Trump’ın %10 küresel gümrük vergisi tehdidiyle kriptoda yön arayışı: Bitcoin(BTC) sınırlı yükseldi, ETF’lerde varlık rotasyonu hızlandı

Kripto para piyasası, ABD Yüksek Mahkemesi’nin gümrük vergisi kararı ve Başkan Trump’ın yeni ‘%10 küresel gümrük vergisi’ çıkışıyla artan belirsizlik ortamında hafif bir yükseliş yaşadı. *Bitcoin(BTC)* ve *Ethereum(ETH)* başta olmak üzere büyük kripto paralarda görülen toparlanma, yatırımcıların ‘belirsizlik artışı’ karşısında *varlık dağılımını* yeniden gözden geçirdiğini gösteriyor.

20 Şubat’ta (yerel saatle), küresel kripto para piyasa değeri yaklaşık 2,4 trilyon dolar seviyesine çıkarak 24 saat içinde yüzde 1,3 civarında yükseldi. CoinGecko verilerine göre günlük işlem hacmi yaklaşık 114,5 milyar dolar düzeyinde gerçekleşerek önceki güne kıyasla ılımlı bir toparlanma sergiledi.

Bitcoin 24 saatte yüzde 1,2 artışla 67.728 dolar civarına, Ethereum ise yüzde 1,5 yükselişle 1.970 dolar seviyesine çıktı. Büyük altcoin’ler arasında Ripple(XRP) yüzde 1,5 artışla 1,43 dolara, Binance Coin(BNB) yüzde 3,2 yükselişle 625 dolara, Solana(SOL) ise yüzde 4 primle 85 dolara kadar tırmanarak görece güçlü seyretti.

Piyasa değeri yüksek kripto paralardaki bu *görece güçlü görünüm*ün yanında, bazı altcoin’lerde ise belirgin bir *seçici alım* dalgası öne çıktı. DeFi protokolü Morpho(MORPHO) gün içinde yüzde 11’e yakın artışla yükseliş listelerinin üst sıralarına yerleşti. Bitcoin ve Ethereum odaklı temkinli tabloya rağmen, görece küçük piyasa değerine sahip projelere yönelik *tema bazlı alımların* sürdüğü gözlemleniyor.

Klasik zincir olan Ethereum Classic(ETC) yüzde 5,3 yükselişle yeniden dikkat çekti. Ana Ethereum ağında ‘işlem ücreti’ ve ‘ölçeklenebilirlik’ tartışmaları sürerken, yatırımcıların bir bölümünün *görece ucuz kaldığı* düşünülen klasik zincire kısa vadeli alımlarla yöneldiği değerlendiriliyor.

Siyasi tema coin’lerinden Official Trump(TRUMP) ise yaklaşık yüzde 5 yükseldi. Başkan Trump’ı çevreleyen *ticaret politikası* ve *jeopolitik* gündem peş peşe gündeme gelince, simgesel niteliği yüksek bu tip ‘tema varlıklar’a *spekülatif fon girişleri*nin arttığı görülüyor. Yine de ‘yorum’ Piyasada bu tür coin’lerin aşırı oynaklık ve zayıf temeller nedeniyle hâlâ büyük oranda ‘kısa vadeli olay odaklı işlem’ aracı olarak görüldüğü ifade ediliyor. ‘yorum’

Diğer yanda DeFi’nin önde gelen projelerinden Aave(AAVE) yaklaşık yüzde 4,6 düşerken, Pi Network(PI) yüzde 3 civarı geriledi. Rain(RAIN) de yüzde 2’ye yakın değer kaybetti. Büyük coin’lerin görece dengeli seyrettiği, buna karşın orta ve küçük ölçekli kripto paralar arasında *getiri farklarının* keskinleştiği *seçici piyasa* yapısının devam ettiği yorumları yapılıyor.

Kaldıraçlı pozisyonlarda ise kayda değer bir *tasfiye dalgası* yaşandı. CoinGlass verilerine göre 24 saat içinde yaklaşık 180 milyon dolar tutarında kaldıraçlı kripto pozisyonu zorunlu tasfiye edildi. Bunun yaklaşık 71,9 milyon dolarlık kısmı uzun (alış) pozisyonlardan, yaklaşık 108 milyon dolarlık kısmı ise kısa (satış) pozisyonlardan geldi. Bitcoin, 67,9 milyon dolarlık tasfiye hacmiyle ilk sırada yer alırken, Ethereum’da bu tutar 38,3 milyon dolar seviyesinde kaydedildi. Toplamda yaklaşık 78.600 trader’ın pozisyonu kapanmak zorunda kaldı.

