SEC ve CFTC, Dijital Varlık Düzenlemelerinde Ortak Çerçeve İçin MOU İmzaladı: ‘Menkul Kıymet mi Emtia mı?’ Belirsizliği Azalıyor

Amerikan Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu(SEC) ile Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu(CFTC), ‘dijital varlık’ düzenlemelerinde tek ses çıkarmak için yeni bir iş birliği çerçevesini resmileştirdi. Bir dönem sert şekilde yaşanan yetki çatışmasının yumuşama sürecine girmesiyle birlikte, kripto para piyasasında en çok tartışılan ‘menkul kıymet mi değil mi’ sorusunun ortak yorum ve ortak kural yapımıyla daha net bir çizgiye kavuşabileceği değerlendiriliyor.

SEC ve CFTC, geçen hafta dijital varlıklar ve diğer yeni teknolojiler alanındaki denetim için düzenleyici yaklaşımlarını birleştirmeyi öngören bir mutabakat zaptı(MOU) imzaladı. İki kurum, düzenli ortak toplantılar yapmayı, veri paylaşımına gitmeyi ve sürekli iletişim içinde olarak dijital varlık piyasasını nasıl denetleyecekleri konusunda birlikte çalışacaklarını bu belgeyle kayıt altına aldı.

Bu iş birliğinin merkezinde ‘düzenlemelerin uyumlaştırılması(harmonization)’ bulunuyor. Daha önce her kurumun kendi kriterleri ve süreçleriyle baktığı piyasaya artık aynı yönde kurallar koyma ve aynı yorumlarla yaklaşma niyeti, sektör açısından önemli bir sinyal olarak görülüyor. Uzun süredir en büyük şikâyet konularından biri, aynı ürünün bazı koşullarda menkul kıymet, başka koşullarda ise emtia olarak yorumlanabilmesiyle ortaya çıkan belirsizlikti. Yeni MOU, bu belirsizliği azaltma yolunda atılmış ilk somut adım olarak öne çıkıyor.

SEC Başkanı Paul Atkins, bu hafta yaptığı ön hazırlık konuşmasında “Kuralları uyumlu hale getiren ‘ortak çerçeve’, bunun içinde faaliyet gösteren şirketlere nasıl tepki verdiğimizi de koordine etmemizi gerektiriyor” dedi. Atkins, bunun ‘yorum talebi’ ya da ‘düzenleyici muafiyet(exemptive relief) başvuruları’ gibi pratik alanları da kapsadığını vurguladı.

Bu yaklaşım, yalnızca ilkesel bir yakınlaşmadan ibaret olmayıp, sahada şirketlerin karşılaştığı somut uygulama sorunlarının da SEC ve CFTC tarafından birlikte ele alınacağı anlamına geliyor. Özellikle dikkatle izlenen başlık, dijital varlıkların ‘menkul kıymet’ ya da ‘menkul kıymet olmayan’ şeklinde tanımlanması sürecinde iki kurumun geçmişe kıyasla çok daha sıkı bir eşgüdüm içinde hareket etme potansiyeli. Yaklaşık 2 yıl önce kurumların tonlaması ve değerlendirme kriterleri arasındaki farklılıklar, piyasalardaki karmaşayı büyüttüğü gerekçesiyle yoğun biçimde eleştirilmişti.

MUTABAKAT ZAPTINDA, “ORTAK YORUM VE KURAL YAPIMI YOLUYLA ÜRÜN TANIMLARINI(product definitions) NETLEŞTİRECEĞİZ” İFADESİNE DE YER VERİLDİ. DÜZENLEYİCİ ÇERÇEVENİN GÜNCELLENECEĞİ ALANLAR ARASINDA TAKAS VE TEMİNAT, İŞLEM VERİLERİ VE ARACILAR(intermediaries) DA SAYILDI.

Bu uyumlaştırma sürecinin sadece kripto varlıklarla sınırlı kalmayabileceği de konuşuluyor. Bloomberg’in haberine göre, düzenleyiciler fiziksel iş birliğini güçlendirmek amacıyla tek bir binada(SEC binası) toplanma seçeneğini değerlendiriyor. Bu iddia doğru çıkarsa, kurumlar arasındaki ‘duvarları’ azaltmaya yönelik sembolik bir adım olarak yorumlanabilir.

Buna karşın, düzenleyici belirsizliğin diğer bir ayağı olan ‘piyasa yapısı yasası’ tartışmaları halen sonuçlanmış değil. ABD Senatosu’nda devam eden piyasa yapısına yönelik yasa tasarısının hangi nihai şekli alacağı; SEC ve CFTC arasındaki görev dağılımını, kural taslaklarının hazırlanma hızını ve kapsamını doğrudan etkileyecek.

Senato çoğunluk lideri John Thune, kısa süre önce yaptığı açıklamada, söz konusu tasarının “Nisan ayı civarından” önce Senato’dan geçmesini beklemediğini söyledi. Kongre’nin yakında 2 haftalık Paskalya tatiline girecek olması da hesaba katıldığında, Senato Bankacılık Komitesi içinde bir uzlaşma sağlansa bile, tasarının kısa sürede Genel Kurul’a gelmesi için takvimin oldukça sıkışık olduğu belirtiliyor.

Bir diğer belirsizlik unsuru ise Kongre içindeki öncelik yarışı. İç Güvenlik Bakanlığı bütçesine ilişkin pazarlıklar sürerken, Başkan Trump’ın diğer yasaları imzalamadan önce ‘SAVE Yasası(Safeguard American Voter Eligibility Act)’ için öncelik talep etmesi, düzenleyici çerçeveye ilişkin tasarıların takvimini daha da bulanıklaştıran faktörler arasında gösteriliyor.

Sektör temsilcileri, MOU’yu ‘yön’ açısından olumlu bulmakla birlikte, asıl belirleyici olanın hangi düzenlemenin ne zaman teklif edilip ne zaman kesinleşeceği olduğunu vurguluyor. Federal düzeyde resmi kural yapımı ve taslak düzenlemelerin önemli bir bölümü hâlâ hazırlık aşamasında. Bu ortamda yeni anlaşma, en azından SEC ile CFTC’nin ortak bir düzenleyici yapı kurma konusunda ciddi hazırlık yaptığının sinyali olarak okunuyor.

Piyasanın aradığı şey, ‘daha sert denetim’ değil, ‘öngörülebilir ölçütler’. SEC ve CFTC’nin dijital varlık denetiminde iş birliğini kurumsallaştırması sayesinde, önümüzdeki dönemde ortak yorum ve kural yapımının hız kazanması halinde, ABD kaynaklı düzenleyici belirsizliğin azalması ve küresel piyasalardaki ‘risk primi’nin bir miktar geri gelmesi beklenebilir. Yorum