Faizli stabilcoin'ler bankacılık sistemini tehdit ediyor mu?

ABD’de bazı büyük bankalar, ‘faiz getirili’ stabilcoin'lerin bankacılık sisteminden ciddi oranda mevduat çekebileceği uyarısında bulundu. Ancak finansal düzenleyiciler ve politika uzmanları, şu ana kadar bu iddiaları destekleyecek *kanıtların* yetersiz olduğunu söylüyor.

Standard Chartered, kısa süre önce yayımladığı raporda stabilcoin ihracının artmasının potansiyel olarak piyasa mevduatlarını tehdit edebileceğini bildirdi. Rapora göre, mevcut 308 milyar doları aşan stabilcoin piyasasının sadece üçte biri büyüklüğünde bir *mevduat kaybı*, küresel bankacılık sektörünü etkileyebilir.

Bu tartışmalar, ABD Kongresi’nde görüşülen ‘CLARITY’ yasa tasarısıyla yeniden gündeme geldi. Tasarıda, faiz ödeyen stabilcoin'lerin yasaklanması öngörülüyor. Bu düzenlemeye bankalar *destek* verirken, kripto sektörü ise aşırı müdahale olarak değerlendirerek karşı çıkıyor. Yasa tasarısının bu nedenle gecikmeli olarak ilerlediği bildiriliyor.

Bruegel Enstitüsü'nden Aaron Klein, Cointelegraph’a yaptığı açıklamada, stabilcoin'lerin şu ana kadar çoğunlukla kripto işlemleri ve dolar dışı varlıklar için kullanıldığını vurgulayarak, “halihazırda geleneksel bankalardan anlamlı bir *mevduat çıkışı* gözlenmedi” şeklinde konuştu.

Benzer şekilde Avrupa Bankacılık Otoritesi (EBA) da stabilcoin'lerin Avrupa’da tüketici ölçeğinde *sınırlı* kullanımına işaret etti. Kurum, bu dijital varlıkların daha çok kripto ekosistemi içinde işlem aracı olarak kullanıldığını ve döviz ikamesi, sermaye kaçışı gibi risklerin şu an için ciddiye alınmadığını belirtti.

Bununla birlikte Klein, gelecekte stabilcoin'lerin daha yaygın finansal araçlara dönüşebileceği konusunda da uyarıda bulundu. Ona göre, bu gelişme bankaların kredi kapasitesini azaltarak *kredi daralmasına* yol açabilir.

EBA da stabilcoin kullanımının hızla artması hâlinde, özellikle AB dışı ihraççılarla ortak çalışma yapısının *finansal istikrar* açısından riskler oluşturabileceğine dikkat çekti. Bu riskler içinde banka saldırısı (bank run), *regülasyon arbitrajı*, hukuki çatışmalar ve denetim açıkları bulunuyor. Ayrıca, dolar temelli stabilcoin’lerin yaygınlaşması halinde Euro bölgesi üzerindeki etkiler de ayrı bir endişe kaynağı olarak görülüyor.

Avrupa’daki bazı merkez bankası yetkilileri ise daha *uygulamaya dönük* yaklaşımı savunuyor. Görüşlerini dile getiren bir yetkili, Euro tabanlı tokenleştirilmiş mevduat ve denetimli stabilcoin'lerin, Avrupa Birliği'nin stratejik özerkliğini artırabileceğini belirtiyor. Ancak bu yetkili, stabilcoin'lerin klasik finans altyapısına doğrudan entegre olmasının *finansal istikrarı* yine de tehdit edebileceğini kabul ediyor.

Bu doğrultuda Avrupa Merkez Bankası(ECB) ilgili piyasayı yakından izlediklerini ve *riskleri kontrol altına almak* için düzenleme araçlarını devreye soktuklarını açıkladı.

Kripto sektöründeki bazı isimler ise ABD’nin muhafazakâr yaklaşımlarının finansal inovasyonun önünü tıkadığını savunarak tepkilerini dile getiriyor. Mega Matrix'in pazarlama yöneticisi Colin Butler, faiz ödeyen *yasal* stabilcoin'lerin yasaklanmasının, paranın hızla ABD dışına çıkmasına neden olacağını iddia etti.

Circle’ın CEO’su Jeremy Allaire da bu yönde görüş bildirdi. Allaire, stabilcoin'lerin getiri sağlamasının kullanıcı çekmek için *etkili bir araç* olduğunu belirtti. Bu açıklamayı geçtiğimiz günlerde Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu’nda kamuoyuyla da paylaştı.

SkyBridge Capital kurucusu Anthony Scaramucci ise bankaların stabilcoin ihraççılarıyla rekabet etmek istemediği için bu duruma engel olmaya çalıştığını söyledi. Scaramucci, Çin Merkez Bankası’nın dijital yuan üzerinden faiz ödemesine izin verdiğini örnek göstererek, “Çin kazanç sağlarken, ABD bunu engelliyor. Gelişmekte olan ülkeler hangi ödeme sistemini seçer sizce?” yorumunu yaptı.

Stabilcoin'lerin gerçekten bankacılık mevduatını *azaltma potansiyeli*, piyasadaki gelişmelere ve yasal düzenlemelerin seyrine bağlı olarak şekillenecek. Şu anki durum, görüşlerin büyük ölçüde teorik düzeyde olduğunu gösteriyor. Ancak *faiz gelirli* stabilcoin’lerin yaygınlaşma temposu, bu dijital varlıkların geleneksel bankacılığa etkilerini uzun vadede daha görünür hâle getirebilir. Bankalar, düzenleyiciler ve sektör yatırımcıları arasındaki görüş ayrılıkları, yasal süreçlerin uzamasına yol açabilir.