Türkiye’de 71 Milyon TL’lik Kripto Skandalı, ABD’de Yapay Zeka–Savunma Ortaklığı: Bitcoin(BTC) Dalgalanıyor

Bu hafta küresel kripto piyasası ‘güvenlik ihlali’, ‘kurumsal benimseme’ ve ‘makro değişkenlerin’ aynı anda etkili olduğu, dalgalı bir seyir izledi. Türkiye’de ‘kripto güvenliği’ tartışmalarını alevlendiren bir olay yaşanırken, ABD’de ‘dijital varlık’ ve ‘yapay zeka’ alanında Wall Street ile büyük teknoloji şirketlerinin rekabeti sertleşti. Aynı dönemde ‘makroekonomik veriler’ ve büyük kurumların risk iştahına dair açıklamaları, Bitcoin(BTC) ve geniş kripto piyasasında dalgalanmaları artırdı.

Türkiye’de ‘ulusal vergi idaresi’ büyük bir güvenlik skandalının merkezine yerleşti. Vergi borçlularının varlıklarını takip edip haczetme sürecini anlatan bir basın bilgilendirmesinde, soğuk cüzdanın ‘şifre kurtarma ifadesi’ olan seed (niyemonik) kelimelerinin sansürsüz şekilde yer aldığı fotoğraf kullanıldı. Bu hata nedeniyle, haczedilmiş ve devlet gözetiminde tutulması gereken yaklaşık 400 milyon adet Pre-Retogeum(PRTG) tokenın saklandığı cüzdana yetkisiz erişim sağlandığı ve varlıkların dışarı taşındığı bildirildi. Toplam kaybın 4,8 milyon dolar, yani yaklaşık 71 milyon lira seviyesinde olduğu hesaplanıyor. Olay, kamu kurumlarının ‘dijital varlık güvenliği’ konusunda ne kadar hazırlıksız olabileceğini gösterdi ve ilerleyen dönemde ‘devletin el koyduğu kripto varlıkların’ saklanmasına yönelik prosedürlerin köklü biçimde gözden geçirilmesine yol açabilir. Uzmanlar, bu tür seed ifadesi sızıntılarının telafisinin neredeyse imkansız olduğuna dikkat çekerek, kamu görevlilerinin kripto cüzdan mantığını ‘temel eğitim’ düzeyinde dahi bilmesi gerektiğini vurguluyor.

Aynı hafta ABD’de ‘yapay zeka’ ile ‘ulusal güvenlik’ arasındaki kesişim alanı sert biçimde öne çıktı. OpenAI, ABD Savunma Bakanlığı ile gizli askeri ağlarda kendi yapay zeka modellerinin kullanılmasını kapsayan bir anlaşma yaptığını duyurdu. Anlaşmanın, Beyaz Saray’ın kısa süre önce federal kurumlara Anthropic teknolojisinin kullanımını durdurmaları yönünde talimat vermesinin hemen ardından açıklanması dikkat çekti. OpenAI Üst Yöneticisi Sam Altman, X üzerinden yaptığı paylaşımda, Pentagon’un ‘gizli ağ’ altyapısında şirket modellerini çalıştıracağını ve Savunma Bakanlığı’nın güvenlik hassasiyetlerini ‘derin biçimde ciddiye aldığını’ söyledi. Aynı gün ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in, Anthropic’i ulusal güvenlik açısından ‘tedarik zinciri riski’ olarak tanımladığı ve savunma sanayii şirketlerinden Anthropic modellerini kullanmadıklarına dair yazılı güvence istediği aktarıldı. Gözlemciler, ‘AI regülasyonunun’ artık yalnızca teknoloji rekabeti değil, aynı zamanda ‘savunma ihaleleri’ ve ‘kamu tedarik zinciri’ üzerinde de belirleyici olacağını düşünüyor. Bu durumun, büyük teknoloji hisseleriyle birlikte ‘kripto piyasasındaki risk iştahını’ da dolaylı yoldan etkileyebileceği değerlendiriliyor.

Kurumsal tarafta ‘dijital varlık saklama’ ve ‘staking hizmetleri’ konusunda da önemli bir gelişme yaşandı. Wall Street’in büyük yatırım bankalarından Morgan Stanley, ABD Para Birimi Denetleme Ofisi’ne(OCC) ‘sıfırdan kurulacak ulusal tröst bankası’ lisansı için başvurdu. Başvuruya göre yeni kurumun adı ‘Morgan Stanley Digital Trust, National Association’ olacak ve bireysel ile kurumsal müşteriler için dijital varlıkların saklanması, alım-satım, takas ve transfer işlemlerinin yürütülmesi gibi hizmetler sunulacak. Bloomberg ve Forbes haberlerinde, bankanın bazı kripto varlıklar için ‘staking’ desteği de planladığı belirtildi. Proof-of-Stake(PoS) tabanlı ağlarda staking, kullanıcıların tokenlarını kilitleyerek ağ doğrulamasına katkı sağlaması ve karşılığında ödül alması prensibine dayanıyor. Geleneksel finans kuruluşları regülasyon, operasyonel yapı ve bilanço yönetimi nedeniyle bugüne kadar bu alana temkinli yaklaşmıştı. Morgan Stanley’nin bu hamlesi, kurumsal yatırımcıların stratejisinin ‘sadece spot kripto varlık tutmaktan’ çıkarak ‘getiri odaklı dijital varlık yönetimine’ doğru genişlediğinin işareti olarak yorumlanıyor.

