Küresel Borsalarda 24 Saat İşlem Dönemi: Trader Kazanacak, Aracı Kurumlar Kaybedecek

Küresel borsalarda ‘24 saat işlem’ yarışı hızlanırken, piyasanın işleyişi kökten değişiyor. Uzmanlara göre bu dönüşümden en çok etkilenecek kesim, yatırımcılar değil, ‘aracılar’ olacak. ‘24 saat işlem’ modeli yaygınlaştıkça, fiyat oluşumunda bugüne kadar perde arkasında belirleyici olan yapıların gücünün zayıflayabileceği konuşuluyor.

Amerika’daki büyük borsalar, son dönemde peş peşe 24 saatlik işlem sistemine geçmek için adım atıyor. New York Menkul Kıymetler Borsası(NYSE), ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu(SEC)’na bu model için resmi onay başvurusunda bulundu. Nasdaq(Nasdaq) ise benzer yöndeki planlarını duyurdu. Chicago Ticaret Borsası(CME), 2026’da ‘kripto vadeli işlemler’ için 24 saatlik işlemi devreye almayı hedeflerken, Cboe(Cboe) halihazırda neredeyse tam gün süren türev ürün işlemlerini genişletti. Böylece ‘24 saat açık’ piyasa yapısı, geleneksel finans tarafında da fiilen şekillenmeye başladı.

‘Gerçek kaybeden aracı kurumlar’ yorumu

Quantum Economics CEO’su Mati Greenspan, ‘24 saat işlem’ modelini en çok ‘trader’ların kârlı çıkacağı, en çok da ‘aracıların’ zorlanacağı bir düzen olarak görüyor. Ona göre *“24 saat işlemin en büyük kazananı trader, en büyük kaybedeni aracı kurumlar.”* Piyasanın kapalı olduğu saatlerde fiyatlama gücünü elinde tutan bazı *broker* yapılarına bağımlı mekanizma, bu dönüşümle zayıflayabilir.

Greenspan, özellikle piyasanın açılış anındaki fiyat oluşumuna dikkat çekiyor. İddiasına göre bazı kurumlar, açılışta fiyatı *“zorunlu satışları (stop-loss) tetikleyecek”* seviyelere çekip buradan kâr elde edebiliyor. Hafta sonu ya da seans kapanışı sonrasında yaşanan büyük gelişmelerin, piyasa yeniden açıldığında fiyatı normalden daha sert oynattığını; bu boşlukta fiyatın kolayca ‘yönlendirilebildiğini’ savunuyor. ‘24 saat işlem’ ise bu tür birikmiş baskıların seans açılışına yığılmasını azaltabileceği için, *yorum* fiyat manipülasyonu alanını daraltma potansiyeli taşıyor *yorum*.

Düşük likiditenin yarattığı ‘görünmez’ bozulma

Bugünkü sistemde sorun sadece aktörlerden değil, yapısal faktörlerden de kaynaklanıyor. Resmi seanslar kapandıktan sonra likidite hızla düşüyor. İşlem yapan taraf sayısı azalınca, hem alış–satış makası genişliyor hem de fiyat, göreli olarak küçük emirlerden bile fazla etkileniyor. New York Menkul Kıymetler Borsası’nda çalışan broker Joe Dent, *“Piyasadan katılımcılar çekildikçe spread’ler açılıyor, fiyatın kolay bozulduğu bir ortam oluşuyor”* diyor.

UC Berkeley ve Rochester Üniversitesi’nin ortak araştırmasına göre, seans dışı işlemlerin ‘fiyat keşfi’ performansı, normal seanslara göre ‘belirgin biçimde verimsiz’. Azalan işlem hacmi ve incelen emir defteri (*order book*) bu verimsizliğin ana nedeni. Daha da önemlisi, bu incelmiş ortam, doğası gereği manipülasyona açık.