Bu tablo, fiyatın tek bir yöne sert biçimde gitmesindense, *her iki yönde de aşırı kaldıraç kullanan hesapların* sırayla tasfiye edildiğini gösteriyor. Son bir ayda piyasa likiditesinin belirgin biçimde zayıflaması, görece küçük emirlerin bile fiyatları daha güçlü hareket ettirmesine yol açıyor. Bu durum, *tasfiye zincirleme riski*ne dair endişeleri artırmış durumda.

Spot ETF tarafında da *karışık bir fon akışı* dikkat çekiyor. Analiz platformu SoSoValue’ya göre Bitcoin spot ETF’lerinden bir günde yaklaşık 165,76 milyon dolar, Ethereum spot ETF’lerinden ise yaklaşık 130 milyon dolar net çıkış oldu. Buna karşılık Solana spot ETF’lerine yaklaşık 5,94 milyon dolar, Ripple(XRP) spot ETF’lerine de yaklaşık 4 milyon dolar civarında net giriş kaydedildi. Bu resim, kurumsal ve yarı kurumsal yatırımcıların Bitcoin ve Ethereum ağırlığını kısmen azaltarak, *büyüme potansiyeli daha yüksek görülen* katman-1 ve ödeme odaklı coin’lere kaydığı şeklinde yorumlanıyor.

Piyasa yorumlarında bunun, kriptoya yönelik genel iştahın azaldığına değil, *aynı sektör içinde varlık rotasyonuna* işaret ettiği vurgulanıyor. Özellikle Solana ve Ripple’ın, sırasıyla *yüksek hızlı ödeme* ve *DeFi/oyun ekosistemi büyüme beklentileri* sayesinde Bitcoin’den farklı bir döngü izleyebileceği görüşü, ETF fonlarının bu iki varlığa dağılmasında etkili olmuş durumda.

Kripto piyasasındaki bu sınırlı yükseliş, *politika ve siyasi risklerin aynı anda* ön plana çıktığı bir dönemde geldi. ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Trump’ın daha önce devreye soktuğu acil gümrük vergisi hamlesini *hukuka aykırı* bularak frenledi. Kararın hemen ardından Trump, bu kez küresel çapta uygulanacak yeni bir ‘*yüzde 10 gümrük vergisi*’ planını gündeme taşıdı.

CNN’in aktardığına göre Trump’ın ortaya koyduğu bu yeni gümrük vergisi, Kongre onayı olmaksızın en fazla 150 gün boyunca yürürlükte kalabiliyor. Sonrasında uzatma için Kongre’den onay alınması şart. Bu nedenle hem bu verginin gerçekten devreye girip girmeyeceği, hem de devam edip etmeyeceği konusunda *siyasi tartışmaların* yoğunlaşması bekleniyor.

Geleneksel olarak, *küresel ticaret maliyetlerini yükselten gümrük politikaları* riskli varlıklar için olumsuz bir etken sayılıyor. Ancak kripto piyasasında bu tür adımlar, *dolar ve hisse senetleri gibi klasik finansal varlıklarda belirsizlik artışı* şeklinde algılanarak, bir miktar sermayenin dijital varlıklara *güvenli liman arayışı olmasa da ‘alternatif kaçış’* amacıyla kaymasına yol açabiliyor. Bitcoin’in dar bantta *kutu hareketi* yaparken aynı zamanda dip alımlarının güçlenmesinde, bu ‘*düzenleme ve gümrük riski karşısında korunma*’ motivasyonunun rol oynadığı belirtiliyor.

Jeopolitik cephede de tansiyon düşmüş değil. Başkan Trump, İran’la nükleer müzakerelerin ilerlememesi halinde ‘*sınırlı bir askeri saldırı*’ seçeneğini masada tuttuklarını ima ederek Orta Doğu kaynaklı risk algısını artırdı. Bölgesel gerilim yeniden gündeme gelir gelmez, geleneksel güvenli limanlar olan *altın* ve *gümüş*te hızlı yükselişler görüldü.