‘Stabil kripto para’ tarafında ise PayPal, MoonPay ve M0 ortaklığıyla ‘uygulama odaklı yeni bir ürün’ duyuruldu. PayPal, geliştiricilerin PayPal USD(PYUSD) temelli, uygulama veya platforma özel, dolara endeksli tokenlar çıkarabilmesini sağlayacak PYUSDx altyapısını tanıttı. Lansmanın gelecek ay yapılması bekleniyor. PayPal kripto birimi yöneticisi May Zabaneh, stabil kripto paraların bir sonraki büyüme dalgasının ‘uygulama katmanında’ gerçekleşeceğini belirterek, geliştiricilerin özgün kullanıcı deneyimleri tasarlamak istediğini ancak bunun için temelden yeni bir ‘para altyapısı’ inşa etmek zorunda kalmamaları gerektiğini söyledi. Piyasa yorumcularına göre, büyük ödeme ve fintech şirketlerinin ‘ana stabil kripto para+uygulamaya özel token’ modeliyle genişlemesi, zincir üzerindeki ödemelerde paranın kullanım alanlarını uygulama bazında daha da özelleştirebilir. Bu durum, ‘PYUSD’ benzeri büyük birimlerin altyapı katmanı görevi görürken, kullanıcının elinde görünen tokenların giderek daha çok uygulama markasına bağlı hale gelmesi anlamına gelebilir.

‘Makroekonomik cephe’ de haftanın geri kalanında kripto oynaklığını artırdı. Bitcoin(BTC) cuma günü 65.500 doların altına sarkarak hafta içindeki yükselişinin önemli bölümünü geri verdi. Hareket, ABD üretici fiyat verisinin açıklanmasının ardından S&P500 endeksinin gün içi yönüyle neredeyse eş zamanlı gerçekleşti. Bu eşleşme, yatırımcıların ‘riskten kaçış’ pozisyonuna geçtiğine işaret ediyor. Aynı dönemde UBS, ABD hisse senetleri için görüşünü ‘nötr’e çektiğini açıkladı. UBS raporu, küresel fonların ‘güvenli liman’ varlıklara yönelmesine yol açabileceği ve bunun da hem hisse senedi hem kripto gibi ‘riskli varlıklarda’ satış baskısını artırabileceği değerlendirmelerine neden oldu. Bazı yatırımcılar, ABD borsalarında sert satışların yaşanacağı, yani ‘en kötü senaryonun’ gerçekleşmesi halinde, Bitcoin’in bu yıl içindeki en düşük seviyelerini yeniden test edebileceğinden endişe ediyor. Diğer yandan bazı analistler, yapay zeka altyapı yatırımlarının hisse piyasaları üzerinde baskı yaratsa bile, Bitcoin’in uzun vadeli yönünün tek bir sektörün(dijital teknoloji hisseleri) performansına bağımlı olmadığını savunuyor.

Hafta sonu itibarıyla ‘başlıca kripto paraların fiyatları’ da bu dalgalı ortamı yansıttı. Bitcoin(BTC) 67.494 dolar, yani yaklaşık 9,97 milyon lira; Ethereum(ETH) ise 2.014 dolar, yaklaşık 2,97 milyon lira seviyesinde işlem gördü. XRP fiyatı 1,41 dolar, yani 2.083 lira civarında seyretti. CoinMarketCap verilerine göre kripto piyasasının toplam değeri 2,33 trilyon dolar eşiğinde bulunuyor. Piyasa değerine göre ilk 100 kripto varlık içinde haftalık performans tablosunun kazananları yüzde 25,48 ile Kite(KITE), yüzde 21,15 ile Stable(STABLE) ve yüzde 20,42 ile Pippin(PIPPIN) oldu. Kaybedenler tarafında ise Bitcoin Cash(BCH) yüzde 19,09, Cosmos(ATOM) yüzde 18,15 ve Pepe(PEPE) yüzde 10,11 oranında geriledi. Bu tablo, ‘altcoin piyasasında seçici bir alım-satım sürecinin’ yaşandığına işaret ediyor.

Piyasanın genel havasını özetleyen değerlendirmelere göre bu haftanın en önemli temaları ‘güvenlik’, ‘kurumsallaşma’ ve ‘regülasyon-savunma ekseninde birleşen yeni riskler’ oldu. Türkiye’deki vergi idaresi olayı, kripto varlıkların devlet denetimine girdiği anlarda bile temel güvenlik protokollerinin ihlal edilmesi halinde zararın ‘kalıcı ve geri döndürülemez’ olabileceğini sert biçimde gösterdi. Aynı anda Morgan Stanley’nin tröst bankası hamlesi ve PayPal’ın PYUSDx duyurusu, geleneksel finans dünyasının kripto saklama ve ödeme altyapılarını çok hızlı biçimde büyüttüğünü ortaya koydu. ‘Yorum’ Bu dinamikler, sadece kripto varlıkların fiyatını değil, uzun vadede ‘finansal sistemin nasıl şekilleneceğini’ de belirleyecek.

Fiyatlama tarafında ise ‘makro veri’ ve ‘hisse senedi piyasalarındaki yön arayışı’ kriptonun günlük hareketlerine yön vermeye devam ediyor. Ancak piyasa yapısı giderek ‘kim saklıyor, nerede kullanılıyor, hangi kurallarla yönetiliyor’ sorularının öne çıktığı bir ‘altyapı rekabetine’ doğru kayıyor. ‘Yorum’ Bu süreç uzadıkça kısa vadeli dalgalanmalar sertleşebilir, fakat orta-uzun vadede dijital varlıkların küresel finans sistemi içindeki rolünün daha belirgin ve sistemik hale gelmesi bekleniyor.