Güney Kore, kripto denetimini yapay zekâ ile sıkılaştırıyor: İlk hapis cezası verildi

Güney Kore’de finans denetim otoriteleri, kripto para piyasasındaki şüpheli işlemleri yapay zekâ (AI) teknolojileriyle izlemeye başlayarak sektörde yeni bir düzenleme sürecinin kapısını araladı. Son gelişmeler, borsalardaki sert fiyat dalgalanmaları ve piyasa manipülasyonlarına karşı daha hızlı ve hassas müdahalelerin mümkün hâle geldiğine işaret ediyor.

Korea Economic Daily’nin aktardığına göre, Finans Denetleme Kurumu (FSS), son zamanlarda Upbit borsasında listelenen ZKsync adlı kripto paranın sert fiyat oynamalarını mercek altına aldı. Fiyat dalgalanmasının özellikle borsa sisteminin bakım süresi öncesi ve sonrasında aşırıya kaçtığı bildirildi. Kurumdan bir yetkili, verilerin hâlen analiz edildiğini ve gerekirse resmi soruşturmaya geçilebileceğini açıkladı.

Hukuk çevrelerine göre bu adım tekil bir olaydan öte, denetim makamlarının kripto para borsalarının altyapı sağlayıcı rolüne vurgu yaparak denetim şartlarını netleştirmek istediğini gösteriyor. Bu da borsalar için daha büyük ‘sorumluluk’ yükü anlamına geliyor.

Diğer yandan FSS, piyasa gözetimini güçlendirmek amacıyla dijital varlıklara özel analiz sistemini baştan aşağı yeniledi. En dikkat çeken yenilik ise, AI teknolojisinin farklı zaman dilimlerindeki şüpheli işlemleri otomatik olarak tespit edebilmesi. Bu sayede önceden manuel olarak yürütülen denetim faaliyetlerine kıyasla tehlikeli işlemler çok daha ‘hızlı’ şekilde yakalanabilecek.

Kurum, sistemin daha da geliştirilerek organize fiyat manipülasyon ağlarını ve manipülasyon amacıyla kullanılan ‘kaynak paranın’ izini sürme kabiliyeti kazanacağını bildirdi. Öte yandan Finansal Hizmetler Komisyonu da 6’sında yasa dışı kara para aklama vakalarına hızlı müdahale amacıyla soruşturma sürecinde varlıkların derhâl ‘dondurulabilmesini’ sağlayacak yasal adımları değerlendirmeye aldı. Bu girişimlerin amacı, elde edilen suç gelirlerinin geri alınabilirliğini artırmak.

Yargı cephesinde de önemli bir gelişme yaşandı. Geçtiğimiz çarşamba günü, Seul Güney Bölge Mahkemesi, Bithumb borsasında listelenen bir kripto paranın fiyatını yapay alım ve satış emirleriyle manipüle ettiği gerekçesiyle bir kripto şirketi yöneticisi olan Lee’ye 3 yıl ‘hapis cezası’ verdi. Bu cezayla birlikte, Sanal Varlık Kullanıcı Koruma Yasası'nın yürürlüğe girmesinden sonra kripto suçlarına verilen ilk mahkûmiyet kararı ortaya çıkmış oldu.

Mahkeme, Lee’nin yüksek fiyattan alım ve düşük fiyattan satış yanında temelsiz alım emirleri kullanarak piyasayı ‘yanıltıcı şekilde yönlendirdiğine’ hükmetti. Bu eylemlerin piyasanın adil işleyişini bozduğu ve bireysel yatırımcılarda ciddi zararlara yol açabileceği belirtildi.

Yılbaşından bu yana düzenleyici kurumların kripto endüstrisine yönelik ‘denetimi sıkılaştırdığı’ net şekilde hissediliyor. FSS ve Finansal Hizmetler Komisyonu’nun AI destekli gözetim çalışmalarına başlaması, bir yandan piyasa serbestisini korurken öte yandan yatırımcı ‘korumasını’ artırmayı hedefliyor. Bununla eş zamanlı olarak yargı tarafından verilen ilk hapis cezası, piyasa manipülasyonu yapan aktörlere açık bir uyarı olarak değerlendiriliyor.

Sektör uzmanları, bu gelişmelerle birlikte sadece fiyat dalgalanmalarının değil, ‘işlem şeffaflığının’ da artık endüstride belirleyici kriter hâline geldiğini vurguluyor. Yeni yönelimlerin, Güney Kore’de kripto piyasasına olan ‘güveni’ yeniden inşa edip edemeyeceği ise zamanla netleşecek.