Çin ve Mısır 70. yılda yarı iletken ve Süveyş'te işbirliğini genişletiyor

Çin ile Mısır, diplomatik ilişkilerinin 70. yılında Süveyş Kanalı Ekonomik Bölgesi, yenilenebilir enerji, veri merkezleri ve yarı iletken alanlarında işbirliğini ön plana çıkardı. İki ülke arasındaki diplomatik ağırlık, üretim ve dijital altyapıdan tedarik zincirine doğru genişliyor.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping(Xi Jinping), 1-2 Eylül'de Mısır'a resmi ziyarette bulundu. Mısır Cumhurbaşkanlığı, iki ülkenin 2014'te üst düzeye taşıdığı kapsamlı stratejik ortaklığı daha da derinleştirme kararı aldığını açıkladı.

Mısır, 1956'da Çin ile diplomatik ilişki kuran ilk Arap ve Afrika ülkesi oldu. Bu ziyaret 70. yıl dönümüyle aynı döneme denk geldi ve taraflar uluslararası ile bölgesel gündem maddelerini de ele aldı.

Ortak bildiride Mısır'ın 'Vizyon 2030' planı ile Çin'in 'Kuşak ve Yol' girişiminin bağlantısına vurgu yapıldı. İşbirliği alanları arasında elektrikli araçlar, gemi inşa, yenilenebilir enerji ekipmanları, tuzdan arındırma, bulut bilişim, veri merkezleri, veri odaklı ekonomi, yarı iletkenler, siber güvenlik, uzay uygulamaları ve kritik mineral tedarik zincirleri yer aldı.

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi(Abdel Fattah el-Sisi), zirve konuşmasında Süveyş Kanalı Ekonomik Bölgesi'ndeki Çin-Mısır sanayi bölgesinin üçüncü genişleme aşamasında anlaşmaya varıldığını söyledi. Yeni aşamanın öne çıkan alanları yenilenebilir enerji, otomotiv üretimi, tekstil ve kimyasal elyaf olarak sıralandı.

Mısır Yatırım ve Dış Ticaret Bakanlığı aynı gün, Mansour Grubu ile Çinli Tianneng Battery Group'un Mısır'da pil üretimi ve enerji depolama işbirliği için mutabakat zaptı imzaladığını duyurdu. Liderler düzeyindeki anlaşmanın sanayi bölgesi ve pil üretimi işbirliğine yansıdığına dair ilk somut işaret böylece ortaya çıktı.

Süveyş Kanalı Ekonomik Bölgesi, Asya, Afrika ve Avrupa'yı birbirine bağlayan bir lojistik ve üretim merkezi olarak öne çıkıyor. Çin açısından bölge, Kuşak ve Yol girişiminin Orta Doğu-Afrika bağlantı hattını oluştururken, Mısır için üretim yatırımlarını ve ihracat tabanını genişletebileceği bir kapı niteliği taşıyor.

Ortak bildiride dijital altyapıya yer verilmesi de dikkat çekti. Veri merkezleri, bulut bilişim, yarı iletkenler ve siber güvenlik, genellikle elektrik şebekesi, iletişim ağı, sermaye yatırımı ve nitelikli işgücü yetiştirilmesini birlikte gerektiren alanlar olarak biliniyor.

Ortak bildiride blockchain veya dijital varlık sektörüyle doğrudan bir bağlantı yer almadı. Bu gelişme, kısa vadeli kripto para fiyat hareketlerinden çok dijital altyapı ve üretim tedarik zincirinin yeniden şekillenmesiyle ilgili bir haber niteliği taşıyor.

Çin, diplomatik mesajını da net biçimde ortaya koydu. Xinhua Haber Ajansı, Şi'nin görüşmede Çin ile Mısır'ın 'tek taraflılık ve zorbalık davranışlarına' birlikte karşı çıkması gerektiğini söylediğini aktardı.

İki ülke, BRICS, Şangay İşbirliği Örgütü(ŞİÖ) ve G20 gibi çok taraflı platformlarda işbirliğini genişleteceklerini de ortak bildiriye ekledi. Mısır, Çin'in 2027'de BRICS dönem başkanlığını üstlenmesine destek verdiğini belirtti.

AP'nin aktardığına göre, Çin'in Mısır'a yönelik toplam yatırımı 10 milyar doları aştı ve iki ülke arasındaki yıllık ticaret hacmi yaklaşık 20 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. ABD ile Mısır arasındaki 2025 ticaret hacmi ise 15,7 milyar dolar olarak açıklandı.

Bu rakamlar, Mısır'ın Çin ile ekonomik işbirliğini büyüttüğünü gösteriyor. Ancak bu tabloyu, Mısır'ın ABD ile bağlarını koparması değil, diplomatik seçeneklerini çeşitlendirmesi olarak okumak, doğrulanabilir gerçeklere daha yakın duruyor.

Reuters'ın değerlendirmesine göre Mısır, ABD ile ilişkisini sürdürürken Çin, Rusya ve Avrupa ile bağlarını da genişletmeye çalışıyor. Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsü'nden(RUSI) araştırmacı H. A. Hellyer(H. A. Hellyer), \"Mısır daha büyük bir stratejik özerkliğe doğru hareket ediyor\" dedi.

Ziyaretin somut sonuçları, sanayi bölgesindeki üçüncü aşama genişlemesi ile pil üretimi işbirliği mutabakat zaptının gerçek yatırım ve üretim planlarına dönüşüp dönüşmeyeceğine bağlı olacak. Ortak bildiri işbirliği alanlarını geniş tuttu ve iki ülke bunu kapsamlı stratejik ortaklığın genişletilmiş çerçevesi içine yerleştirdi.