SEC ve CFTC’den Kripto Para ve Tahmin Piyasaları İçin Yeni Düzenleme Hamlesi: Kripto Sınıflandırma ve Yetki Paylaşımı Masada

ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu(SEC) ile Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu(CFTC), kripto paralar ile ‘tahmin piyasaları(prediction markets)’na ilişkin yeni düzenleme taslaklarını Beyaz Saray’a gönderdi. Başkan Trump yönetiminin, bağımsız finansal düzenleyicilere de Beyaz Saray’ın düzenleme inceleme prosedürünü uygulamaya başlamasının ardından, iki kurumun piyasaya doğrudan ‘kural seti’ sunma aşamasına geçtiği yorumları yapılıyor.

Bloomberg’e göre SEC ve CFTC, bu hafta kripto para düzenlemeleri ve tahmin piyasalarına yönelik çerçeve kuralları içeren taslakları Beyaz Saray’a iletti ve resmi inceleme süreci başladı. Daha önce SEC ve CFTC gibi bağımsız kurumlar, yeni düzenleme taslaklarını Beyaz Saray’a sunmak zorunda değildi. Ancak Trump yönetimi, 2025’ten itibaren ABD finansal düzenleyicileri de dahil olmak üzere tüm yürütme organlarında bu prosedürün uygulanmasını talep ediyor.

Beyaz Saray Bilgi ve Düzenleyici İşler Ofisi(OIRA) internet sitesine göre SEC, 4’ünde (yerel saatle) ‘Belirli Türde Kripto Varlıklara ve Kripto Varlıkları İçeren Belirli İşlemlere Federal Menkul Kıymetler Kanunlarının Uygulanması(Application of the Federal Securities Laws to Certain Types of Crypto Assets and Certain Transactions Involving Crypto Assets)’ başlıklı adımı kayda geçirdi. Sektörde, bu belgenin fiili bir ‘kripto varlık sınıflandırma sistemi(taxonomy)’ oluşturma çalışmasıyla bağlantılı olabileceğine dikkat çekiliyor.

SEC’nin kripto varlıklar için bir ‘sınıflandırma sistemi’ hazırlığı yaptığı iddiası da güçleniyor. Bloomberg, kurum içi rehberliğin dijital varlık ‘taksonomisi’ ile ilişkili olabileceğini aktardı. SEC sözcüsü de, SEC Başkanı Paul Atkins(Pol Atkıns) tarafından daha önce yapılan açıklamalara atıf yapılmasını istedi.

Atkins, geçen ay token sınıflandırmasına ilişkin resmi bir rehber geliştirilmesini önererek, dijital varlık düzenlemelerindeki netliğin ‘uzun süredir geciktiğini’ vurgulamıştı. Bu yaklaşım, Kongre’de görüşülen kripto piyasa yapısına dair ‘piyasa yapısı yasası’ taslağının çizgisiyle de örtüşüyor.

Piyasada, SEC’nin kripto varlık sınıflandırmasını netleştirmesi halinde dijital varlıkların daha ayrıntılı tanımlanacağı ve hangi kurallara tabi olduklarının daha açık hale geleceği beklentisi öne çıkıyor. Bu çerçevede kripto varlıkların birkaç kategoriye ayrılması ve her kategoriye göre SEC ya da CFTC’den hangisinin ‘gözetim ve denetim’ yetkisine sahip olacağını belirleyen bir eşik tanımlanabileceği konuşuluyor. Böyle bir tasnif, ‘işletme kaydı’, ‘zorunlu bildirim ve şeffaflık’ ile ‘faaliyet kuralları’ gibi pratik alanlarda geniş çaplı değişiklik anlamına gelebilir.

Atkins, Kongre’nin ‘geleceğe dayanıklı(future-proof)’ bir yasa çıkarması gerektiğini savunurken, piyasa yapısı yasa tasarısı ilerlemese bile SEC’nin kendi yetki alanı içinde kural setini yenileme payı bulunduğunu da kabul ediyor. Bu duruş, ‘yasama gecikirse düzenleyici kurumların ön alarak çerçeveyi çizmesi’ yönünde bir sinyal olarak yorumlanıyor.

