BitMEX Verisi: Tokenlaştırılan Varlık Türevlerinde Hacim 1 Çeyrekte Patladı

토­ken­laş­tı­rı­lan tra­di­syonel varlık piyasası, 24 saat açık *işlem* yapma talebinin artmasıyla hızlı biçimde büyüyor. Kripto türev borsası BitMEX, 1. çeyrekte ‘to­ken­laş­tı­rı­lan varlık’ tabanlı *süresiz vadeli işlem* ürünlerinin hacminin birkaç milyar dolar seviyesine ulaştığını açıkladı.

BitMEX’in nisan ayında yayımladığı rapora göre, emtia ve hisse senetlerine endeksli *süresiz vadeli işlem(perpetual swap)* ürünlerinin haftalık işlem hacmi, mart ayı sonunda 30,7 milyar dolar (yaklaşık 45 trilyon 4.774 milyar won) olarak kaydedildi. Bu rakam, toplam kripto türev piyasasının yaklaşık ‘%1,72’sine’ denk geliyor ve geçen yıl aralık ayında görülen ‘%0,03’ seviyesinden sert bir sıçramaya işaret ediyor.

Bu büyümenin arkasında, *to­ken­laş­tı­rı­lan varlıkların* yüksek erişilebilirliği ve *24 saat açık işlem yapmaya* imkân veren yapı öne çıkıyor. Geleneksel finans piyasalarında olduğu gibi mesai saatleriyle sınırlı kalmayan *kesintisiz işlem imkânı*, yatırımcı ilgisini artıran başlıca faktör olarak gösteriliyor.

1. çeyrekteki yükselişi özellikle *emtia ürünleri* taşıdı. Altın, gümüş ve petrol gibi varlıklara endeksli sözleşmelerde işlem hacmi adeta patlama yaptı. BitMEX verilerine göre, emtia tabanlı süresiz vadeli işlemlerin hacmi bu dönemde yaklaşık ‘%65.000’ oranında artış gösterdi.

Jeopolitik gelişmeler de bu artışı besledi. 28 Şubat’ta (yerel saatle), ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hava saldırılarının ardından *petrol* işlemlerinde gözle görülür bir sıçrama yaşandı ve petrol bağlantılı haftalık hacim 6,9 milyar dolara (yaklaşık 10 trilyon 2.167 milyar won) kadar yükseldi. İran’ın, küresel petrol taşımacılığının yaklaşık ‘%20’sinin’ geçtiği *Hürmüz Boğazı* üzerindeki kontrolü, piyasalardaki *risk algısını* yükselten temel unsur olarak öne çıktı.

Ancak bu sert yükselişte *baz etkisinin* de rol oynadığı belirtiliyor. Gümüş, ons başına 100 doları aşarak tüm zamanların en yüksek seviyesini görürken; altın fiyatı da yaklaşık ‘%24’ yükseldi, fakat daha sonra bu kazançların önemli bölümünü geri verdi. *yorum: Yatırımcıların jeopolitik şoklara hızlı tepki verip sonrasında kâr realizasyonuna yönelmesi, oynaklığı artıran ana dinamik olarak okunabilir.*

Hisse senedi endekslerine veya tekil hisselere bağlı *süresiz vadeli işlemler* de aynı dönemde güçlü bir ivme yakaladı. Bir çeyrek içinde işlem hacmi ‘%908’ artarak yaklaşık 4,9 milyar dolara (yaklaşık 7 trilyon 2.553 milyar won) ulaştı. Özellikle şubat ayında metal fiyatlarının hızla yükseldiği dönemde, geleneksel varlıklara endeksli tüm süresiz vadeli sözleşmelerin haftalık hacmi 54,5 milyar dolara (yaklaşık 80 trilyon 7.182 milyar won) kadar tırmandı.

*Süresiz vadeli işlem* ürünleri, klasik vadeli kontratların aksine sabit bir vade sonuna sahip değil. Bunun yerine, *funding rate (fonlama oranı)* adı verilen mekanizma ile sözleşme fiyatı ile *spot (anlık)* fiyat arasındaki fark düzenli aralıklarla dengeleniyor. Böylece yatırımcılar *vade derdi olmadan* uzun süre pozisyon taşıyabiliyor, piyasa da fiilen *24 saat açık* kalabiliyor.

BitMEX, bu büyümenin ana motoru olarak *“her an erişilebilir işlem imkânını”* işaret ediyor. Artan *makroekonomik belirsizlik* ve *jeopolitik riskler*, yatırımcıların piyasa kapalıyken bile risklerini hedge edebilecekleri, zaman kısıtı olmayan ürünlere yönelmesine neden oldu.

Borsalar da bu talebe yanıt olarak, farklı emtia ve hisse senedi endekslerine bağlı *to­ken­laş­tı­rı­lan varlık tabanlı süresiz vadeli ürünlerini* hızla çeşitlendiriyor. ‘to­ken­laş­tı­rı­lan varlıklar’ ile ‘süresiz vadeli işlemler’in birleşimi, hem kripto hem de geleneksel finans tarafında *yeni bir piyasa ekseni* oluşturma potansiyeline sahip. *yorum: Eğer düzenleyici netlik ve kurumsal katılım artmaya devam ederse, 24 saat açık TradFi benzeri bir piyasa yapısının kademeli olarak ana akım hâle gelmesi beklenebilir.*