10'dan fazla petrol sahasında hisse iddiası: ABD Venezuela ile görüşüyor

Trump yönetiminin, Venezuela'da halihazırda üretim yapan 10'dan fazla petrol sahasında doğrudan hisse elde etmeyi görüştüğü ortaya çıktı. ABD'nin Venezuela politikası, yaptırım hafifletmeleri ve tek tek verilen izinlerin ötesine geçerek varlık sahipliği tartışmasına doğru genişliyor.

Axios'a göre, Trump yönetimi Venezuela'daki geçici hükümetle üretim yapan petrol sahalarında hisse alma ihtimalini görüşüyor. Haberde görüşmelerin 10'dan fazla üretim sahasını kapsadığı, ancak Venezuela'nın tüm petrol rezervlerinin satın alınması gibi bir yapının söz konusu olmadığı belirtildi.

Reuters, söz konusu haberi henüz doğrulayamadığını, Beyaz Saray'ın da yorum talebine yanıt vermediğini aktardı. Şu ana kadar kamuoyuna yansıyan bilgi bir anlaşmanın imzalandığı değil, görüşmelerin sürdüğü yönünde.

Venezuela, dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervine sahip ülke olarak biliniyor. ABD Enerji Bilgi İdaresi(EIA) verilerine göre, Venezuela'nın 2023 itibarıyla kanıtlanmış petrol rezervi yaklaşık 303 milyar varil ve bunun büyük bölümü Orinoco Kuşağı'ndaki ultra ağır ham petrolden oluşuyor.

Rezerv büyüklüğü, üretimin de aynı oranda artacağı anlamına gelmiyor. Venezuela petrol sektörü; devletleştirme, yaptırımlar, yetersiz yatırım ve eskimiş altyapının üst üste binmesiyle uzun süredir üretimini eski seviyesine çıkaramıyor.

Yaptırım çerçevesi de konunun kritik bir değişkeni. ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi(OFAC), 1228 numaralı SSS belgesinde, Genel Lisans 46'nın yalnızca çıkarılmış Venezuela petrolünün alımına, ihracatına ve satışına izin verdiğini açıkladı.

Aynı belgede, saha geliştirme ve işletme amaçlı jeolojik araştırma, sondaj ve ek yatırım görüşmelerinin bu iznin kapsamı dışında kaldığı belirtildi. Petrol sahalarında hisse edinimin fiilen hayata geçmesi için genel lisans değişikliği, özel lisans ya da ayrı bir idari işlemden hangisinin uygulanacağının netleşmesi gerekiyor.

Washington'ın yaptırım uygulamasında son dönemde bazı alanlarda istisnaları genişletme eğilimi görülüyor. OFAC, ayın 27'sinde yayımladığı 1267 numaralı SSS belgesinde, Venezuela ile ilgili bazı genel lisans sözleşmelerinde artık ABD hukukunun uygulanacağına dair şart aramayacağını duyurdu.

Daha önce ayın 21'inde ise Venezuela'nın telekomünikasyon sektörüne yönelik ön sözleşme görüşmelerine izin veren Genel Lisans 62 kamuoyuna duyurulmuştu. Ancak bu adım telekomünikasyon alanına özgü olup, petrol sahalarında doğrudan hisse alımından ayrı bir konu.

Sektörde Venezuela'ya yeniden giriş hareketleri zaten görülmeye başladı. Reuters, enerji hizmetleri şirketi SLB'nin(SLB) Venezuela devlet petrol şirketi Petróleos de Venezuela(PDVSA) ile sözleşme imzalayarak saha verilerine erişim hakkı elde ettiğini bildirdi.

Venezuela, Hunt Oil ile iki kara petrol sahası için üretim paylaşım sözleşmesi imzaladığını açıkladı; BP(BP) ise açık deniz Loran gaz sahasının ikinci aşama geliştirme lisansını aldı. Yabancı sermaye ve hizmet şirketlerinin geri dönüşü sürerken, bunun sahiplik yapısına kadar genişleyip genişlemeyeceği hâlâ ayrı bir soru olarak duruyor.

Konu, küresel petrol fiyatları ve enerji güvenliği açısından da izleniyor. Son dönemde petrol fiyatları Venezuela'dan çok İran ve Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelere duyarlı hareket etti; TokenPost bu konuyu daha önce Hürmüz geçiş güzergahı ve Orta Doğu arz değişkeni başlıklı haberinde ele almıştı.

Bu görüşmelerin fiili üretim artışına dönüşüp dönüşmeyeceği; lisans yapısının, yatırımcı tarafının ve tesis onarım kapsamının kamuoyuna açıklanmasıyla netleşecek. Şu an için kesinleşen tek nokta, Venezuela'da petrol sahası hissesi edinilmesinin görüşme gündemine girmiş olması.