MiCA'da 2027 planı: CASP denetimi ve raporlama sistemi güçlendirilecek

Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi (ESMA), kripto varlık düzenlemelerinde odağı kural koymadan denetim ve düzenleyici uyuma kaydırıyor. 2027'de kripto varlık hizmet sağlayıcıları (CASP) için üye ülke denetim kurumları arasındaki koordinasyon ve raporlama sisteminin standartlaştırılması öncelikli olacak.

ESMA, 28 Eylül'de yayımladığı 2027 yıllık çalışma planında ulusal denetim kurumlarıyla CASP denetimini koordine edeceğini, ortak risk göstergeleri ve denetim panelleri geliştireceğini açıkladı. Otorite, 2027'yi temel düzenlemelerin hazırlık aşamasından uygulama aşamasına geçiş dönemi olarak tanımladı.

ESMA Başkanı Verena Ross, MiCA'nın odağının “kural koymadan denetim ve düzenleyici uyuma” kaydığını söyledi. Ross, yeniliğin şirketlere netlik sağlayan ve yatırımcıları koruyan bir çerçeve içinde gerçekleşmesi gerektiğini belirtti.

ESMA'nın 2027'de CASP denetiminde odaklanacağı alanlar arasında dijital operasyonel dayanıklılık, dış kaynak kullanımı riski, likidite, ters talep ve varlık sınıflandırması yer alıyor. Ters talep, hizmet sağlayıcının aktif pazarlama yapmadığı halde müşterinin ilk adımı atarak hizmet istemesi anlamına geliyor.

ESMA, ters talep de dahil olmak üzere denetim alanlarında üye ülkeler arasındaki uygulama farklılıklarını azaltmayı hedefliyor. CASP'lerin ulusal denetim kurumlarına sunduğu düzenli raporların kapsamı ve formatı da standartlaştırılacak. Böylece ülke bazındaki denetim verileri aynı ölçütlerle karşılaştırılabilecek.

Piyasa gözetiminde, MiCA kapsamında olası piyasa suistimallerini izlemek üzere ESMA tarafından geliştirilen merkezi kripto varlık piyasa gözetim sistemi 'MIDAS' kullanılacak. MIDAS, MiCA çerçevesinde ortaya çıkabilecek piyasa suistimallerini izlemek için tasarlanıyor.

ESMA, MIDAS'ın ilk aşamasını 2027'de tamamen devreye almayı planlıyor. İkinci aşamada analiz özellikleri ve veri türleri genişletilecek. Dördüncü çeyrekteki uygulama takvimi ise ESMA yönetim kurulunun onayına bağlı olacak.

Denetim deneyimi, MiCA'nın yeniden değerlendirilmesine de yansıtılacak. ESMA, Avrupa Komisyonu'nun Haziran 2027'ye kadar tamamlanması beklenen MiCA incelemesine denetim sonuçlarını sunacak ve sonrasında gündeme gelebilecek yasama tekliflerine hazırlanacak.

Plan, yasa değişikliğinin kesinleştiği anlamına gelmiyor. Düzenlemede yapılabilecek değişikliklerin kapsamı, Avrupa Komisyonu'nun inceleme sonucuna ve sonrasında bir yasama teklifi sunulup sunulmayacağına bağlı olacak.

ESMA, CASP'lerin dijital operasyonel dayanıklılığını inceleyen ortak denetim çalışmalarını halihazırda yürütüyor. Çalışma kapsamında özellikle saklama hizmetlerinde cüzdan ve anahtar yönetimi, işlem kontrolleri, olaylara müdahale, akıllı sözleşme riskleri ve dış hizmet sağlayıcılara bağımlılık değerlendiriliyor.

Üye ülke denetim kurumlarının incelemeleri 2026'nın ikinci yarısından 2027'nin ilk yarısına kadar sürecek. Sonuç raporlarının 2027'nin ikinci yarısında ESMA Denetim Kurulu'na sunulması bekleniyor. CASP'lerin dijital operasyonel dayanıklılığına yönelik ortak denetim çalışmaları da aynı takvim doğrultusunda ilerleyecek.