Ethereum(ETH) toparlanıyor mu? Yatırımcılar temkinli kalmaya devam ediyor

Ethereum(ETH), son 9 günlük süreçte yaklaşık yüzde 43 değer kaybettikten sonra toparlanma sinyalleri vermeye başladı. Ancak türev piyasalar ve zincir üstü veriler, yatırımcıların *endişeli ruh halini* yansıtmaya devam ediyor. Özellikle ETH arzındaki artış ve *katman-2 merkezli ölçeklenme stratejileri* hakkındaki eleştiriler, kısa vadede bu toparlanmanın ivmesini sınırlıyor.

Geçtiğimiz cuma günü ETH, 1.750 dolar seviyesine kadar geriledikten sonra yönünü yukarı çevirdi ve 2.100 dolar seviyesini yeniden kazandı. Buna rağmen vadeli işlemler piyasasında toparlanmaya yönelik güçlü bir güven oluşmuş değil. 2 ay vadeli ETH vadeli sözleşmelerinin yıllıklandırılmış primi, yüzde 3 seviyesinde kaldı. Bu oran genellikle ‘nötr’ kabul edilen yüzde 5’in altında kalarak, yatırımcıların *aşağı yönlü riskler* konusunda temkinli olduğunu gösteriyor.

2026 yılı itibarıyla ETH'nin toplam kripto para piyasasına kıyasla yaklaşık yüzde 9 daha düşük getiri sağladığı görülüyor. Bu durum, yatırımcıların neden ETH pozisyonlarını terk ettiğini sorgulamasına yol açıyor. Talepteki bu zayıflığın en önemli nedeni ise dağıtık uygulamalara (DApp) olan ilginin azalması. Bu düşüş yalnızca Ethereum’a özgü olmasa da, Ethereum halen *merkeziyetsiz finans(DeFi)* dahil olmak üzere TVL (toplam kilitli değer) ve kârlılık açısından liderliğini sürdürüyor.

DefiLlama verilerine göre Ethereum’un ekosistemindeki TVL, tüm blokzincir pazarının yüzde 58’ini oluşturuyor. Bu orana Optimism(OP), Arbitrum(ARB), Base gibi katman-2 çözümleri de dahil edildiğinde pazar payı yüzde 65’in üzerine çıkıyor. Karşılaştırıldığında Solana(SOL) ekosistemindeki en büyük DApp’in TVL’si 2 milyar doları geçememişken, Ethereum’un en büyük DApp’i 23 milyar dolar seviyesinde kilitli değere sahip.

Ethereum’un kurucu ortağı Vitalik Buterin(Vitalik Buterin), geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, katman-2 ağırlıklı büyüme yaklaşımı konusunda net sınırlamaların olduğuna dikkat çekti. Buterin, özellikle mevcut katman-2 çözümlerinde kullanılan çoklu imza (multisig) köprülerine işaret ederek, bunların Ethereum’un *orijinal merkeziyetsizlik hedefleri* ile tam olarak örtüşmediğini ifade etti. Buna rağmen katman-2 ağların hâlâ belirli kullanım alanları ve gizlilik ihtiyaçları için geçerli olduğunu savundu. Ancak Buterin’e göre uzun vadeli hedef, Ethereum’un *ana katmanındaki* ölçeklenebilirliği doğrudan artırmak olmalı.

Ethereum’un arz dinamikleri de yatırımcıların dikkatini çeken bir diğer konu. 2022’deki Merge güncellemesinin ardından Ethereum, yakım mekanizmasıyla birlikte ‘deflasyonist varlık’ söylemini benimsemişti. Ancak son 30 günlük verilere bakıldığında, yıllık arz artış oranı yüzde 0,8 seviyesine kadar yükseldi. Bu oran, geçen yılın aynı döneminde neredeyse sıfırdı. Zincir üzeri aktivitelerdeki düşüş, yakım miktarını azaltarak arzın yeniden artışa geçmesine neden oldu.

Son 30 günde Ethereum ana ağı üzerinden yaklaşık 19 milyon dolar işlem ücreti oluşurken; katman-2 çözümleri üzerinden de ayrıca 14,6 milyon dolarlık gelir elde edildi. Bu durum 'gelir dağılımı'nın ekosistem geneline yayıldığını gösterse de, yatırımcılar açısından *deflasyonist hikâyenin* zedelenmesi bir endişe kaynağı haline gelmiş durumda.

ETH fiyatına yönelik belirsizlikte *makroekonomik faktörler* de etkili. Amerika’daki işgücü piyasasına dair güvensizlik ve yapay zeka altyapısına yapılan yatırımların sürdürülebilirliği konusundaki çekinceler, kripto talebini sınırlandırıyor. Katman-2 çözümlerinin merkeziyetsizlikten ödün vermesi, ETH arzındaki artış ve *on-chain kullanımın* düşmesi gibi faktörler birleşince, Ethereum’un yeniden yukarı yönlü bir momentum kazanması zorlaşıyor.

Uzmanlar, ETH’de kısa vadeli fiyat toparlanmalarının mümkün olduğunu belirtiyor ancak bunun kalıcı bir yükseliş trendine dönüşmesinin kolay olmayacağını düşünüyor. “Yorum” olarak belirtmek gerekirse, bu şartlarda piyasaya güvenle giriş yapan yeni alıcılar görülmediği sürece, riskten kaçınma eğilimlerinin bir süre daha hakim olması muhtemel.