Ethereum(ETH), ERC-8004 ile Yapay Zeka Tabanlı Merkeziyetsiz Etkileşimi Başlattı

Ethereum, Yeni ERC-8004 Standardıyla Yapay Zeka Tabanlı Merkeziyetsiz Etkileşim Dönemini Başlattı

Ethereum(ETH) ağı, yapay zeka odaklı acentelerin güvenilir biçimde iletişim kurmasını sağlayacak yeni bir standart olan ERC-8004’ü ana ağa dağıttı. Ethereum Vakfı’nın merkeziyetsiz yapay zeka uygulamalarıyla blockchain teknolojisini entegre etme çabalarının bir parçası olarak geliştirilen bu standart, aracıya ihtiyaç duymadan çalışan acenteler arasında güvene dayalı olmayan (‘trustless’) bir etkileşim yapısı sunuyor. Böylece ERC-8004, gelecekteki yapay zekâ destekli merkeziyetsiz ticaret altyapısının temel taşlarından biri haline gelmeye aday.

ERC-8004, yapay zekâ acentelerinin ‘kimliğini’ ve ‘itibarını’ doğrudan zincir üzerinde yönetmeye olanak tanıyan bir yapı sunuyor. Kullanıcılar, bir acentenin gerçekleştirdiği geçmiş görevler ve aldığı değerlendirmeler üzerinden o acentenin güvenilirliğini doğrudan inceleyebiliyor. Geliştirme sürecini yöneten Ethereum Vakfı yapay zeka başkanı Davide Crapis, “ERC-8004, acentelerin birbirine güvenmeden çalışabileceği bir ortamı mümkün kılıyor. Gelecekte binlerce yapay zekâ modeli Ethereum üzerinde birbirleriyle özerk bir şekilde işlem gerçekleştirecek" dedi.

Yeni Sistem, Yapay Zekâ Ticareti için Güven Altyapısını İnşa Ediyor

Crapis, merkeziyetsiz sistemlerde ‘güven’in ekonomik faaliyetlerin temelini oluşturduğunu vurguluyor. Mevcut merkezi yapay zekâ platformlarının aksine, ERC-8004, blockchain tabanlı bir kimlik ve itibar kaydı ile acenteler arası güven sorununa çözüm getiriyor. Bir yapay zekâ acentesi ERC-8004’e kaydolduğunda, otomatik olarak NFT tabanlı bir kimlik belgesi ediniyor. Bu belgede ilgili itibar bilgileri ve kullanıcı yorumları da herkese açık şekilde tutuluyor. Böylece hizmetlerden faydalanmak isteyen kullanıcılar, şeffaf bilgiye doğrudan erişebiliyor.

Crapis, bu noktada “İnsanlar karşılıklı güven duymadan ticari işlem gerçekleştiremez. Yapay zekâ tabanlı hizmetlerin yaygınlaşması, bu tür güven altyapılarına olan ihtiyacı katlanarak artıracaktır” ifadelerine yer verdi. ERC-8004 ile binlerce uzman yapay zekâ modelinin belirli hizmet alanlarında özelleşeceği ve ‘çoklu acente döneminin’ yakın gelecekte standart hale geleceği öngörülüyor.

Merkeziyet Endişeleri Gündemde: Tam Merkeziyetsizlik Hedeflenmeli

Ancak ERC-8004’ün farklı zincirler üzerindeki kayıt sistemini yöneten yapının, potansiyel bir merkeziyet sorununa yol açabileceği dile getiriliyor. Crapis, kullanıcıların belirli zincirlerdeki ERC-8004 kayıtlarına bağımlı hale gelmesinin sistemde dar boğaz yaratabileceğini söylüyor ve tam merkeziyetsizliğin sağlanması için mimari düzeyde dikkatli planlama yapılması gerektiğini vurguluyor.

Yeni standartta yer alan itibar sistemi, sadece herkesin okuyabildiği yorumlara değil, aynı zamanda şifreli geri bildirim gibi karmaşık verileri de kabul edecek şekilde tasarlandı. Bu sayede her proje kendi değerlendirme yapısını özgün şekilde uyarlayabiliyor. Ayrıca, hizmet kalitesinin düzenli olarak denetimini ve chain üzerinde arşivlenmesini sağlayacak ‘dijital gözetim ağı’ fikri de sistem dâhilinde değerlendiriliyor.

X402 Gibi Yeni Ödeme Katmanları ile Entegre Kurulum

ERC-8004 sadece temsilci kayıt sistemiyle sınırlı değil; aynı zamanda ödeme süreçlerini de kolaylaştırmak adına X402 adında bir yardımcı standartla birlikte sunuldu. X402, zincir üstü ödeme taleplerini dış hizmetlerle doğrudan eşleştiren bir protokol olarak dikkat çekiyor. Crapis’e göre bu yapı, hizmet sağlayıcıların fiyat güncellemeleri ve otomatik faturalama gibi konularda esneklik kazanmasını sağlıyor ve “talep ile ödeme” süreçlerini birleştiriyor.

ERC-8004 sisteminin, çoklu zincir ortamında çalışacak şekilde tasarlandığı ve her zincire yalnızca bir adet ‘tekil kayıt defteri’ (singleton registry) dağıtılacağı da bildirildi. Böylece kullanıcılar farklı zincirlerden gelen yorum verilerine tek sistem üzerinden erişebilecek ve tüm ağ genelinde itibar güvenirliği sağlanmış olacak.

Blockchain ve Yapay Zekâyı Birleştiren Yeni Bir Endüstri Standardı Doğuyor

ERC-8004, merkeziyetsiz yapay zekâ etkileşimleri için yeni bir teknolojik çerçeve sunarken, aynı zamanda klasik merkezi platformlarda görülen güven ve şeffaflık sorunlarına yanıt getiriyor. Crapis, sistemin tasarımı hakkında konuşurken, “Her yorumun doğrulanması gerekmez. Önemli olan anlamlı bir ortalama itibarı ortaya çıkaracak sistem kurgusudur” diyerek, yüksek kaliteli hizmetlerin doğal olarak yüksek itibara ulaşacağını ifade etti.

Şimdiden bazı projeler ERC-8004 tabanlı ‘memecoin’ çıkartan ya da yapay zekâ modeline dayalı ticaret otomasyonu gibi uygulamalar geliştirmeye başladı. Ayrıca geliştiriciler için gerekli kaynaklar 8004.org üzerinden erişime açılmış durumda. Tüm bu gelişmeler, Ethereum ile yapay zekâ dünyasının daha güçlü biçimde kesiştiğini ve Web3 çağında güven temelli bir AI altyapısının temellerinin atıldığını gösteriyor.