ABD Hazine Bakanlığı, Kuzey Kore’nin 800 Milyon Dolarlık Kripto Kara Para Aklama Ağına Yaptırım Uyguladı

ABD Hazine Bakanlığı, Kuzey Kore’nin ‘sanal varlıklar üzerinden kara para aklama’ ağını hedef aldı. 2024 yılında yaklaşık 800 milyon dolar (yaklaşık 1 trilyon 1933 milyar won) tutarındaki fonun kripto paraya dönüştürülerek aklandığı ve toplu imha silahları(WMD) programının finansmanında kullanıldığı, yaptırım kararının temel gerekçesi olarak öne çıktı.

Hazine Bakanlığı’na bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi(OFAC), 13’ünde (yerel saatle) yaptığı açıklamada 6 kişi ve 2 şirketi yaptırım listesine aldığını duyurdu. Bakanlık, bu kişilerin yabancı şirketlere IT personelini ‘sahte istihdam’ yöntemiyle yerleştirerek, elde edilen maaşları Pyongyang’a aktardığını ve bu yolla yasa dışı fon oluşturduğunu belirtti. OFAC’a göre söz konusu ağ, Vietnam, Laos, İspanya gibi bir dizi ülkede faaliyet gösterdi.

Bu yaptırım paketi, Kuzey Kore’nin geleneksel ‘hackleme ve çalma’ modelinin ötesine geçerek, yurtdışındaki IT çalışanları üzerinden kurulan ‘gelir toplama ve kara para aklama’ mekanizmasına odaklanması açısından öne çıkıyor. Bakanlık, Kuzey Kore bağlantılı yapıların sahte belgeler, çalıntı kimlikler ve kurgulanmış çevrimiçi profillerle ABD ve müttefik ülkelerdeki meşru şirketlerde iş bulduğunu bildirdi.

Bu yolla kazanılan gelirlerin büyük bölümünün Kuzey Kore yönetimi tarafından toplandığı ve WMD ile balistik füze programlarına aktarıldığı ifade ediliyor. Bazı çalışanların ise çalıştıkları şirketlerin iç ağlarına kötü amaçlı yazılım yerleştirerek ticari sırları ve hassas verileri çaldığı, bu verileri bir ‘şantaj’ aracına dönüştürüp ek ödeme talep ettiğine dair bulgular paylaşıldı. Hazine yetkilisi Scott Bessent(Scott Bessent), “Kuzey Kore rejimi, yurtdışındaki IT operatörlerinin aldatıcı yöntemleriyle ABD şirketlerini hedef alıyor, hassas verileri ‘silahlaştırarak’ şirketleri şantajla sıkıştırıyor ve büyük meblağlar koparıyor” dedi.

Blokzincir analiz şirketi Chainalysis, Kuzey Kore bağlantılı ağların merkezi borsalar, saklamalı cüzdanlar (hizmet sağlayıcının özel anahtarı tuttuğu cüzdanlar), merkeziyetsiz finans(DeFi) protokolleri ve zincirler arası köprüler gibi farklı ‘kripto altyapı’ bileşenlerini birlikte kullanarak fon transferlerini gizlediğini tespit etti. Bu yapı, tek bir blokzincirde kalmak yerine birden fazla ağ arasında geçiş yaparak izleri dağıtan, iz sürmeyi zorlaştıran tipik bir kara para aklama yöntemi olarak tanımlanıyor.

OFAC’ın açıkladığı yaptırım listesinde, birden fazla blokzincire yayılmış 21 kripto para cüzdan adresi yer alıyor. Chainalysis araştırmacıları, bu durumun Kuzey Kore’nin yasa dışı fonların taşınması ve gizlenmesi için ‘multichain yaklaşımı’nı giderek daha yoğun kullandığını gösterdiğini vurguladı. Yaptırım listesine giren adreslerin bulunduğu ağlar arasında Ethereum(ETH), Tron(TRX) ve Bitcoin(BTC) öne çıktı.

Kuzey Kore, son yıllarda kripto para protokolleri ve ağlarını başlıca hedeflerinden biri haline getirerek, hem saldırı hem de aklama faaliyetlerini tekrar tekrar yürütüyor. Chainalysis verilerine göre, Kuzey Kore bağlantılı hacker grupları geçen yıl yaklaşık 2 milyar dolar (yaklaşık 2 trilyon 9832 milyar won) değerinde kripto para çalarak tüm zamanların rekorunu kırdı. Düzenlenmiş finansal kanallara kıyasla denetimin daha zayıf olduğu alanların istismar edildiği, çalıntı fonların borsalar, köprüler ve DeFi protokollerine yeniden sokulduğu bir döngünün yerleştiği değerlendiriliyor.

Yaptırım listesinde, Vietnam merkezli Quangvietdnbg International Services Co. adlı şirketin CEO’su Nguyen Quang Viet(nguyễn_quang_viet) de bulunuyor. Hazine Bakanlığı, Viet’in 2023 ortasından 2025 ortasına kadar Kuzey Kore bağlantılı kişiler adına yaklaşık 2,5 milyon dolar (yaklaşık 3,7 milyar won) tutarındaki fonu kripto paraya dönüştürdüğünü öne sürüyor.

Piyasada, bu adımın kripto borsaları, cüzdan sağlayıcılar ve DeFi protokolleri dahil olmak üzere tüm ‘kripto altyapı’ ekosistemi üzerinde uyum(compliance) baskısını artıracağı yönünde yorumlar yapılıyor. OFAC yaptırımları yalnızca kişi ve şirket isimlerini hedef almakla kalmayıp, belirli cüzdan adreslerini de açıkça listelediği için, bu adreslerle doğrudan ya da dolaylı ilişkili işlemlerin zincirleme biçimde engellenmesi söz konusu olabiliyor.

Son hamle, Kuzey Kore’nin kripto paralar üzerinden gerçekleştirdiği kara para aklama faaliyetlerinin yalnızca siber saldırılarla sınırlı olmadığını, aynı zamanda ‘insan kaynağı sızması’ ile birleştirilerek gelir kanallarının çeşitlendirildiğini bir kez daha ortaya koydu. Düzenleyici kurumlar multichain yapıyı da kapsayacak şekilde izleme ve engelleme alanını genişletirken, piyasa katılımcılarının yaptırım listelerini ve yüksek riskli adresleri çok daha sıkı biçimde takip etmesi gerektiği vurgulanıyor.