İran: Hürmüz Boğazı için ABD önce şartları yerine getirmeli

İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi (SNSC) Genel Sekreteri Mohsen Rezaei(Mohsen Rezaei), ABD şartlarını yerine getirmeden Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmayacağını açıkladı.

Rezaei, 27'sinde (yerel saatle) Tahran'da Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani(Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani) ile bir araya geldi. Yarı resmi İran haber ajansı Fars News'e göre Rezaei görüşmede "ABD önce İran'ın şartlarını yerine getirmek için somut adımlar atmalı, ardından İran Hürmüz Boğazı'nı yeniden açacaktır" ifadelerini kullandı.

Rezaei, ABD'ye duyduğu güvensizliği de dile getirdi. "ABD'ye güvenmiyoruz. Diplomasiyi ve müzakereleri defalarca ihlal ettiler" dedi. Açıklama, İran güvenlik kanadının Washington'a yönelik sert tutumunu bir kez daha ortaya koydu.

Rezaei sözlerine şöyle devam etti: "ABD İran'a yönelik provokasyona başlarsa, ABD'nin askeri ve ekonomik çıkarlarına tarihe geçecek boyutta bir felaket yaşatırız." Bu uyarı, ABD'den ilk adım gelmeden boğazın yeniden açılmasına ilişkin görüşmelerin de ilerlemesinin zor olacağı şeklinde yorumlanıyor.

Açıklama, Katar'ın İran ile ABD arasındaki gerginliği azaltmak için arabuluculuk yaptığı bir dönemde geldi. Al Jazeera, Katar Başbakanı'nın Tahran'da İran yetkilileriyle görüşerek Hürmüz Boğazı'nın gelecekteki durumunu ele aldığını bildirdi.

Katar Dışişleri Bakanlığı, iki tarafın gerginliğin azaltılması ve diyaloğun yeniden başlaması için gerekli zeminin oluşturulmasını görüştüğünü açıkladı. Katar, ABD ile İran arasında diyaloğun yeniden tesisi için diplomatik temaslarını sürdürüyor.

Al Sani, görüşmede "İran ile iş birliği yapma konusunda hiçbir zaman tereddüt etmedik" dedi ve "Bölgedeki hassas durum göz önüne alındığında, İran ile sorumluluk bilinciyle iş birliğine her zaman hazırız" ifadelerini kullandı. Katar böylece arabuluculuk rolünü sürdürme niyetini bir kez daha netleştirmiş oldu.

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi ile Umman Körfezi'ni birbirine bağlayan deniz geçididir. Orta Doğu petrol sevkiyatının en kritik güzergâhlarından biri olarak kabul edilir; boğazdan geçiş koşulları enerji fiyatlarını, deniz taşımacılığı maliyetlerini ve risk iştahını aynı anda etkileyebilir.

İran daha önce de şartlar karşılanmadan Hürmüz Boğazı'nı açamayacağı yönündeki tutumunu tekrarlamıştı. Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi de ABD İran'ın şartlarını kabul etmedikçe boğazı açmayacaklarına dair benzer mesajlar vermişti.

TokenPost daha önce, ABD ile İran'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve nükleer meseleyi kademeli olarak görüştüğünü, ancak mevcut şartlar konusundaki görüş ayrılığını kapatamadıklarını aktarmıştı. Rezaei'nin son açıklaması da bu mevcut tutumun devamı niteliğinde.

Rezaei, İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) eski komutanı olup İran'da şahin kanattan biri olarak sınıflandırılıyor. Bu ay itibarıyla Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi başkanlığı görevine geçti.

Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi, İran'ın ulusal güvenlik politikasını yürüten temel kurum konumunda. Hürmüz Boğazı gibi askeri ve diplomatik konularda kurumdan gelen mesajlar, İran hükümetinin müzakere şartlarını ve güvenlik değerlendirmesini yansıtan bir sinyal olarak yorumlanıyor.

Ancak görüşmede İran'ın talep ettiği şartların ayrıntıları veya boğazın yeniden ne zaman açılacağı açıklanmadı. Katar'ın arabuluculuğunun diyaloğun yeniden başlamasına yol açıp açmayacağı da henüz belli değil.

Hürmüz Boğazı çevresindeki gerginlik, enerji piyasaları ve risk iştahına dayalı piyasalar için de bir değişken olmaya devam ediyor. Ancak bu açıklamanın Bitcoin(BTC) dahil dijital varlık fiyatları üzerinde doğrudan bir etkisi olup olmadığı doğrulanmadı.