SSRN’de yayımlanan bir başka çalışma, özellikle seans açılmadan hemen önce verilen ve ardından hızla iptal edilen büyük emirlerle fiyatı yanıltıcı şekilde oynatmaya yönelik ‘*spoofing*’ vakalarını ortaya koydu. Bu tür sahte emirlerle şişirilen ya da bastırılan fiyatlar, resmi seans başladığında genellikle ‘normal’ seviyelere dönüyor. Ancak bu arada piyasaya ilk giren yatırımcılar, bu kısa süreli bozulmadan ciddi zarar görebiliyor.

ABD’deki düzenleyici kurumlar da tabloyu yakından izliyor. SEC, 2025’te sahte emirler yoluyla fiyat manipülasyonu yapılan bir dizi vakayı cezalandırdı. FINRA da 2026 tarihli raporunda, seans dışı işlemlerde gözetim ve denetim eksikliğine açıkça işaret etti. ‘24 saat işlem’ modelinde bu boşluklar kapatılmazsa, sorun sadece zaman dilimi değiştirip devam edebilir.

Bireysel yatırımcı için fırsat alanı genişliyor

Tüm risklere rağmen, ‘24 saat açık’ piyasa yapısının bireysel yatırımcıya yeni imkânlar sunacağı görüşü öne çıkıyor. Piyasanın kapalı olduğu saatlerde hiçbir şey yapamama durumu ortadan kalktığında, özellikle ani haber akışlarına karşı yatırımcıların daha esnek hareket etmesi mümkün olacak.

Günümüzün elektronik işlem altyapısında, *“en hızlı algoritmanın kazandığı”* bir düzen giderek yerleşmiş durumda. Bireysel yatırımcı, yüksek frekanslı işlem şirketleriyle hız yarışına girmesi mümkün olmadığı için dezavantajlı. Ancak piyasaya erişimin ‘zamansal’ açıdan 7/24 hale gelmesi, en azından hangi saat diliminde olursa olsun pozisyon alabilme ya da risk azaltabilme anlamında *erişim eşitliği* sağlayabilir.

Bu yaklaşımın kripto tarafında çalışan pratik bir örneği de var. Blokzincir tabanlı merkeziyetsiz borsa Hyperliquid, hafta sonları da altın, petrol ve borsa endeksleri gibi varlıklarda işlem imkânı sunuyor. Bu sayede platformdaki hacim hızla büyüdü. Son dönemde haftalık türev işlem hacmi 500 milyar dolar seviyesini aşarken, günlük gelir 1,6 milyon doları gördü. *yorum* Benzer bir modelin geleneksel finans tarafında da kabul görmesi hâlinde, hafta sonu ‘kapalı’ piyasa dönemi tarih olabilir *yorum*.

Borsalar kazanırken, piyasa mimarisi değişecek

‘24 saat işlem’ kalıcı hale gelirse, borsaların komisyon gelirleri doğrudan artacak. İşlem hacmi günün her saatine yayılırken, klasik ‘aracı kurum merkezli’ fiyat belirleme yapısı da yavaş yavaş çözülmeye başlayabilir. Likidite sağlayıcı rol, giderek daha fazla sayıda piyasa yapıcı ve algoritmik oyuncu arasında dağılabilir.

Öte yandan, zayıf likidite ve gözetim boşlukları tam anlamıyla giderilmezse, bu kez de ‘aralıksız açık’ ama zaman zaman daha kırılgan bir piyasa ile karşı karşıya kalınabilir. Fiyat bozulmaları az sayıda oyuncunun yoğun olduğu saat dilimlerine kayabilir. Düzenleyici kurumların, 7/24 çalışan bir piyasaya uygun gerçek zamanlı gözetim altyapısı kurup kuramayacağı da kritik başlıklar arasında.

Sonuçta ‘durmadan işleyen piyasa’ modeli, yatırımcılara daha fazla işlem imkânı sunarken, piyasanın arka planındaki güç dengelerini de yeniden şekillendirecek. ‘24 saat işlem’ dönemi, bir yandan fırsatları artırırken, diğer yandan piyasa yapısının dayanıklılığını ve adilliğini sınayacak bir tür stres testi görevi görecek.