Güney Kore'den kripto borsalara %20 hisse sınırı teklifi

Güney Kore’de kripto para düzenlemeleriyle ilgili önemli bir gelişme yaşandı. Finansal Hizmetler Komisyonu (FSC), kripto para borsalarının büyük hissedarlarına getirilecek %20’lik pay sınırını gündeme aldı. ‘Dijital Varlık Temel Yasası’ kapsamında değerlendirilen bu öneri, borsaların kamusal altyapı rolüne dikkat çekilerek meşrulaştırılsa da, sektör temsilcileri ve iktidar partisi tarafından sert şekilde eleştiriliyor.

24’ünde (yerel saatle), FSC Başkanı Lee Bok-hyun, Ulusal Meclis’te yaptığı açıklamada, kripto para borsalarının büyük ortaklarına ait %15 ila %20 oranında bir *hisse sınırlaması* planladıklarını söyledi. Lee, bu sınırın “aşırı pay yoğunlaşmasının çıkar çatışması riskini artıracağı” ve piyasada *şeffaflık* ile *güvenin* zedeleneceği gerekçesiyle gerekli olduğunu belirtti. Ayrıca borsaların artık “birer kamu altyapısı işlevi” gördüğünü vurgulayan Lee, geleneksel borsa modellerinde olduğu gibi *kurumsal yönetim standartlarının* uygulanması gerektiğini dile getirdi.

Yeni düzenleme, mevcutta üç yılda bir lisans yenileme zorunluluğu olan borsa sistemini, kalıcı bir ‘lisanslama’ modeline dönüştürmeyi de içeriyor. Bu değişiklik gerçekleşirse, borsalar adeta süresiz bir faaliyet izni alacak ve bu da *yönetişim yükümlülüklerini* ciddi biçimde artıracak.

Söz konusu düzenlemeleri içeren Dijital Varlık Temel Yasası, Güney Kore’nin mevcut ‘Sanal Varlık Kullanıcı Koruma Yasası’nı tamamlayıcı nitelikte ve kripto sektörüne dair ilk kapsamlı yasal çerçeve olacak. FSC, yasa tasarısının kamuoyuna yakın zamanda açıklanacağını bildirdi.

Ancak düzenlemelerin yankıları şimdiden büyük oldu. Upbit, Bithumb ve Coinone gibi Güney Kore’nin önde gelen kripto para borsalarının da yer aldığı sektör birlikleri, pay kısıtlamasının “ülkenin kripto endüstrisinin büyümesini engelleyeceğini” savundu. Bu düzenleme yasalaşırsa, iki dev isim olan Upbit’in sahibi Dunamu’nun başkanı Song Chi-hyung ile Coinone’un kurucusu Cha Myung-hoon’un, önemli miktarda hisselerini satmak zorunda kalabileceği düşünülüyor.

İktidardaki Demokrat Parti de sektöre destek veriyor. Parti yetkilileri, “Dünya çapında borsa hisse sınırı getiren pek az ülke bulunduğunu” belirterek, bu teklifin “küresel düzenlemelerle çeliştiğini” ifade etti.

Aynı gün Meclis binasında toplanan Demokrat Parti Dijital Varlık Özel Komitesi, Dijital Varlık Temel Yasası’nın son hali üzerinde çalıştı. Milletvekili Ahn Do-geol, "Hedefimiz yasa tasarısını Seollal (Ay Yeni Yılı) tatilinden önce, yani 17 Şubat’tan önce tamamlayıp paylaşmak" dedi.

Toplantıda borsalara getirilmesi planlanan *hisse sınırı* konusu gündeme getirilmedi ancak *sabit kripto paralar (stablecoin)* ile ilgili yönetişim tartışmaları öne çıktı. Başlangıçta önerilen ‘oybirliği sistemi’, aşırı yavaş işlem riski nedeniyle terk edilirken; bunun yerine Merkez Bankası, FSC, Maliye Bakanlığı ve Finansal Denetim Servisi’nin yer aldığı bir onay komitesi modeli öne çıktı.

Stablecoin ihraççılarına getirilecek sermaye yükümlülüğü ise en az 5 milyar won (yaklaşık 71,3 milyon TL) olarak belirlendi. Ancak Kore wonuna sabitlenmiş stablecoin’lerin çıkartılıp çıkartılmayacağı konusunda çeşitli devlet kurumları arasında fikir birliği sağlanamadı. Özellikle Kore Merkez Bankası’nın "ihraççı şirketlerin en az %51’inin banka mülkiyetinde olması" yönündeki önerisi ile FSC’nin buna karşı çıkması arasındaki görüş ayrılığı sürüyor. Demokrat Parti milletvekili Lee Kang-il, bu durumla ilgili olarak, “Bakanlıklar arası farklılıklar hâlâ mevcut, ancak kamu yararı ve şeffaflık ekseninde bir uzlaşma bulunması için çalışmalar sürüyor” dedi.

Dijital Varlık Temel Yasası, Güney Kore’nin kripto piyasasında uzun vadeli yapısal bir dönüşüm yaratmayı amaçlıyor. Yasa teklifinin açıklanması ve ardından Meclis’te kabul edilmesi halinde ülke içindeki borsa operasyonları ve yönetişim modellerinde köklü değişiklikler yaşanması bekleniyor. Yasayla birlikte Güney Kore’nin, küresel kripto şirketlerinin ilgisini çekecek yeni bir *dijital finans merkezi* olma potansiyeli taşıdığı belirtiliyor.