Altın ons fiyatı yüzde 1,46 artışla 5.092 dolara, gümüş ise yüzde 6’ya yakın sıçramayla 84 dolara kadar yükseldi. Hazine tahvilleri ve dolar ile birlikte değerli metallerin, ‘*savaş ve jeopolitik şok*’ dönemlerinde yeniden *birincil sığınak* olarak tercih edildiği bir kez daha gözlendi.

Kripto tarafında ise Bitcoin ve Ethereum’un ‘*dijital altın*’ ve ‘*alternatif varlık*’ söylemi yeniden güç kazanıyor. Her ne kadar geleneksel güvenli limanlar kadar *anlık sığınma aracı* olarak görülmeseler de, orta-uzun vadede *parasal genişleme, enflasyon ve bütçe açıkları* gibi risklere karşı bir tür *koruma aracı* olarak öne çıktıkları görüşü yatırımcılar arasında yayılıyor.

Piyasa katılımcılarına göre, son fiyat hareketlerinde *makro gelişmelerin yanı sıra* son iki günde biriken *çeşitli mikro haber akışları* da etkili oldu. Varlık yönetim şirketi Wincent’in kıdemli direktörü Paul Howard, The Defiant’a gönderdiği değerlendirmede “Son iki günde makro trendlere pek bağlı olmayan, fiyat üzerinde etkili *karma bir haber akışı* yaşandı” ifadesini kullandı.

Howard, özellikle ABD’de *stablecoin yasası*na yönelik beklenti ve endişeleri, Nasdaq’ta listelenen Sui(SUI) ETF lansmanını ve bazı veri analitiği ile trading şirketlerinin (DAT) gerçekleştirdiği *varlık değer düşürme (markdown)* hamlelerini örnek gösterdi. Howard’a göre son bir ayda likidite belirgin biçimde zayıflarken, mevcut *oynaklık riski* de son 12 ayın ortalamasının *dikkat çekici şekilde* üzerine çıkmış durumda.

Likiditenin daraldığı dönemlerde, *tekil haber akışına bağlı sert fiyat dalgalanmaları* sadece spot ve vadeli piyasalarda değil, DeFi, staking ve kaldıraçlı token gibi türev ürünlere de hızlı biçimde yansıyabiliyor. Özellikle Aave, Pi Network ve Rain gibi son dönemde ciddi prim yapmış orta-küçük ölçekli coin’lerin, *görece küçük satış baskılarında bile sert düşüşler yaşayabileceği* uyarıları öne çıkıyor. Piyasada bu durum ‘*varlıklar arası asimetrik oynaklık*’ olarak tanımlanıyor.

Tüm bu gelişmeler, *gümrük vergisi ve savaş riskleri* gölgesinde kriptonun ‘*alternatif riskli varlık*’ rolünün yeniden test edildiği bir döneme işaret ediyor. Yüksek Mahkeme’nin gümrük kararı, Başkan Trump’ın yüzde 10’luk küresel gümrük vergisi planı, İran merkezli askeri gerilim olasılığı ve buna eşlik eden stablecoin yasası ile yeni ETF’ler gibi *özel haber akışı*, kriptoyu yeniden *finansal sistemdeki konumunu* sorgulayan bir piyasaya sürüklüyor.

Piyasa cephesinde, kısa vadede Bitcoin ve Ethereum fiyatlarının gümrük ve jeopolitik haber akışına bağlı dalgalanmaya devam edebileceği, ancak spot ETF fon akımlarındaki *varlık rotasyonunun* ve kaldıraçlı pozisyon tasfiyelerinin dengelenmesiyle birlikte yeniden *temel veriler ve on-chain göstergeler* odaklı bir seyrin öne çıkacağı öngörülüyor. Buna karşın, likiditenin zayıf olduğu mevcut ortamda *tekrarlayan makro şoklar*ın yeni bir oynaklık dalgası ve büyük ölçekli tasfiyeleri tetiklemesi olasılığı göz ardı edilmiyor. Bu nedenle hem bireysel hem kurumsal yatırımcılar için ‘*yön arayışı*’ndan çok ‘*risk yönetimi*’nin öne çıktığı bir döneme girildiği vurgulanıyor.