Anthropic, IPO öncesi kilitlenme süresini uzatmayı değerlendiriyor

Yapay zeka şirketi Anthropic, halka arz (IPO) öncesinde mevcut hissedarların borsada işlem gördüğü ilk gün satabileceği hisse miktarını sınırlamayı ve halka arz sonrası 'kilitlenme' (lock-up) süresini uzatmayı değerlendiriyor. Çalışan hisse alım satımlarına da önceden belirlenmiş satış planlarının uygulanması gündemde; halka arz sonrası piyasaya çıkacak hisse miktarı ve şirket yönetim yapısının korunması tartışmanın merkezinde yer alıyor.

The Information, Anthropic'in genel çalışanlar için de '10b5-1' işlem planını zorunlu kılmayı tartıştığını yazdı. 10b5-1 planı, çalışanların önceden belirledikleri tarih, fiyat ve miktara göre hisse alıp satmasına imkân tanıyan bir düzenleme.

Bu uygulama genellikle üst düzey yöneticiler ile finans ve hukuk birimlerinde çalışan, şirket içi bilgiye erişimi yüksek isimler tarafından tercih ediliyor. Anthropic'in bu uygulamayı tüm çalışanlara yaymayı değerlendirdiği aktarılıyor.

Tartışmanın odağında halka arzın hemen ardından hisse arzının nasıl yönetileceği bulunuyor. Mevcut hissedarların ve çalışanların ellerindeki hisselerin aynı anda piyasaya sürülmesi, işlem gördüğü ilk günlerde fiyat dalgalanmasını artırabilir. Buna karşılık satış kısıtlamalarının ve kilitlenme süresinin uzaması durumunda piyasaya çıkacak hisse miktarı azalırken, şirket içi hissedarların nakde geçiş süreci de gecikiyor.

Kilitlenme, halka arzın ardından belirli bir süre boyunca şirket içindekilerin ya da mevcut hissedarların hisse satışını kısıtlayan bir uygulama. Halka açılmadan önce yatırımcı ve çalışan hissedar sayısı yüksek olan büyük şirketlerde, kilitlenme süresi ve istisna koşulları halka arz sonrası hisse arz-talep dengesini doğrudan etkiliyor.

Anthropic, halka açılmamış hisselerinin alım satımına zaten sıkı kısıtlamalar uyguluyor. Şirket resmi yardım sayfasında, adi ve imtiyazlı hisselerinin ana sözleşme gereği devir kısıtlamasına tabi olduğunu, yönetim kurulu onayı olmadan yapılan hisse alım satımı ya da devrinin şirket kayıtlarında geçerli sayılmayacağını belirtiyor. Özel amaçlı yapılar (SPV) üzerinden dolaylı hisse edinimine de izin verilmediği açıklanıyor.

Yönetim yapısına ilişkin düzenlemeler de gündemde. Reuters, Anthropic'in CEO'su Dario Amodei(Dario Amodei) ve kurucu ortaklarına 'süper oy hakkı' (super-voting) tanıyan hisseler vermeyi ve şirket ortağı olmayan bir vakfın yönetim kurulunun çoğunluğunu belirlediği bir yapı hazırladığını aktardı.

Süper oy hakkı yapısı hayata geçerse, halka açık piyasadan gelen yatırımcılar şirkete girse dahi kurucuların ve mevcut yönetim yapısının etkisi sürebilir. Halka arz yatırımcılarının sermaye sağlarken yönetim hakkı konusunda kısıtlı kalabileceği bu yapı, farklı görüşlere yol açabilir.

Bu tartışmalar Anthropic'in hızlı büyümesiyle birlikte gündeme geliyor. Şirket, Mayıs'ta gerçekleştirdiği Seri H turunda 6,5 milyar dolar topladığını ve bu yatırımla birlikte şirket değerinin 965 milyar dolar olarak hesaplandığını resmi olarak açıkladı. Aynı açıklamada yıllık gelir koşusunun (run-rate) 47 milyar doları aştığı belirtildi.

Reuters ise Anthropic'in yıllık gelir koşusunun Temmuz sonu itibarıyla 65 milyar doları geçtiğini aktardı. Bu rakam Mayıs'taki 47 milyar dolardan yükselmiş durumda; 2025 sonundaki yaklaşık 9 milyar dolarlık seviyeyle karşılaştırıldığında artış oldukça belirgin.

Bloomberg, Anthropic'in ikinci çeyrek gelirinin 11,5 milyar doların üzerinde olduğunu yatırımcılara sunduğunu yazdı. Gelirdeki artış hızı, halka arz koşulları ve şirket değeri hesaplamalarına dair tartışmalarda temel referans noktalarından biri olarak kullanılıyor.

Halka arzın zamanlaması ve şirket değeri hesaplama yöntemi henüz netleşmedi. Reuters, Anthropic'in 2028 yılı için 190-200 milyar dolar gelir öngörüsü sunduğunu, IPO değerlemesinin de büyük ölçüde bu öngörüye dayandığını bildirdi.

Piyasadaki değerlendirmeler karışık. Arz kontrolünün büyük halka arzlarda ilk dönem dalgalanmasını azaltabileceği görüşü olsa da, süper oy hakkı ve uzun kilitlenme sürelerinin halka arz yatırımcılarının söz hakkını zayıflatabileceği yönünde eleştiriler de dile getiriliyor. Financial Times (FT) ve Breakingviews de düzenli bir halka arz tasarımı ile hissedar kontrolünün zayıflaması tartışmasının birlikte gündemde olduğunu aktardı.

Kripto piyasasıyla bağlantı tahmin piyasalarında da kendini gösterdi. TokenPost daha önce zincir üstü tahmin piyasalarında Anthropic'in halka arz olasılığının işlem gördüğü haberini aktarmıştı. Bu durum, geleneksel finansta halka arz gibi olayların tokenleştirilmiş ürünlere ve tahmin piyasalarına taşınma eğilimiyle de örtüşüyor.

Halka arzın zamanlaması ve arz yapısı henüz kamuya açık bir belgeyle doğrulanmadı.