Yüzde 4 faizle dolar toplayan Çin bankaları ABD tahvili aldı

Çin'deki bankalar, dolar mevduat faizini yükselterek topladıkları müşteri fonlarıyla ABD tahvili satın alıyor. Yuanı doğrudan dolara çevirmek yerine Çin içindeki dolar mevduatını elde tutup değerlendiren bir yapı söz konusu; bu nedenle dolar likiditesi ile yuan hareketlerinin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Reuters, Çin'deki bankaların son birkaç ayda dolar mevduat faizini yükselttikten sonra ABD tahvili aldığını 4'ünde (yerel saatle) aktardı. Habere göre gerçek alım miktarı ve bunun Çin'in toplam ABD tahvili varlığına etkisi net olarak belirlenemedi.

Çin'deki büyük devlet bankalarının çoğunda dolar mevduat faizi 2023'ten bu yana yüzde 2,8 seviyesinde sabit kalmıştı. 50 bin doları aşan hesaplar haziran ayından itibaren yüzde 3'ün üzerinde faiz pazarlığı yapabiliyordu; bazı küçük ölçekli ve yabancı sermayeli bankalar ise ağustostan bu yana yüzde 4 civarında faiz sunuyor.

Bazı bankalar dolar mevduatı çekebilmek için sosyal medyada reklam verdi. Çin içinde dolar fonlarının arttığı bir dönemde, müşterilerin dolarlarını yuana çevirmek yerine bankada tutmasını teşvik eden bir etki yarattığı değerlendiriliyor.

Çin'deki bankalar açısından, düşük seyreden Çin devlet tahvili faizlerine kıyasla ABD tahvilleri cazip bir yatırım aracı haline gelebiliyor. Reuters'ın haberinde bankacılık sektöründen bir kaynak, 'iç piyasa getirisi çok düşük olduğu için bankaların ABD tahvili alabilmek için dolar mevduatı toplaması gerekiyor' dedi.

Bankaların yuanı doğrudan dolara çevirme konusunda temkinli davrandığı belirtiliyor. Yurt dışı yatırım düzenlemelerine yönelik denetimin yoğun olduğu bir ortamda, yurt içindeki dolar mevduatını kullanarak yatırım yapmanın görece daha az risk taşıdığı ifade ediliyor.

Resmi veriler de dolar fon akışını farklı bir açıdan gösteriyor. Çin Devlet Döviz İdaresi (SAFE), temmuz sonunda Çin'in döviz rezervlerinin bir önceki aya göre 2,5 milyar dolar artışla 3 trilyon 418,8 milyar dolara ulaştığını açıkladı.

SAFE, temmuz ayındaki rezerv artışının dolar endeksindeki düşüş ve küresel finansal varlık fiyatlarındaki değişimden kaynaklandığını belirtti. Temmuz sonu itibarıyla Çin'in döviz mevduatları, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 17,9 artışla 1 trilyon 180 milyar dolara ulaştı.

ABD Hazine Bakanlığı'nın TIC verilerine göre, Çin anakarasının haziran sonu itibarıyla ABD tahvili varlığı 633,4 milyar dolar olarak kaydedildi. Aynı dönemde Japonya'nın varlığı 1 trilyon 116,7 milyar dolar, İngiltere'nin varlığı ise 939,9 milyar dolar olarak açıklandı.

Çin anakarasının varlığı, bir önceki yılın aynı dönemindeki 731,4 milyar dolara kıyasla yüzde 13 azaldı. Son dönemdeki banka alımlarının toplam varlıktaki düşüş eğilimini değiştirip değiştirmediğini yalnızca haziran verileriyle değerlendirmek şu an için mümkün görünmüyor.

TIC, ABD'nin uzun vadeli menkul kıymetlerindeki sınır ötesi varlık ve işlemleri gösteren bir istatistik. Ancak saklama zincirinin Lüksemburg veya Cayman Adaları gibi üçüncü bölgeler üzerinden geçmesi durumunda, nihai sahibini doğrudan tespit etmek güçleşiyor.

Politika yönü de tek bir çizgide sabit değil. 2025 yılının şubat ayında Çin Merkez Bankası'nın (PBOC) talebi doğrultusunda bankaların dolar mevduat faizini düşürdüğüne dair haberler çıkmıştı; 2026 yılının haziran ayında ise bazı Çin bankalarının kurumsal dolar mevduatlarında faizi SOFR'nin üzerine çıkarmasına izin verildiği bildirilmişti.

Bu durum, yuan üzerindeki değer kaybı baskısının yoğun olduğu dönemlerle yuanın değer kazanma hızının frenlenmesi gereken dönemlerde farklı önlemler alındığı şeklinde yorumlanıyor. Dolar mevduatını düşük faizle sabitlemek ya da yüksek faizle çekmek, her iki durumda da döviz bozdurma talebini ve bankacılık sektöründeki dolar likiditesini etkiliyor.

Amerikan Dış İlişkiler Konseyi (CFR), haziran ayındaki bir analizinde Çin'deki devlet bankalarının döviz varlıklarındaki artışın farklı yorumlara açık olduğuna dikkat çekti. PBOC'nin açıkladığı gibi yurt içindeki döviz mevduatlarının yurt dışında değerlendirilmesi olabileceği gibi, geçmişte devlet bankaları üzerinden işlem yapmanın döviz piyasasına müdahaleyi daha az görünür kılan bir yöntem olarak kullanıldığı örnekler de bulunuyor.

TokenPost olarak daha önce Güney Kore'deki beş büyük bankanın dolar mevduat bakiyesinin 74,92 milyar dolara ulaşarak kayıtlara geçtiğinden bu yana en yüksek seviyeyi gördüğünü aktarmıştık. Bu da dolar mevduatındaki artış ile tahvil talebinin birlikte izlendiği eğilimin sürdüğünü gösteriyor.

Kripto para piyasasında dolar likiditesi, ABD tahvili talebi ve yuanın yönü dolaylı değişkenler olarak okunuyor. Ancak bu haberde Çin'deki bankaların ABD tahvili alımı ile Bitcoin(BTC) ve Ethereum(ETH) fiyat hareketleri arasında doğrudan bir bağlantı kurulduğuna dair herhangi bir veri sunulmadı.

ABD Hazine Bakanlığı, haziran ayına ait TIC verilerini 17 Ağustos'ta yayımladı. Temmuz verilerinin ise 16 Eylül'de açıklanması bekleniyor.