CLARITY yasasında kritik düğüm: Stabil kripto para ödülleri ve Thom Tillis’in ‘altın oy’u süreci kilitliyor

Trump’ın desteğine ve Beyaz Saray’daki üst düzey görüşmelere rağmen, ABD Senatosu’ndaki ‘CLARITY yasası’ hâlâ yerinde sayıyor. Kripto para piyasası yapısını yeniden düzenleme hedefinde genel bir uzlaşı bulunsa da, özellikle stabil kripto paralar için öngörülen ‘ödül’ maddesi siyaset ve bankacılık cephesinden sert direnç görüyor. Orta seçim takvimi yaklaştıkça tarafların uzlaşma alanı da daralıyor.

Yasada yaşanan gecikmenin odağında, Senato’daki Demokratlar ile banka lobisinin ısrarlı itirazı var. Stabil kripto para bakiyesi tutan ya da bu coin’lerle yapılan ödemelere karşı getiri sunan ‘getiri·ödül’ programlarının, fiilen ‘mevduat benzeri ürünlere’ dönüşebileceği uyarıları öne çıkıyor. Bu tür modellerin geleneksel finansal düzenlemeleri ‘baypas edebileceği’ ve yeterli ‘tüketici koruma’ mekanizmasına sahip olmadığı eleştirileri, müzakereleri kilitlemiş durumda.

Trump cephesi ve kripto yanlısı Cumhuriyetçiler, tasarının hızla geçmesini piyasalara verilecek ‘net bir sinyal’ olarak görüyor. Ancak Demokrat kanat, stabil kripto paraların bankacılık sistemiyle nerede kesişeceği ve getirilerin hangi noktadan itibaren ‘faiz’ sayılacağı konusunda daha sert çizgiler talep ediyor.

6’sında (yerel saatle), kripto odaklı muhabir Eleanor Terrett, X üzerinden yaptığı güncellemede, CLARITY yasasının Senato Bankacılık Komitesi’nden çıkması için Cumhuriyetçi senatör Thom Tillis’in (Kuzey Carolina) pozisyonunun ‘belirleyici’ olabileceğini aktardı.

Tillis’in odaklandığı konu, stabil kripto para ödüllerinin kapsamı. Senatör, ocak ayında Bankacılık Komitesi yasa taslağını ‘mark-up’ sürecine hazırlarken, *ödül* sağlanabilecek alanları daraltan bir değişiklik önerisi sunmuş ve farklı düşündüğünü açıkça göstermişti. Bu girişim, hangi tür ödüllerin serbest kalacağı ve hangi noktadan sonra getirinin düzenlemeye tabi ‘faiz’ sayılacağına dair sınırları yeniden çizme çabası olarak yorumlanıyor.

O dönemde ABD merkezli kripto borsası Coinbase, özellikle bu tür değişiklikleri gerekçe göstererek yasa tasarısına verdiği desteği çekti. Bu durum, stabil kripto para ‘ödül’ maddesinin sektörde ne kadar hassas karşılandığını net biçimde ortaya koydu. Piyasada, stabil kripto paralara sunulan getirilerin borsa ve fintek şirketleri için hem müşteri çekme aracı hem de gelir kalemi olduğu, bu alanda yapılacak ‘aleyhte’ bir düzenlemenin iş modellerine doğrudan darbe vuracağı düşünülüyor.

Bu arada CLARITY yasasına dair çerçevenin, Senato Tarım Komitesi’ne düşen bölümü ocak ayında onaylandı. Ancak asıl kilit nokta olan Bankacılık Komitesi, hâlâ mark-up sürecini tamamlayabilmiş değil. Komite aşamasındaki tıkanıklık giderilmedikçe tasarının genel kurula taşınması oldukça zor.

Terrett’in aktardığına göre taraflar arasında ‘büyük ve dramatik bir anlaşma’ olasılığı zayıf. Bunun yerine hem bankacılık tarafının hem kripto endüstrisinin tam olarak memnun kalmadığı, ancak ‘katlanılabilir’ bulduğu bir *asgari mutabakat metni* oluşturma fikri güç kazanıyor.

Bir sonraki mark-up oturumunda Demokratlar son ana kadar karşı çıksa bile, teoride oylamanın ‘parti-blokları’ halinde ilerleyip tasarının komiteden geçmesi mümkün. Ancak bu senaryoda Demokratlardan kopan oy olmazsa, Cumhuriyetçilerin eksiksiz bir birlik sergilemesi gerekecek ve tam bu noktada Thom Tillis’in ‘evet’ oyu bir tür ‘altın oy’ niteliği kazanacak. Onun kararı, CLARITY yasasının ilerleyip ilerlemeyeceğini fiilen belirleyebilir.

Müzakerelere doğrudan katılan bazı aktörler, stabil kripto para ödülleri etrafındaki tartışmanın “odadaki oksijenin büyük bölümünü tükettiğini” söylüyor. Sonuç olarak, aslında masaya yatırılması gereken bazı hassas başlıklar —örneğin *merkeziyetsiz finans(DeFi)* ile ilgili çekinceler— ikinci plana itilmiş durumda. DeFi tarafındaki bir temsilci, Demokratların sonradan bu ‘atlanan’ konulara yeniden yoğunlaşmaya çalıştığı ve bu nedenle “son günlerde epey telaşlı” göründüğünü aktarıyor.

Demokratların bir kısmı, tasarıdaki ‘etik’ hükümlerine de özel hassasiyet gösteriyor. *Çıkar çatışmalarının önlenmesi*, lobicilik faaliyetlerindeki şeffaflık ve düzenleyici kurumlarla ilişki çerçevesinin nasıl çizileceği gibi detaylar, metinde kullanılacak birkaç kelimeyle bile kabul edilebilirlik eşiğini ciddi biçimde değiştirebiliyor. Bu durum da pazarlığı daha karmaşık hale getiriyor.

Zaman faktörü de baskıyı artırıyor. Senato Bankacılık Komitesi’nin mark-up takvimi daha da ötelenirse, sahne arkasında tamamen farklı senaryoların devreye sokulabileceği konuşuluyor. Öte yandan stabil kripto para getirileri ve ilgili maddelerde, önümüzdeki 3 hafta içinde ‘sınırlı da olsa anlamlı’ ilerleme sağlanabileceğine dair temkinli bir iyimserlik de mevcut. Taraflar asgari uzlaşı metnini netleştirebilirse, mark-up süreci yeniden mart ayının sonuna planlanabilir.

Son verilere göre kripto para piyasasının toplam değeri yaklaşık 2,32 trilyon dolar düzeyinde. 1 doların 1485 won seviyesinden çevrilmesiyle bu tutar, yaklaşık 3446,2 trilyon won’a denk geliyor. CLARITY yasasının nihai şekli; sadece stabil kripto paraların nasıl denetleneceği konusunda değil, aynı zamanda ABD kripto piyasasının kurumsal çerçevesi ve bu varlık sınıfının ‘resmi finans sistemi’ne hangi hızda entegre olacağını belirleyecek önemli bir ‘yol gösterici sinyal’ olarak görülüyor. Bu nedenle tasarının akıbeti, hem Washington’da hem de küresel kripto piyasasında yakından izleniyor.