Orta Doğu gerilimi petrolü 90 doların üzerine taşıdı: Bitcoin(BTC) ve hisse senetlerinde satış baskısı artıyor

Orta Doğu’da yeniden tırmanan ‘jeopolitik risk’ ile birlikte ‘petrol fiyatları’ sert yükseldi. Brent petrolü, varil başına 90 dolar eşiğini aşarak son gerilim dalgası sonrasında ilk kez önemli bir ‘psikolojik direnç’ seviyesini kırdı. Enerji arzında kesinti endişeleri artınca, ‘riskli varlıklar’ genelinde baskı görüldü ve ‘Bitcoin(BTC)’ de bir günde yaklaşık %3 gerileyerek 68.000 dolar bandına indi.

Bu son yükseliş dalgasında ‘Başkan Trump’ın’ sert açıklamaları piyasadaki tedirginliği artırdı. Trump, Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda İran ile bir anlaşma ihtimalini tamamen reddederek, kabul edilebilir tek sonucun ‘unconditional surrender’ yani ‘koşulsuz teslimiyet’ olduğunu söyledi. Bu mesajların ardından piyasada, çatışmanın kısa sürede yatışmasının zor olduğu ve gerginliğin daha da tırmanabileceği yönündeki endişeler belirginleşti.

‘Savaşın uzama’ ihtimali güçlendikçe, küresel ‘petrol arz zinciri’ üzerindeki riskler de yeniden fiyatlanmaya başladı. Financial Times(FT)’e göre Katar Enerji Bakanı Saad al Kaabi(Saad al Kaabi), Orta Doğu’da süren çatışmaların küresel enerji piyasasını ciddi biçimde sarsabileceğini söyledi ve petrol fiyatlarının varil başına 150 dolara tırmanma olasılığının tamamen göz ardı edilemeyeceği uyarısında bulundu. Piyasanın, krizin ne kadar sürebileceğini ‘hafife almış olabileceği’ yönündeki değerlendirmeler güç kazanırken, trader’lar da giderek daha fazla ‘uzayan çatışma’ senaryosunu fiyatlamaya başladı.

Irak, Kuveyt ve Suudi Arabistan hattında ‘arz baskısı’ da hızla birikiyor. Irak’ın, petrol üretiminin büyük bölümünü şimdiden durdurduğu bildirilirken, Kuveyt’te depolama kapasitesinin sınırına yaklaşıldığı ve birkaç gün içinde üretim ayarlamasına gitmek zorunda kalabileceği yorumu yapılıyor. Körfez’in en büyük üreticisi konumundaki Suudi Arabistan için de, koşullar daha da bozulursa ‘üretim kısıntısı’ baskısının artabileceği belirtiliyor. Çatışmalar ‘nakliye koridorları’ ve ‘kritik üretim sahaları’ üzerinde ne kadar yoğunlaşırsa, küresel enerji piyasasında da o kadar yüksek bir ‘arz primi’ oluşabileceği ifade ediliyor.

Fiyat hareketleri son günlerde oldukça sertleşti. Brent petrolü, cuma günü seans içinde yaklaşık %7 yükselerek varil başına 91,33 dolara kadar çıktı. Çatışma öncesi yaklaşık 72 dolar civarındaki seviyelerle karşılaştırıldığında, kısa sürede ‘fiyat bandının’ köklü biçimde değiştiği görülüyor. ABD Batı Teksas tipi petrol(WTI) da yaklaşık %13 artışla 89 dolar civarında el değiştirdi. Dolar/TL kurunun 1483,50 olarak alındığı varsayımla, 91,33 dolarlık Brent varil fiyatı Türk lirası cinsinden yaklaşık 135.516 liraya denk geliyor. ‘Yorum: Buradaki TL hesaplaması, verilen kur varsayımına göre yaklaşık maliyet etkisini göstermek için kullanılmıştır.’

‘Petrol fiyatlarındaki sıçrama’, finansal piyasalarda genel bir ‘riskten kaçış’ dalgasını tetikledi. ‘Güvenli liman’ varlıklara talep artarken, risk iştahı zayıfladı ve ‘Bitcoin(BTC)’ günlük bazda yaklaşık %3 gerileyerek 68.000 dolar seviyesine indi. ABD hisse senedi piyasaları da satış baskısı altında kaldı; S&P 500 endeksi yaklaşık %1, Nasdaq ise %1,1 oranında düştü.

Piyasalarda ‘yükselen petrol fiyatlarının’ yalnızca bir emtia hareketi olmadığı, aynı anda hem ‘enflasyonun yeniden alevlenmesi’ hem de ‘faiz patikasındaki belirsizlik’ açısından baskı unsuru olabileceği vurgulanıyor. Orta Doğu’daki tansiyonun daha da artması halinde, enerji arzındaki kırılganlığın uzun süre devam edebileceği ve bu süreçte ‘riskli varlıklar’da dalgalanmanın kolay kolay dinmeyebileceği değerlendiriliyor. ‘Yorum: Yatırımcılar için ana risk, petrol kaynaklı kalıcı enflasyon baskısının merkez bankalarını daha sıkı bir çizgide tutarak, kripto para ve hisse senedi gibi varlıklarda değerlemeleri aşağı çekme olasılığıdır.’