%7 ihtimalle Hürmüz Boğazı normale dönüyor, İran'a baskı arttı

ABD ile İran arasındaki Hürmüz Boğazı gerginliği uzadıkça, geçişin normale dönme ihtimali giderek düşük seyrediyor. Tahmin piyasaları, 15 Eylül'e kadar Hürmüz Boğazı'ndaki geçişin normale dönme olasılığını 5'i itibarıyla yüzde 7 olarak fiyatladı.

Wall Street Journal(WSJ), ABD'nin temmuz ayından bu yana Basra Körfezi'nde İran'ın petrol ihracatını engellemeye yönelik deniz ablukasını sürdürdüğünü, bunun yanında Körfez'deki diğer petrol üreticisi ülkelerin petrol taşımacılığını desteklemeye devam ettiğini bildirdi. İran ise drone ve füze saldırılarıyla karşılık verdi; ancak ABD ve Körfez ülkelerinin petrol akışını kısmen sürdürmesi sayesinde petrol fiyatlarında sert bir sıçrama yaşanmadı.

TankerTrackers.com'un kurucu ortağı Samir Madani(Samir Madani), Wall Street Journal'a yaptığı açıklamada “İran'ın ablukası, ABD'nin ablukasından daha fazla delik veriyor” dedi. Bu ifade, İran'ın boğazdaki geçiş akışını tamamen kontrol altına alamadığı yönünde bir değerlendirme olarak yorumlanıyor.

Hürmüz Boğazı, Umman ile İran arasında yer alan bir deniz geçidi. Basra Körfezi'ndeki petrol üreticisi ülkelerin ham petrolü ve sıvılaştırılmış doğal gazının(LNG) Umman Körfezi üzerinden Hint Okyanusu'na çıktığı darboğaz noktası konumunda.

ABD Enerji Bilgi İdaresi(EIA), 2025'in ilk yarısında Hürmüz Boğazı'ndan geçen ham petrol ve petrol ürünleri miktarının günlük ortalama 20,9 milyon varil olduğunu açıkladı. Bu rakam, küresel sıvı petrol yakıt tüketiminin yaklaşık yüzde 20'sine denk geliyor.

Aynı dönemde boğazdan geçen LNG miktarı günlük 11,4 milyar fit küp olarak kaydedildi. Bu da küresel LNG ticaret hacminin yüzde 20'sinden fazlasına karşılık geliyor.

Asyalı ithalatçı ülkelerin bu geçişe bağımlılığı da yüksek. EIA, 2025'in ilk yarısında Hürmüz'den geçen ham petrol ve kondensatın yüzde 89'unun Asya pazarına yöneldiğini, Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore'nin toplamda yüzde 74'ünü oluşturduğunu belirtti.

Güney Kore açısından bu durum doğrudan enerji fiyatları ve lojistik maliyetleri sorununa dönüşüyor. Boğazdaki gerginliğin uzaması halinde petrol tedarik maliyetleri, rafineri şirketlerinin taşıma yükü ve ithalat fiyatları rotası birlikte sarsılabilir.

Bu karşı karşıya gelme süreci, petrol ihracatının engellenmesi ile geçiş kontrolü iddialarının iç içe geçtiği bir biçimde ilerledi. ABD, İran'ın petrol ihracatına yönelik baskısını sürdürürken, İran boğaz üzerindeki kontrol gücünü bir pazarlık kozu olarak kullanıyor.

TokenPost daha önce Hürmüz'deki geçişin yüzde 70 azaldığı ve Suudi Arabistan'ın sevkiyatlarının kısmen yeniden başladığı gelişmeyi aktarmıştı. O dönemde de boğazdaki geçiş aksaması, petrol arzı ve taşıma rotalarının yeniden şekillenmesi sorununa yol açmıştı.

ABD'nin İran'a yönelik baskısı, yaptırımlar ile petrol lojistiğini birlikte hedef alan bir sürece dönüştü. TokenPost, ABD'nin İran'a yönelik ekonomik baskısının petrol ve deniz taşımacılığı odaklı ilerlediğini de daha önce haber yapmıştı.

Kripto para piyasasıyla bağlantı, doğrudan fiyat etkisinden çok makro değişkenler üzerinden kuruluyor. Petrol taşımacılığındaki aksama, enflasyon ve faiz oranı kanalı üzerinden Bitcoin(BTC) gibi riskli varlıklara yönelik piyasa algısını etkileyebilir.

Ancak belirli bir token'ın fiyatına olası etkisi ayrı bir veriyle doğrulanmış değil. Bu haberde teyit edilebilen bağlantı noktası, petrol fiyatı, enflasyon ve faiz beklentisi üzerinden işleyen dolaylı bir kanal.

Polymarket(Polymarket) üzerindeki Hürmüz normalleşme piyasası, Uluslararası Para Fonu(IMF) bünyesindeki PortWatch(PortWatch) gemi geçiş verilerini uzlaşma kriteri olarak kullanıyor. Buradaki temel koşul, Hürmüz'den geçen gemi sayısının 7 günlük hareketli ortalamasının 60 geminin üzerinde olup olmadığı.

Karşı karşıya gelme süreci, müzakereler ve askeri karşılıklar iç içe geçmiş şekilde devam ediyor. Geçişin 15 Eylül'e kadar normale dönüp dönmeyeceği, IMF PortWatch'ın 7 günlük hareketli ortalama verileri ile ABD ve İran'ın resmi açıklamaları üzerinden teyit edilecek.