sağladı. Bu tablo, yapay zeka odaklı büyük şirket hisselerinin öncülüğündeki yükselişin sona erdiğinin değil, ABD borsalarındaki yükseliş momentumunun farklı sektörlere yayıldığının işareti olarak yorumlanıyor.

The Information'a göre SPXXAI, haziran başından 26'sında (yerel saatle) ABD borsalarının kapanışına kadar yüzde 8,7 yükseldi; aynı dönemde S&P 500 yüzde 1 artış kaydetti.

SPXXAI, Goldman Sachs(GS) ile S&P Dow Jones Indices'in 20 Şubat'ta birlikte duyurduğu bir endeks. Yapay zeka ile ilişkili gelir, altyapı ve talep maruziyeti yüksek şirketleri S&P 500'den çıkararak oluşturuluyor.

S&P 500, ABD'nin önde gelen büyük şirket hisselerini bir araya getiren temel gösterge endeks. SPXXAI'nin kısa vadeli üstün performansı, bu endeks içinde yapay zeka maruziyeti çıkarılan hisse grubunun belirli bir dönemde daha güçlü seyrettiği anlamına geliyor.

Ancak bu endeks, bireysel yatırımcıların doğrudan alım yapabileceği bir borsa yatırım fonu(ETF) değil. Daha çok kurumsal yatırımcıların yapay zeka maruziyetini azaltmak veya riskten korunmak için kullandığı stratejik bir araca yakın; endeksin tüm bileşenleri de kamuoyuyla paylaşılmıyor.

The Information'a göre lansmandan bu yana kümülatif getiride hâlâ S&P 500 önde ve ağustos ayında SPXXAI'nin görece performansı da dalgalandı. Bu nedenle yalnızca haziran sonrası getiriye bakarak ABD borsalarında yapısal bir yön değişiminden söz etmek güç.

Goldman Sachs'ın resmi yorumu da yapay zekadan uzaklaşmaktan çok piyasa genişlemesine işaret ediyor. Şirket, 21 Ağustos'ta yayımladığı 'The Markets' içeriğinde S&P 500'deki yükselişin yalnızca yapay zekayla açıklanamayacağını, 11 sektörden 9'unda yıllık bazda iki haneli kâr artışı görüldüğünü belirtti.

Goldman Sachs Global Bankacılık ve Piyasalar biriminde ETF ve özel sepet(custom basket) volatilite alım satımından sorumlu Shawn Tuteja(Shawn Tuteja), aynı içerikte 'yatırımcılar yapay zekayı gözü kapalı satın almıyor' dedi. Bu açıklama, yapay zeka ile ilişkili hisselerdeki oynaklık artarken kâr iyileşmesinin daha geniş bir sektör yelpazesinde görülmeye başladığını ima ediyor.

Bu tablonun arka planında yüksek piyasa yoğunlaşması var. Axios, şubat ayında SPXXAI duyurulduğunda yapay zekayla ilişkili şirketlerin S&P 500 piyasa değerinin yaklaşık yüzde 45'ini oluşturduğunu aktarmıştı. Yapay zeka teması ABD büyük şirket endeksinde büyük bir ağırlık taşıdıkça, bunu dengelemeye yönelik kurumsal talep de doğmuş oldu.

Goldman Sachs, ocak ayında yayımladığı raporda 2025 yılında S&P 500 getirisinin yüzde 53'ünün büyük teknoloji hisselerinden geldiğini yazmıştı. Aynı raporda 2026'da S&P 500'ün yıllık yüzde 12 toplam getiri sağlayabileceğini öngörürken, piyasa yoğunlaşması ve yapay zekayla ilişkili sermaye harcamalarındaki artışı başlıca değişken olarak işaret etti.

Yapay zeka yatırımlarının piyasanın geneline getirdiği yük de sık sık gündeme geliyor. TokenPost daha önce yapay zeka altyapı yatırımlarındaki artışın büyük teknoloji şirketlerinin nakit akışını baskıladığı yapıyı haberleştirmişti.

Goldman Sachs Varlık Yönetimi'nin(Goldman Sachs Asset Management) ağustos ayı raporu da yapay zekayı hâlâ ana tema olarak görürken piyasa içi rotasyona da değiniyor. Temmuz sonu itibarıyla yapay zeka altyapısı ve yapay zeka riski maruziyeti yüksek hisse gruplarının farklı yönlerde hareket ettiği belirtiliyor.

Piyasada SPXXAI'nin performansını yapay zekadan kaçıştan çok pozisyon ayarlaması olarak okuyan görüş ağır basıyor. Yapay zeka odaklı büyük şirket hisselerinin ağırlığı arttıkça kurumsal yatırımcılar mevcut maruziyeti azaltmak veya riski farklı sektörlere yaymak gibi seçenekler arıyor.

Bu gelişme Türkiye'deki yatırımcılar için de ABD endeks yatırımı yapısıyla doğrudan bağlantılı. S&P 500'ü takip eden ürünlere yatırım yapmak, aynı zamanda yapay zeka odaklı büyük şirket hisselerinin artan ağırlığını da beraberinde getiriyor; bu nedenle endeks içinde hangi sektörün getiriyi sürüklediğini takip etmenin önemi artıyor.

SPXXAI'nin haziran sonrası performansı, yapay zeka dışındaki hisse grubunda kısa vadeli bir toparlanmaya işaret ediyor. Ancak lansmandan bu yana genel performans ve ağustos ayındaki dalgalanma birlikte değerlendirildiğinde, bunu yapay zeka döneminin sona ermesinden çok ABD borsaları içindeki sektör rotasyonu olarak okumak daha isabetli görünüyor.