CFTC tarafında da ‘Proje Kripto(Project Crypto)’ kapsamında SEC ile işbirliği derinleşiyor. İki kurum, bu ortak inisiyatifle kripto para piyasalarına yönelik federal gözetimi ‘eşgüdüm(coordination)’, ‘tutarlılık(coherence)’ ve ‘bütünleşik yaklaşım’ temelinde inşa etmeyi hedefliyor. Böylece yetki sınırlarının netleştirilmesi, çakışan düzenlemelerin azaltılması ve parçalı düzenleme görünümünün yumuşatılması amaçlanıyor.

CFTC Başkanı Michael Selig(Maykıl Selig), bu işbirliğinin hedefini “yeniliğin ABD topraklarında, ABD hukuku altında ve ABD’li yatırımcı, müşteri ve şirketler için kök salmasını sağlayacağız” sözleriyle ifade etti. Bu yaklaşım, kripto para ekosistemini ‘resmi finansal çerçeve’ içine alırken, düzenleyici belirsizlik nedeniyle faaliyetin yurt dışına kaymasını önleme niyeti olarak görülüyor.

Özellikle CFTC, tahmin piyasalarına ilişkin ‘ön düzenleme bildirimi(ANPR – Advance Notice of Proposed Rulemaking)’ni 3’ünde (yerel saatle) OIRA’ya sundu. Son bir yıl içinde hızla yaygınlaşan tahmin piyasaları, bazı eyaletlerde güçlü bir karşı tepkiyle karşılaşıyor ve ciddi tartışmalar doğuruyor. Yeni girişimin, bu genç piyasanın ‘asgari kural seti’ni tanımlayabilecek bir başlangıç olduğu yorumları yapılıyor.

Selig, 4’ünde (yerel saatle) yaptığı açıklamada “Piyasamızda hangi ürünlerin ‘kendi kendine sertifikasyon(self-certified)’ kapsamında değerlendirilebileceği, hangilerinin bu kapsama girmeyeceği ve bu alanda sunulan farklı ürünleri nasıl ölçeceğimize dair ‘son derece net ölçütler’ getireceğiz” dedi. ‘Kendi kendine sertifikasyon’, borsa gibi piyasa işletmecilerinin belirli koşulları sağladığını kabul edip ürünü listeleyerek işleme açtığı süreç olarak tanımlanıyor. Bu süreçteki kriterler yeterince hassas olmazsa, ‘düzenleme boşluğu’ ya da ‘yatırımcı/ tüketici mağduriyeti’ tartışmalarına zemin oluşturabiliyor.

Selig ayrıca Milken Enstitüsü(Milken Institute) ‘Finansın Geleceği(Future of Finance)’ konferansında “Kripto para sektöründe gördüğümüz üzere, düzenleyici kurumlar bu piyasaları engellemeye çalıştıkça, piyasa faaliyetleri yurt dışına kayıyor” uyarısında bulundu. Ardından “ABD içinde doğru kural ve düzenlemeleri oluşturmazsak, yurt dışında ‘kara pazar(black market)’ oluşacaktır” değerlendirmesini yaptı.

Bu tartışmalar sürerken, haberde atıf yapılan fiyat verilerine göre Bitcoin(BTC) son 1 haftalık grafikte 72.673 dolar seviyesinden işlem gördü. Dolar/TL kurunun 1 dolar = 1.491,10 won karşılığı yaklaşık hesaplandığında, Bitcoin’in yerel para birimi bazındaki fiyatı yaklaşık 108,39 milyon won seviyesine denk geliyor. *Kripto para* piyasasına yönelik *düzenleyici netliğin* kurumsal sermaye girişi için önemli bir dayanak oluşturabileceği beklentisi güçlenirken, SEC ve CFTC’nin hazırladığı taslakların *yetki alanı* ve *uyum maliyetleri*ni nasıl yeniden şekillendireceği, önümüzdeki dönemde piyasa *oynaklığı* açısından belirleyici bir unsur olmaya aday görünüyor.